⚖️ این وضعیت در نسبت میان سلطنت و شریعت نیز خود را نشان داد. جامعه ایرانی از نظر حقوقی و فرهنگی تحت تأثیر شریعت اسلامی قرار داشت، اما سلطنت الزاماً خود را تابع همان نظام حقوقی نمی‌دانست. در نتیجه، میان حقوق شرعی و اقتدار سلطنت فاصله‌ای شکل گرفت که مانع از پیدایش نظریه‌ای منسجم درباره حکومت قانون شد. طباطبایی این وضعیت را با تجربه اروپایی مقایسه می‌کند؛ در آنجا منازعات میان کلیسا و قدرت سیاسی به تدریج به تفکیک شخص و مقام، شکل‌گیری نهادهای مستقل و عرفی شدن مفاهیم سیاسی کمک کرد. در ایران، چنین تحول نهادی رخ نداد و در نتیجه دولت نتوانست به معنای دقیق کلمه از شخص فرمانروا مستقل شود. مسئله بنابراین صرفاً ضعف حکومت‌ها نبود، بلکه فقدان یک تحول مفهومی و نهادی بود که بتواند رابطه میان قدرت، قانون و دولت را از نو تعریف کند. 🇮🇷 با وجود این، این ضعف دولت به معنای از میان رفتن ایران یا هویت ایرانی نبود. یکی از مهم‌ترین استدلال‌های طباطبایی این است که هویت تاریخی و فرهنگی ایران توانست در بیرون از ساختار دولت تداوم پیدا کند. زبان فارسی، ادبیات، حافظه تاریخی و عناصر فرهنگ ایرانشهری حاملان اصلی این تداوم شدند. به همین دلیل، ایران پیش از آنکه دولت ملی مدرن خود را ایجاد کند، واجد نوعی هویت ملی و تاریخی بود. تفاوت مهم ایران با مسیر تاریخی بسیاری از کشورهای اروپایی در همین جاست: در اروپا دولت جدید نقش مهمی در شکل‌گیری ملت ایفا کرد، اما در ایران نوعی ملت تاریخی و فرهنگی پیش از دولت ملی وجود داشت. بنابراین، مسئله اساسی تاریخ ایران نه فقدان هویت یا وحدت ملی، بلکه شکاف میان ملت تاریخی ایران و دولت سیاسی آن و ناتوانی اندیشه سیاسی در تبدیل این وحدت تاریخی و فرهنگی به یک صورت‌بندی جدید از دولت بود. این شکاف، از دید طباطبایی، یکی از ریشه‌های اساسی مسئله انحطاط و بحران تجدد در ایران است.

1⃣ جنگ چالدران نماد تفاوت معرفتی ایران با منطق جدید قدرت بود. شکست شاه اسماعیل فقط بهخاطر سلاح عثمانی نبود، بلکه نشاندهنده این بود که ایران همچنان با مفاهیم سنتی مانند جوانمردی و شجاعت به جنگ و قدرت فکر میکرد، در حالی که دنیای جدید بر سازمان نظامی، فناوری و محاسبه عقلانی استوار شده بود. 2⃣ شاه عباس و نادرشاه در عمل مصلحت ایران را تا حدی درک کردند، اما این درک به نظریه دولت تبدیل نشد. اصلاحات شاه عباس و قدرت نظامی نادرشاه به شخص آنها وابسته بود، نه به نهادهای پایدار. به همین دلیل، پس از مرگ آنها دستاوردها نیز فروپاشید یا ادامه نیافت. 3⃣در ایران بین «شاه» و «دولت» تمایز روشنی شکل نگرفت. در اروپا، منازعات کلیسا و قدرت سیاسی بهتدریج باعث تفکیک شخص فرمانروا از مقام و نهاد دولت شد و زمینه حکومت قانون را فراهم کرد. در ایران، سلطنت و شریعت چنین مسیری را طی نکردند و قدرت بیشتر به شخص شاه گره خورد. خودکامگی در ایران را باید در همین ساختار تاریخی اندیشه سیاسی فهمید، نه فقط در اخلاق شاهان. 4⃣با این حال، هویت ایرانی از میان نرفت. ایران پیش از آنکه دولت ملی مدرن داشته باشد، از طریق زبان فارسی، ادبیات، حافظه تاریخی و فرهنگ ایرانشهری، هویت تاریخی و فرهنگی خود را حفظ کرد. به همین دلیل، مسئله اصلی ایران «فقدان هویت ملی» نبود، بلکه شکاف میان ملت تاریخی ایران و دولت سیاسی ایران بود. مسئله انحطاط ایران در این است که وحدت تاریخی و فرهنگی ایران وجود داشت، اما اندیشه سیاسی نتوانست این وحدت را به یک دولت جدید با نهادها و مفاهیم متناسب با جهان مدرن تبدیل کند. این شکاف میان «ملت» و «دولت»، ریشه اصلی بحران و انحطاط ایران در دوران جدید است.

🔵پیرامون تحولات اخیر پیرامون رسانه آزاد به عنوان فردی که در معیت استاد گرامی جناب آقای دکتر قهرمانپور، بیشترین همکاری را با رسانه محترم آزاد داشته ام، و همچنین به دلیل آشنایی نزدیک با روند شکل‌گیری و فعالیت آن، لازم می‌دانم درخصوص دستور منع فعالیت این رسانه نکاتی را با مخاطبان عزیز در میان بگذارم: ۱. «آزاد» سازمانی با ریشه‌های فکری مشخص و رسانه ای اصیل است که پایه های آن در جنبشهای فکری دهه ۸۰ شمسی شکل یافت؛ زمانی که نحوه ایجاد گفتگوهای انتقادی جهت حل مسائل کلان کشور، مساله و دغدغه اصلی اهالی اندیشه و نظر در دانشگاه‌ها به شمار میرفت. از این منظر، «آزاد» صرفاً یک رسانه به معنای متعارف کلمه نیست، بلکه یک پروژه فکری سازمان یافته در جهت ایجاد فضای گفت‌وگو میان دیدگاه‌های متفاوت در جامعه پرتعارض ایران است. ۲. آزاد در شرایطی پا به میدان گذاشته است که جامعه ایران به دلیل کاستیهای شدید در رسانه‌های ایرانی، در برابر لشکری از رسانه‌های پر زرق و برق و پرخرج و برج فارسی زبان تنها مانده و عملا به آزمایشگاه تکنیکهای جنگ روانی چندین سرویس اطلاعاتی خصوصا موساد مبدل شده است. نگاهی به مصاحبه تکان‌دهنده اخیر اسرائیل هیوم با مقامات ارشد موساد در مورد طراحی "ماشینهای سم‌پراکنی" رسانه‌ای که برای عملیات در جامعه ایران تخصصی شده اند، و همچنین افشاگری مهم فاینانشال تایمز در مورد کمکهای مالی مافوق تصور آل سعود به رسانه اینترناشنال و بسیاری موارد دیگر، نشان‌ می‌دهد که چه جبهه رسانه‌ای عریض و طویلی در برابر موجودیت ایران آرایش جنگی به خود گرفته است. ۳. یکی از هنرنمایی‌های آزاد در دوره حیات خود، تلاش برای ایجاد فضای گفتگو میان قطبهای متضاد در ساحات مختلف سپهر اندیشه‌ورزی در ایران بوده است که پیش از آن تعامل میان آنها ناممکن به نظر میرسید، آن هم در شرایطی که تمام تلاش دشمنان ایران، القای بسته شدن باب گفتگو و تلاش برای تعمیق شکافها در جامعه ایران به شکلی است که نه تنها امکان دیالکتیک و سنتز کاملا منتفی شود، بلکه دو سر طیف از طرف مقابل بیگانه ای تمام عیار بسازند که جز با زبان خشونت نمیتوان با آن سخن گفت. از این‌ منظر، باید جدل جای گفتگو را گرفته، فحاشی و لجن‌پراکنی روز به روز عرصه را بر واژگان و جملات اندیشیده شده تنگ تر کرده و در یک کلام، بساط "هم اندیشی عمومی" برچیده شود. ۴. فراتر از نکته فوق، آزاد و رسانه های مشابه، در نقش یک کارگاه روانکاوی اجتماعی، در حل تبدیل امور اندیشیده نشده به رشته‌هایی از کلمات هستند؛ و با تقویت ساحت زبانی و گفتمانی جامعه ایران به حفره های تاریک و مغاکهای ناخودآگاه آن که منشا خشونتهای کلامی و فیزیکی و دستگیره‌ای برای «عملیاتهای روانی» هستند، نور می افکنند تا در پایان فرایند گفتگو، یک کاتارسیس جمعی حاصل و امکان سوء استفاده دشمنان از این حفره ها تا حد امکان سلب شود. دستگاه‌های امنیتی خودی نسبت به آسیبهای درونی جامعه ایران حساس‌تر و ذهن نخبگان برای ارائه راه حل جهت درمان این مشکلات آماده‌تر گردد؛ و از منظر سیاسی-امنیتی این مکانیابی شکافهای اجتماعی و گفتگو در مورد آنها، دستاوردی بسیار بسیار مهم است. ۵. از همین رو آزاد و پروژه های مشابه آن، با بسط تدریجی گفتمانهای میانجی و معرفی کنشگران‌ مرزی، در خط مقدم مبارزه با رسانه هایی چون اینترناشنال و بی بی سی فارسی قرار دارند، رسانه هایی که با روشهای عریان یا زیرپوستی در حال بن بست نمایی و تحریک گسلهای اجتماعی و زمینه سازی برای فروپاشی سیاسی و اجتماعی جامعه ایران بوده و هستند. ۶. آزاد نمونه تمام عیار نقش سازنده کنش ارتباطی و جامعه مدنی در جهت تامین امنیت و منافع ملی و آگاه سازی عموم و نخبگان جامعه بوده و البته در جهت پروژه کلان خود خطاهایی نیز داشته است؛ اما از منظر این حقیر، به عنوان سیاست پژوه و محقق حوزه امنیت و سیاست خارجی، خدمات آزاد و پروژه های مشابه به اندازه ای هست که خطاهای مذکور نادیده گرفته شده یا حداقل با عقوبتی کمتر از تعطیلی یا منع فعالیت مواجه گردد. جامعه‌ای که امکان گفت‌وگو میان گروه‌های متعارض را از دست می‌دهد، مسلما ظرفیت حل مسالمت‌آمیز تعارضاتش را نیز از دست می‌دهد و از منظر این حقیر، این امر بزرگترین تهدید برای امنیت ملی ایران در بلندمدت است. در پایان امیدوارم دست اندرکاران محترم و دلسوز با درک شرایط حساس فعلی کشور بهترین راه را برای مدیریت پرونده این رسانه مستقل و اصیل فراهم آورند. ارادتمند همگی، مهدی خراتیان مدیر اندیشکده احیای سیاست https://fxtwitter.com/MehdiKharratya/status/2090145166803730656?s=20

🔹تریتا پارسی: https://fxtwitter.com/tparsi/status/2090239409811546131 ترامپ بر این باور است که بازی را به نفع خود برگردانده است. او نفوذ و کنترل ایران بر تنگه هرمز را دچار رخنه کرده و در نتیجه، وضعیت موجود هزینه‌های بیشتری را نسبت به آمریکا بر ایران تحمیل می‌کند. برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ، کاخ سفید به این نتیجه رسیده که زمان به نفع آمریکا در جریان است. اما درست به همین دلیل، احتمال وقوع دور دیگری از جنگ وجود دارد. با فرض درست بودن ارزیابی آمریکا، پرسش مهم‌تر این است که ترامپ قصد دارد با این اهرم فشار تازه‌یافته چه کند. اگر واشنگتن آسیب‌پذیری ایران را به عنوان فرصتی برای گرفتن تسلیمِ کامل به جای مذاکره برای یک توافق پایدار تفسیر کند، نتیجه آن به احتمال زیاد دور دیگری از جنگ خواهد بود نه پایان دادن به درگیری. تهران پیش از این نشان داده است که وقتی میان تسلیم و تنش‌زدایی/تشدید درگیری مخیر شود، گزینه دوم (تشدید درگیری) را انتخاب خواهد کرد. بنابراین قرار دادن دوباره ایران در برابر همین دوپایه، بعید است به نتیجه متفاوتی منجر شود. تراژدیِ رقص مرگبار میان واشنگتن و تهران دقیقاً در همین‌جا نهفته است. رویکرد «همه یا هیچ» (برد مطلق) آمریکا باعث می‌شود که وقتی ایران ابتکار عمل را در دست دارد، توافق غیرقابل قبول باشد. وقتی هم که ابتکار عمل به سمت واشنگتن می‌چرخد، ایالات متحده بر این باور می‌رسد که چیزی کمتر از تسلیم کامل تهران ملموس و قابل پذیرش نیست. 🔸برای خواندن تحلیل کامل به لینک زیر مراجعه کنید: https://tritaparsi.substack.com/p/has-trump-turned-the-tables-on-iran?utm_source=share&utm_medium=android&r=2sx805 🔸پیوند به این فرسته درX: https://x.com/FGhoddoussi/status/2090243824706535648

نیویورک‌تایمز: راهبرد ترامپ برای ترساندن ایران نتیجه معکوس داده است 🟠 ایران و آمریکا نه به‌طور جدی در حال مذاکره‌اند و نه با یکدیگر در حال جنگ هستند. در عوض، دو کشور وارد وضعیتی مبهم و ناآرام شده‌اند که می‌تواند یا به ازسرگیری درگیری‌ها منجر شود یا به شکل‌گیری یک بن‌بست طولانی‌مدت. در مرکز این وضعیت حل‌نشده، محاسبات و شاید محاسبات اشتباه هر دو طرف قرار دارد. 🟠 تحلیلگران به نیویورک‌تایمز گفته‌اند مقام‌های ایرانی معتقدند با مقاومت در برابر فشار اقتصادی آمریکا و حفظ کنترل بر تنگه هرمز، دستاورد بیشتری خواهند داشت تا اینکه در یک توافق، امتیازات عمده‌ای بدهند. در مقابل، آمریکا ظاهراً روی این حساب کرده که تشدید فشار اقتصادی علیه ایران، کاری را انجام خواهد داد که حملات نظامی نتوانسته‌اند انجام دهند. 🟠 ترامپ روز چهارشنبه تهدید کرد کشورهایی که با ایران تجارت کنند با «پیامدهای اقتصادی بسیار سنگین» مواجه خواهند شد. 🟠 «نیکول گراژفسکی» استادیار مرکز مطالعات بین‌المللی در دانشگاه ساینس‌پو در پاریس، وضعیت فعلی را «بلاتکلیفی دائمی» توصیف کرد و گفت در چند ماه گذشته، «چیز چندانی اساساً تغییر نکرده جز اینکه موضع ایران بیش از پیش تثبیت شده و تلاش‌های مکرر آمریکا برای یافتن راهی خروج از این وضعیت، تاکنون نتیجه‌ای نداشته است.» 🟠 تهران در ماه جاری فهرستی از خواسته‌های خود برای بازگشایی تنگه هرمز به واشنگتن ارائه کرد. از جمله خواسته‌های ایران، لغو تحریم‌ها، آزادسازی دارایی‌های بلوکه‌شده و پرداخت غرامت جنگی عنوان شده است. 🟠 «مهرزاد بروجردی» رئیس دانشکده هنر، علوم و آموزش دانشگاه علم و فناوری میسوری، گفت: «تهران پس از پشت سر گذاشتن شوک اولیه جنگ، اکنون مصمم است قدرت خود را به نمایش بگذارد. تسلیحاتی‌کردن تنگه هرمز و موضع سخت‌گیرانه ایران در مذاکرات موازی با آمریکا و عمان باید در همین چارچوب درک شود.» 🟠 در ماه‌های گذشته، مواضع و اظهارات ترامپ میان تهدید به نابودی ایران و وعده نزدیک بودن یک توافق دیپلماتیک در نوسان بوده است. البته اگر هدف این رویکرد ترساندن مقام‌های ایرانی و وادار کردن آنها به دادن امتیاز بوده، به نظر می‌رسد نتیجه معکوس حاصل شده است. 🟠 مقام‌های ایرانی ظاهراً به این نتیجه رسیده‌اند که ترامپ حاضر نیست جنگی را به‌طور کامل از سر بگیرد که می‌تواند قیمت نفت را افزایش دهد و در میان افکار عمومی آمریکا نیز محبوب نیست. 🟠 «الکس وطن‌خواه» پژوهشگر ارشد مؤسسه خاورمیانه در واشنگتن، گفت: «به نظر می‌رسد ایران معتقد است آمریکا در نهایت از یک رویارویی پرهزینه و بدون پایان مشخص خسته خواهد شد.» 🟠 در همین حال، آمریکا تمرکز خود را بر افزایش فشار اقتصادی علیه ایران گذاشته است. 🟠 «جرد کوشنر» داماد ترامپ و فرستاده او، روز دوشنبه به شبکه فاکس‌نیوز گفت مقام‌های ایرانی «هیچ علاقه‌ای به انجام کاری که برای ما منطقی باشد نشان نمی‌دهند». 🟠 او در پاسخ به پرسشی درباره وضعیت مذاکرات، به محاصره دریایی اشاره کرد که هدف آن وارد کردن فشار بیشتر بر اقتصاد ایران است و گفت این موضوع در حال حاضر تمرکز اصلی ترامپ است. 🟠 ترامپ روز سه‌شنبه نیز اعلام کرد محاصره همچنان «به‌طور کامل» برقرار است. او همچنین مدعی شد تنگه هرمز کاملاً باز است؛ این در حالی است که مقام‌های دریانوردی از حملات اخیر به کشتی‌ها خبر داده‌اند. 🟠 «اسکات بسنت» وزیر خزانه‌داری آمریکا، نیز اخیراً در مصاحبه‌ای با نیوزمکس گفت وزارتخانه او قصد دارد اقداماتی را اعمال کند که «در تاریخ انزوای اقتصادی یک کشور هرگز دیده نشده است». 🟠 ایران پیش از این نیز فشارهای اقتصادی بین‌المللی را پشت سر گذاشته‌ است. با این حال، ایران در سال ۲۰۱۵ و پس از تشدید تحریم‌ها در دوره ریاست‌جمهوری اوباما، در نهایت با دادن امتیازاتی در برنامه هسته‌ای خود موافقت کرد. 🟠 به احتمال زیاد هزینه فوری تحریم‌های جدید را مردم ایران پرداخت خواهند کرد؛ مردمی که همین حالا نیز با تورم بسیار بالا مواجه‌اند. 🟠 وطن‌خواه همچنین هشدار داد که ازسرگیری جنگ احتمالاً زیرساخت‌های انرژی منطقه، پایگاه‌های آمریکا در خاورمیانه و کشتیرانی تجاری را نیز وارد درگیری خواهد کرد. 🟠 با این حال، در شرایط فعلی به نظر می‌رسد احتمال ادامه بن‌بست، بدون حل مسائل اصلی از جمله برنامه هسته‌ای ایران و وضعیت تنگه هرمز، به اندازه احتمال ازسرگیری جنگ است. 🟠 گراژفسکی گفت: «هرچه این وضعیت بلاتکلیفی طولانی‌تر شود، ریشه‌دارتر خواهد شد و پیدا کردن یک مسیر خروج که هیچ‌یک از طرفین نتواند آن را چیزی جز امتیازدهی تلقی کند، دشوارتر خواهد شد.»

سی‌ان‌ان مقاله‌ای پر از داده‌های ساختگی منتشر کرده تا این‌طور به نظر برسد که آمریکا تنگه هرمز را «کنترل» می‌کند. آن‌ها ادعا می‌کنند کشتی‌های نیروی دریایی آمریکا در تنگه هرمز هستند. نادرست است؛ آن‌ها در دریای عمان حضور دارند. آن‌ها حتی ادعا می‌کنند که طبق آمار «کپلر»، بیش از ۸۰ درصد از تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز طی دو هفته گذشته از مسیر تحت حمایت آمریکا در آب‌های عمان انجام شده است. این حرف را رسماً از خودشان درآورده‌اند. حتی کپلر هم چنین آماری ارائه نداده است. واقعیت کاملاً برعکس است؛ ۸۰ درصد ترددها از مسیر تعیین‌شده توسط ایران انجام می‌شود. https://fxtwitter.com/MenchOsint/status/2089952517421400278

✅ کارشناسان ژاپنی: 📍آمریکا هر چه در چنته داشت در مقابل ایران رو کرد، اما دچار اتمام گزینه‌های عملیاتی شد و دیگر توان پیشروی ندارد. من این وضعیت را "نبرد استالینگرادِ ترامپ" می‌نامم... 🔻پس از آن نبرد، ارتش آلمان رسماً مجبور شد کاملاً در موضع پدافندی و انفعالی قرار گیرد و در مقابل، اتحاد جماهیر شوروی شروع به پیشروی کرد... #ژاپنی 🆔 @Kavoshmedia

ترامپ ممکن است به جهت تغییر وضعیت خودش در انتخابات اتی و کلاً شرایط دست به ریسک و قمار حمله به ایران بزند.‌ با توجه به شخصیت ترامپ که به منفعت خودش می‌اندیشد شاید قبل از انتخابات محتمل‌تر باشد. #جنگ_سوم

الون میزراهی تحلیلگر یهودی: اگر الان به دنیای اطرافت نگاه کنی، تصویری از ناامیدی تقریباً کامل نمایان می‌شود. به تمدن‌ها یا فرهنگ‌های بزرگ این جهان نگاه کن: هیچ چیزی برای تغذیه‌ روح به تو ندارند. غرب بین پوچ‌گرایی و شر آشکار و تمام‌عیار در نوسان است. چین به‌طور انحصاری به مادیات وسواس دارد تا حدی که آزاردهنده است. هند روزبه‌روز عمیق‌تر در عقب‌ماندگی و زوالِ معنوی فرو می‌رود، به‌حدی که می‌توان آن را به‌کلی از کتاب‌ها حذف و نادیده گرفت. ژاپن برده‌وار و به‌طرز باورنکردنی حقیر است. اسلام سنّی کاملاً اشغال‌شده و مطیع است؛ گوش دادن به آن برای یک ثانیه هم غیرممکن است. من از گوش دادن به هیچ‌کدامشان اجتناب نمی‌کنم تا آن یک درصد احترامی را که هنوز برای مؤمنان بی‌گناه و خوش‌نیت قائلم، از دست ندهم. کاتولیک کاملاً بی‌معنا و مضحک است. یک مدلِ کسب‌وکار که در لفافه‌ای از اشیای مذهبی پیچیده شده. کلیسای انگلستان؟ قابل بحث نیست مسیحیت آمریکایی؟ تصویری زنده از جهنم. کمونیسم مرده است و طرفداران بازمانده‌اش آزاردهنده و طاقت‌فرسا هستند. علم غیرقابل باور و ابزار اصلی تبدیل این جهان به یک زندا است. دانشگاه مضحکه شده است. رسانه صدای شیطان است. آمریکای لاتین به‌آرامی زیر دست سرمایه‌داری و استعمار در حال مرگ است. روسیه در سکوت می‌جنگد: بدون چارچوب ایدئولوژیک، بدون معنای اخلاقی. تنها جا و تنها فرهنگی که در این جهان فعلی ما، اخلاق و انسانیت را به‌عنوان بخشی از گفتمان خود محور قرار می‌دهد، ایران شیعه‌ دوازده‌امامی است. این همان یک نور است – یک نور منسجم و قدرتمند – در میان تاریکی تقریباً کامل. من به دنبال خدا نیستم (تجربه‌های تلخم با یهودیت باعث شد که از این مفهوم با خشمی شدید متنفر باشم)؛ به عرفان کشش ندارم؛ مناسک تکراری مذهبی جذابیت چندانی برایم ندارند. اما نوری که از رفتار، موضع‌گیری، آموزه، شجاعت و اعتقاد ایران (به‌همراه متحدانش و مبارزان ضداستعماریِ شیعه و غیرشیعه در جای‌جای دیگر) ساطع می‌شود، با بنیادهای وجودی من و آنچه برایم مقدس است، پیوند می‌خورد. آن‌ها تنها مردمی‌اند که احساس می‌کنم می‌توانم با کرامت و انسانیتی کامل در کنارشان باشم و هنوز کاملاً مطمئن نیستم این احساس مرا به کجا می‌برد، اما برای یک ماجراجویی آماده‌ام. https://x.com/i/status/2090079856025313537

نویسنده [علیرضا دوستدار] درباره تاریخ جیوه و نقره در دوران استعمار و ارتباط آن با محله «آلمادن» در سن‌خوزه (کالیفرنیا) توضیح می‌دهد. اسپانیایی‌ها برای استخراج نقره (که تقاضای آن عمدتاً در چین بود) از فرآیند «ملغمه‌سازی» با جیوه استفاده می‌کردند. این روش صنعتی به دلیل نیاز به نیروی کار عظیم، منجر به استثمار و کشته‌شدن گسترده بومی‌ها و بردگان شد؛ زیرا استخراج جیوه از سنگ شنگرف بسیار سمی و خطرناک است. 🔹علیرضا دوستدار: شهر سن خوزه کالیفرنیا محله‌ای دارد به نام آلمادن که معادن جیوه ارزشمندش تا چند دهه پیش فعال بوده. غیر از شباهت اسمی به «المعدن» چیزی ازش نمی‌دانستم. نشستم کمی مطالعه کردم و چند مطلب یاد گرفتم که برای من جدید بود، گفتم شاید برای شما هم جالب باشد. درباره تاریخ جیوه و استعمار. https://fxtwitter.com/docstobar/status/2090476420514374010