✍حسین پاک 🔻تخریب انصارالله یمن، حشد الشعبی عراق و حزب‌الله لبنان را نباید صرفاً در چارچوب ندانستن و جهالت تحلیل کرد. این سه بازیگر، تنها هم‌پیمانانی بودند که در مقاطع مختلف، فراتر از مواضع سیاسی، عملاً برای ایران وارد میدان نبرد شدند، هزینه پرداختند و برای اهداف مشترک با جمهوری اسلامی ایران شهدای بسیاری دادند. از نظر میزان حضور در میدان و استمرار درگیری نیز، بیشترین بار تقابل را بر دوش کشیده‌اند. 🔴از این منظر، تلاش برای فرسایش توان نظامی، سیاسی و رسانه‌ای این نیروها، صرفاً متوجه آن‌ها نیست؛ بلکه بخشی از راهبرد کلان ایالات متحده و رژیم صهیونیستی برای تغییر موازنه بازدارندگی در منطقه ارزیابی می‌شود. هدف این راهبرد آن است که در هر رویارویی احتمالی آینده، ایران از پشتوانه مؤثر هم‌پیمانان منطقه‌ای خود محروم شود و ناچار باشد به‌تنهایی هزینه یک جنگ فراگیر را بپردازد. 🆔@world_order

🔴 بیانیه قاطع جمعی از دانش‌آموختگان مدرسه علمیه معصومیه قم أُذِنَ لِلَّذِينَ يُقَاتَلُونَ بِأَنَّهُمْ ظُلِمُوا ۚ وَإِنَّ اللَّهَ عَلَىٰ نَصْرِهِمْ لَقَدِيرٌ قسم به لحظه‌ای که نواب صفوی عزم بر قتل آن فاسق جزم کرده و از نجف ماموریت یافت؛ اشقیای آخرالزمان از خشم رجال‌الغیب در امان نخواهند ماند. بر مبنای فتوای مراجع عظام و رهگشایی مسئولین امر مصلحت چنین اقتضاء کرد تا عناصر صالحه را به این امر دعوت کنیم. بی شک آنکه مرد این امر باشد می‌داند چگونه با ما ارتباط بگیرد. جمعی از دانش‌آموختگان مدرسه علمیه معصومیه قم المقدسه ۱۶ محرم‌الحرام ۱۴۴۸ ➕محمد باقر ذوالقدر دبیر شورای عالی امنیت ملی: مشت گره کرده رهبر شهید در لحظه عروج نماد ماندگار دکترین امنیت ملی ماست. / پرونده انتقام خون پاک خامنه ای کبیر و شهدای مظلوم ایران باز است و آمرین و عاملین این جنایات در وقت خود که دیر نخواهد بود به دست عناصر صالحه به سزایشان خواهند رسید. 💯 شما هم صدای حوزه باشید! 🆔 🇮🇷 @sedayehowzeh

🔰گزارش تصویری بر لبه تنهایی روی میز منتقدان 🔸نقد و بررسی کتاب «بر لبه تنهایی» برگردان فارسی اثر ولی نصر (Vali Nasr) با عنوان اصلی «استراتژی بزرگ ایران: یک تاریخ سیاسی» ترجمه وحید عابدینی، با حضور محمد فاضلی جامعه‌شناس، جهانگیر کرمی پژوهشگر و استاد روابط بین‌الملل و سلمان صادق‌زاده عضو هیئت علمی پژوهشگاه علوم انسانی در اتاق گفت‌وگوی ایبنا برگزار شد. ibna.ir/x6HN2 @ibna_official

⭕️«بر لبه تنهایی» و معماریِ گرند استراتژی امنیت ملی ایران 🔻مقدمه 🔸کتاب «بر لبه تنهایی» برگردان فارسی اثر ولی نصر، استاد دانشگاه جانز هاپکینز، با عنوان اصلی «استراتژی بزرگ ایران: یک تاریخ سیاسی» به ترجمه وحید عابدینی، این روزها با اقبالی درخور توجه در محافل آکادمیک و رسانه‌ای روبه‌رو شده است. آنچه این اثر را متمایز می‌کند، نه صرفاً جایگاه مؤلف در عرصه سیاست‌پژوهی غرب، بلکه نگاه از بیرون به معماری امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران است؛ معماری‌ای که نصر آن را زاییده «تنهایی استراتژیک» و محصول تجربه جنگ، تحریم و انزوای بین‌المللی می‌داند. نکته‌ی قابل‌تأمل آنکه کتاب، برخلاف بسیاری از آثار مشابه، به موضوعات پس‌ازانقلاب با نگاهی نقادانه اما مستند پرداخته و از نقش افراد و افکار در برساخت نهادیِ جمهوری اسلامی سخن گفته است. 🔻چکیده‌ای از ایده‌ی محوری: تبارشناسیِ دو نگاه به بقا 🔸نصر در این کتاب، تلاش می‌کند پرسش‌های بنیادین را پاسخ دهد: چه شد که دیدگاه‌های امنیتی در ایران این‌قدر قوی شدند؟ چرا سپاه پاسداران تا این حد قدرت یافت و چگونه این قدرت در خدمت بقای جمهوری اسلامی قرار گرفته است؟ به باور او، فرهنگ راهبردیِ شکل‌گرفته در بستر جنگ هشت‌ساله، بقا و امنیت ملی را نه با اتکا به قدرت‌های جهانی و نظم جهانی موجود، که با «مقاومت»، «دفاع پیشرو» و «گسترش عمق راهبردی» تعریف می‌کند. 🔸اما اینجاست که باید یک ابهام منطقی را در روایت نصر شفاف‌سازی کرد؛ ابهامی که به هسته‌ی سخت گرند استراتژی ایران مربوط می‌شود. پرسش این است: «چرا دیپلماسی تنها در سایه قدرت میدانی و بازدارندگی معنا می‌یابد و چگونه این گزاره، بازتابِ دو نگاه متفاوت به امنیت و بقاست؟» 🔸پاسخ نصر را می‌توان چنین رمزگشایی کرد: احساس تنهایی استراتژیک و بی‌اعتمادی نهادینه‌شده به نظم جهانی، باعث شده است که «میدان» به مثابه ستون فقرات بازدارندگی، پیش‌شرط هرگونه کنش دیپلماتیک تلقی شود. در این دستگاه فکری، اگر قدرت میدانی نباشد، دیپلماسی نه‌تنها بی‌فایده، بلکه خطرناک و فریب‌آمیز است. به همین دلیل، تضاد میان «میدان» و «دیپلماسی» یک اختلاف تاکتیکی ساده نیست؛ بلکه بازتاب دو نگاه کاملاً متفاوت به امنیت و بقاست: یک نگاه، بقا را در پذیرش قواعد نظم جهانی و اعتماد‌سازی می‌بیند (نگاه دیپلماتیک) و نگاه دیگر، بقا را در مقاومت، خوداتکایی و تحمیل هزینه به دشمن برای جلوگیری از جنگ تعریف می‌کند (نگاه میدانی). این دوگانه، محصول مستقیم همان «تنهایی»‌ای است که در عنوان کتاب بر آن انگشت گذاشته شده است. 🔻منابع و روایت‌ها؛ پازلی از درون و برون 🔸یکی از نقاط قوت کتاب، بهره‌گیری از منابع متنوع و بعضاً متضاد است. نصر روایت‌های خود را از مصدق، انقلاب و جنگ، تا حد زیادی هم‌سو با روایت‌های رسمی جمهوری اسلامی تنظیم کرده؛ چراکه منابع او شامل آثاری از یرواند آبراهامیان، جواد ظریف، اسناد داخلی انقلاب و جنگ هشت‌ساله، و نیز روایت‌های فرماندهان و شاهدان عینیِ جنگ است. این تکه‌های پازل، در کنار یکدیگر، تصویری از «دفاع مقدس» و سپس «مقاومت» را ترسیم می‌کنند که همچنان هسته‌ی مرکزی گرند استراتژی ایران به شمار می‌رود. 🔻معمار امنیت ملی؛ نقش رهبر شهید در نظم آهنین 🔸آنچه کتاب را از یک اثر صرفاً آکادمیک فراتر می‌برد، تأکید بر نقش رهبر شهید، آیت‌الله خامنه‌ای، به مثابه معمار اصلی این گرند استراتژی است. ناگفته نماند برخی تحلیلگران داخلی، میراث ایشان را در کنار چهره‌های تاریخیِ تأثیرگذار در امنیت ایران می‌نشانند و بر این باورند که مدال افتخار قدرت موشکی و نظامی امروز ایران، مرهون تدبیر فرمانده‌ای است که در اوج شهادت فرماندهان، نظم آهنین نیروها را حفظ کرد. 🔻تنهاییِ ذاتی و انزوایِ بالفعل؛ روباه یا شیر؟ 🔸نصر در کتاب، مفهوم «تنهایی» را از اندیشمندانی چون محی‌الدین مصباحی و آرش رئیسی‌نژاد قرض می‌گیرد و آن را به‌مثابه یک ویژگیِ تاریخی–روانشناختی در سیاست خارجی ایران معرفی می‌کند. به باور او، جمهوری اسلامی همواره به دنبال گریز از این تنهایی بوده، اما رفتار منطقه‌ای و درگیری مستمر با آمریکا، این ترس را به واقعیتی انضمامی تبدیل کرده و کشور را در انزوا فرو برده است. پرسش نهاییِ کتاب، شاید همان پرسشِ اساسیِ امروزِ سیاست خارجی ایران باشد: «آیا همچنان امکان دارد که ایران مانند یک «روباه» منعطف عمل کند و منافع ملی خود را در این نظمِ متغیر تأمین کند؟» 🆔@world_order

🔻نشست نقد؛ روی میز منتقدان 🔸گزارش تصویری ایبنا از نشست نقد و بررسی این کتاب با حضور دکتر محمد فاضلی، دکتر جهانگیر کرمی و سلمان صادق‌زاده، نشان می‌دهد که اثر نصر در فضای علمی ایران نیز با نگاهی موشکافانه بررسی شده است. اگرچه نویسنده از حیث خانوادگی و سیاسی کمترین قرابتی با نظام جمهوری اسلامی دارد و تلاش او معطوف به به‌کارگیری دستگاه‌های نظری و چارچوب‌های تحلیلیِ ماتریالیستی و سکولار غربی است، اما اهل فن و ناقدان، کتاب را «خوش‌خوان، پربار، کاربردی و درس‌آموز» توصیف کرده‌اند و بر این باورند که فاصله‌ی انتقادی نصر، دقیقاً همان چیزی است که برای مخاطب ایرانی نکات تحلیلی و راهبردی تازه‌ای به ارمغان می‌آورد. همچنین برخی ناقدان معتقدند مطالعه‌ی این کتاب با دیدگاهی نقادانه نسبت به سخت‌ترین بخش‌های نظام جمهوری اسلامی، می‌تواند تجربه‌ای متفاوت برای خواننده‌ای باشد که به منابع دست‌اول خارجی دسترسی ندارد؛ هرچند خودِ کتاب نیز عاری از نقدهای وارد بر آن نیست و همین نقاطِ قابل‌چالش، مخاطب را به مطالعه‌ی آن ترغیب می‌کند. 🔻جمع‌بندی؛ گرند استراتژی در ترازوی تاریخ 🔸«بر لبه تنهایی» روایتی است از تاریخی که در آن ایران، برای بقا، ناگزیر از تکیه بر خود شد. این کتاب، چه با آن همدل باشیم و چه نه، پرسش‌های بنیادینی درباره‌ی نسبت امنیت، دین (با تسامح ایدئولوژی) و نظم جهانی پیش می‌نهد. نکته‌ی درخور تأمل آنکه خودِ این روایت، در کنار شهادت‌های صاحبنظران و کنشگران سیاسی، تصویری چندلایه از معماریِ گرند استراتژی ایران ارائه می‌دهد که فراتر از یک تحلیل تک‌بعدی، ما را به بازاندیشی در مفروضات رایج درباره‌ی سیاست خارجی ایران فرامی‌خواند؛ پرسشی که پاسخ به آن، سرنوشتِ امنیت ملی را در دهه‌های آینده رقم خواهد زد. 🆔@world_order

یادداشت از بنده است؛ نه گزارشی از جلسه نقد و بررسی کتاب.