‍ ⭕️ رشد برنامه آموزشی یهودیان در باکو؛ نیاز به فضای آموزشی جدید 🔶 مدرسه یهودیان سفاردی در باکو اعلام کرده است که به‌دلیل استقبال گسترده از برنامه آموزشی یهودی این مدرسه و افزایش شمار دانش‌آموزان، برای ادامه فعالیت به فضای آموزشی جدید و بزرگ‌تری نیاز دارد. 🔷 این برنامه آموزشی از سال ۲۰۰۸ در مدرسه شماره ۴۶ باکو فعال است و در سال‌های اخیر با افزایش ثبت‌نام دانش‌آموزان روبه‌رو شده است. اکنون بیش از ۱۰۰ دانش‌آموز در این برنامه تحصیل می‌کنند. 🔶 مباحث آموزشی این برنامه در کنار برنامه درسی رسمی جمهوری آذربایجان ارائه می‌شود و شامل زبان عبری، تاریخ یهود، سنت‌ها و آیین‌های یهودی و آموزش هویت و فرهنگ یهودی است. 🔷دولت باکو در سال‌های اخیر حمایت رسمی خود از جوامع یهودی را با حضور مقام‌های دولتی، حمایت مالی و پشتیبانی از فعالیت‌های فرهنگی و آموزشی آنان نشان داده است. 🔶در مقابل، گزارش‌های بین‌المللی از افزایش کنترل دولت به بهانه حفظ نظام سکولاریسم بر فعالیت‌های دینی مسلمانان، به‌ویژه شیعیان، خبر می‌دهند؛ از جمله انتقال اختیار انتصاب و برکناری امامان مساجد به کمیته دولتی امور تشکل‌های دینی و برخورد با برخی روحانیون و فعالان شیعه که مقام‌های جمهوری آذربایجان آنها را مرتبط با نفوذ ایران می‌دانند. 🔷 گزارش وزارت خارجه آمریکا همچنین می‌گوید در سال ۲۰۲۳، مقام‌های جمهوری آذربایجان از برکناری ده‌ها روحانی مسلمان خبر داده‌اند و در برخی موارد «نفوذ ایران» را از دلایل این اقدامات عنوان کرده‌اند. در همان گزارش، دولت آذربایجان به اختصاص بودجه به جوامع مذهبی از جمله جوامع یهودی نیز اشاره شده است. 🔶 مسئله فقط افزایش تعداد دانش‌آموزان یک مدرسه یهودی نیست؛ بلکه تفاوت در نحوه مواجهه دولت با نهادهای مذهبی مختلف را نیز برجسته می‌کند. در حالی که هویت یهودی در قالب یک برنامه آموزشی رسمی و مورد حمایت دولت امکان توسعه پیدا کرده، ساختارهای دینی مسلمانان و به‌ویژه جریان‌های شیعی، تحت نظارت و محدودیت‌های بیشتری قرار گرفته‌اند؛ روندی که در سال‌های اخیر هم‌زمان با افزایش تنش‌های باکو و تهران تشدید شده است. @dolatedin

‍ ⭕️ منبرهای تعز در جبهه انصارالله؛ شبکه علمایی صنعا در استان تعز 🔶 علمای شافعی و صوفی در استان تعز، در نشستی در مسجد تاریخی الجند، ضمن اعلام حمایت از رهبری انصارالله، بر وحدت یمن، مقابله با نفوذ عربستان و حمایت از عملیات نیروهای مسلح یمن در حمایت از فلسطین تأکید کردند. 🔷این نشست با حضور مسئولان محلی هیئت عمومی اوقاف و ارشاد و وحدة العلماء والمتعلمین برگزار شد. از چهره‌های شناخته‌شده این جریان که نامشان در فعالیت‌های علمایی تعز دیده می‌شود، علوی بن سهل بن عقیل، عدنان الجنید، رضوان المحیا و خالد موسی هستند. 🔶 اهمیت این نشست در آن است که تعز از نظر سیاسی و نظامی استانی دوپاره است و مرکز شهر تعز در اختیار نیروهای وابسته به دولت مورد حمایت ائتلاف سعودی قرار دارد؛ در مقابل، بخش‌هایی از استان تحت اداره انصارالله است. 🔷 اما این جریان حامی انصارالله، پیشینه‌ای از حضور علمای شافعی و صوفی تعز دارد که با گسترش جریان‌های سلفی و نفوذ مذهبی عربستان در یمن مخالفت کرده‌اند. سهل بن عقیل باعلوی، مفتی پیشین تعز، از خاندان علمی آل باعلوی در سنت شافعی و صوفی بود؛ خاندانی از سادات علوی که ریشه تاریخی آن به حضرموت بازمی‌گردد. 🔶 پس از درگذشت سهل بن عقیل در سال ۲۰۲۱، علوی بن سهل بن عقیل باعلوی به‌عنوان مفتی تعز معرفی شد و در ساختار وابسته به صنعا به فعالیت ادامه داد. او اکنون عضو شورای عالی قضایی نیز معرفی می‌شود. 🔷 در کنار خاندان بن عقیل، چهره‌هایی مانند عدنان الجنید، از رهبران جریان تصوف اسلامی در تعز، و رضوان المحیا، عضو رابطة علماء اليمن، در شبکه علمایی نزدیک به صنعا حضور داشته‌اند؛ در سطح مرکزی نیز خالد موسی از اعضای شناخته‌شده و معاون دبیرکل رابطة علماء اليمن است. 🔶این شبکه نشان می‌دهد که پیوند انصارالله با بخشی از علمای شافعی و صوفی تعز، تنها محصول سال‌های اخیر جنگ نیست و بر سابقه‌ای از رقابت مذهبی با جریان‌های سلفی و نفوذ عربستان تکیه دارد. @dolatedin

⭕️ ملی‌گرایان مذهبی فرانسه چگونه سفر پاپ را به سود خود مصادره کردند؟ از میلیاردرهای راست افراطی تا اینفلوئنسرهای فوق‌محافظه‌کار تیک‌تاک؛ جنبش ملی‌گرای مذهبی در مسیر پاریسِ لئو چهاردهم نشانه‌های خود را یکی‌یکی به جا گذاشت. 🔷 در سفر پاپ لئو چهاردهم به فرانسه، نمایش صلیب و ردای آرژانتوی در مراسم استاد دو فرانس، برای ناظران آشنا با سیاست، معنایی فراتر از نمادهای دینی داشت. 🔷 این دو نماد به جریان «هویت‌گرا» پیوند می‌خورد؛ جریانی که مسیحیت را یک ایمان، بلکه نشانه هویت قومی و فرهنگی اروپا می‌داند و آن را در برابر مهاجرت، اسلام و تغییرات فرهنگی قرار می‌دهد. 🔷 منتقدان می‌گویند این حضور نشان می‌دهد هویت‌گرایان تلاش کرده‌اند از سفر پاپ برای تقویت روایت سیاسی و نمایش نفوذشان بهره ببرند. 🔗 ادامه مطلب: syaaq.com/39609 🏷 #راست‌گرایی_در_اروپا #فرانسه #کاتولیک @dolatedin

⭕️ چرا هوش مصنوعی به یک رهبر کاریزماتیک مذهبی شباهت دارد؟ 🔷 هوش مصنوعی دیگر فقط ابزاری برای انتخاب شام، تنظیم برنامه ورزشی، تهیه جزوه یا ویرایش ایمیل نیست؛ بسیاری از کاربران اکنون پرسش‌هایی شخصی‌تر و عمیق‌تر از آن می‌پرسند. 🔷 پرسش‌هایی مانند «چگونه با سوگ کنار بیایم؟»، «چرا رنج وجود دارد؟»، «آیا باید به رابطه‌ام پایان دهم؟» و «چه چیزی به زندگی من معنا می‌بخشد؟» نشان می‌دهد که هوش مصنوعی به تدریج وارد حوزه‌هایی شده که پیش‌تر بیشتر با خانواده، دوستان، مشاوران و نهادهای دینی در میان گذاشته می‌شد. 🔷 بر اساس پژوهش مرکز تحقیقات پیو، حدود یک نفر از هر ۱۰ بزرگسال آمریکایی و یک نفر از هر ۵ فرد زیر ۳۰ سال، برای حمایت عاطفی یا مشاوره به چت‌بات‌های هوش مصنوعی مراجعه می‌کنند. 🔗 ادامه مطلب: syaaq.com/39373 🏷 #دین_در_دنیای_مدرن #دین_و_هوش_مصنوعی @dolatedin

⭕️ حجاب و دولت سکولار در جهان ترک ✍️نویسنده: جوزف اپستین 🔹تصمیم جمهوری آذربایجان برای ممنوع کردن پوشش سر در مدارس دولتی که ۲۱ سپتامبر به تصویب هیئت وزیران رسید، باکو را در کنار دولت‌های آسیای مرکزی قرار می‌دهد که بیش از یک دهه است با مسئله حجاب درگیرند. 🔸در همه این کشورها، روسری در نقطه تلاقی چهار مسئله قرار گرفته است: چه کسی حاکمیت بر زندگی دینی را در اختیار دارد، هویت ملی چگونه تعریف می‌شود، آیا دولت سکولار می‌تواند جایگاه خود را حفظ کند و چه کسی […] 🔗 ادامه مطلب: syaaq.com/39616 🏷 #آذربایجان #آسیای_مرکزی #ازبکستان #اسلام #ایران #تاجیکستان #ترکمنستان #ترکیه #جهان_ترک #حجاب #دولت_سکولار #دین_و_سیاست #سکولاریسم #سیاست_دینی #قبرس_شمالی #قدرت_نرم #قرقیزستان #قزاقستان #هویت_دینی #هویت_ملی @turkeycaucasus

⭕️ فراخوان ۳۷۰ عالم فلسطینی و اسلامی برای «یاری مسجدالاقصی» 🔶 حدود ۳۷۰ عالم و نماینده نهادهای اسلامی در نشستی اضطراری، جمعه ۲ اکتبر را «روز یاری مسجدالاقصی» اعلام کردند و از مسلمانان خواستند در این روز حمایت خود از مسجدالاقصی را به شکل گسترده نشان دهند. 🔷 در این بیانیه از ائمه و خطیبان مساجد خواسته شده خطبه‌های جمعه را به مسئله مسجدالاقصی اختصاص دهند و درباره وضعیت این مسجد و تحولات جاری پیرامون آن برای مردم سخن بگویند. 🔶 همچنین بر برگزاری گسترده نماز «فجر عظیم»، حضور مردم در مسجدالاقصی، برگزاری تجمع‌ها و فعالیت‌های مردمی و رسانه‌ای در حمایت از این مکان مقدس تأکید شده است. 🔷 برگزارکنندگان، علت انتخاب این جمعه را تشدید اقتحام‌ها و برگزاری آیین‌های یهودی در مسجدالاقصی هم‌زمان با موسم اعیاد یهودی عنوان کرده‌اند و نسبت به تلاش برای تثبیت تغییرات در وضعیت موجود مسجد هشدار داده‌اند. 🔶 نهادهای علمایی فلسطینی تلاش دارند در برابر تحولات جاری پیرامون الاقصی، شبکه‌ای از ائمه، خطیبان و نهادهای دینی و مردمی را در یک روز مشخص فعال کنند؛ اقدامی که محور آن، بسیج مذهبی و اجتماعی پیرامون مسجدالاقصی است. @dolatedin

⭕️ اظهارات بی اساس طاهر اشرفی: انصارالله ارتباطی با اسلام ندارد 🔶 طاهر محمود اشرفی، رئیس شورای علمای پاکستان، در کنفرانسی در دانشگاه اسلامی مدینه، انصارالله را «گروهی تروریستی» توصیف کرد و گفت این جریان هیچ ارتباطی با اسلام ندارد. او همچنین تأکید کرد درگیری یمن نباید به‌عنوان جنگ شیعه و سنی معرفی شود. 🔷 اشرفی با اعلام حمایت از عربستان، امنیت این کشور و به‌ویژه مکه و مدینه را «خط قرمز» پاکستان دانست و گفت دولت، ارتش و علمای پاکستان در کنار عربستان و رهبری این کشور قرار دارند. 🔶 این موضع‌گیری چند روز پس از آن صورت گرفت که اشرفی در پیام‌هایی، تهدیدهای انصارالله علیه پاکستان، ترکیه و عربستان را محکوم کرده و به «ائتلاف دفاعی مکه» میان سه کشور اشاره کرده بود. 🔷 اظهارات اخیر اشرفی در حالی مطرح می‌شود که او در سپتامبر، پس از دریافت جایزه بین‌ادیانی از دفتر اسقف اعظم کانتربری، با حاشیه روبه‌رو شد و این جایزه به دلیل اظهارات قدیمی او درباره اسامه بن‌لادن پس گرفته شد. @dolatedin

⭕️ لایحه تشکیل شورای علمای افغانستان؛ نهادسازی دینی یا بسیج علما در خط امارت؟ 🔷 وزارت عدلیه افغانستان از انتشار لایحه شورای علما خبر داده؛ مقرراتی که برای علمای ولایت‌ها و ولسوالی‌ها ساختار رسمی، مسئولان اداری و شرایط عضویت تعیین می‌کند. 🔷 شرط عضویت بیش از ساختار اداری شورا جلب توجه می‌کند: اعضا باید به نظام اسلامی متعهد و وفادار باشند و از «فکر جهادی» برخوردار باشند. 🔷 وظایف شورا نیز فراتر از مسائل شرعی تعریف شده و دفاع از امارت اسلامی، افزایش حمایت عمومی از نظام و همکاری با ادارات حکومتی را دربر می‌گیرد. 🔷 این پرسش مطرح می‌شود که طالبان با ایجاد این شورا دقیقاً چه چیزی را دنبال می‌کند؟ 🔸 جزئیات اختیارات شورا و نسبت آن با قدرت سیاسی طالبان را در گزارش دولت دین بخوانید. 🔗 ادامه مطلب: syaaq.com/39690 🏷 #افغانستان #طالبان #هبت‌الله_آخندزاده @dolatedin

⭕️ نگاهی به کتاب «آیة الله العظمى AI»؛ هوش مصنوعی به‌مثابه مسئله‌ای اصولی 🔷 در سپتامبر ۲۰۲۶ کتابی بحث‌برانگیز با عنوان «آیة الله العظمى AI» به قلم حسن تراب به عربی منتشر شد. 🔷 اگر هوش مصنوعی بتواند هزاران روایت و منبع فقهی را جست‌وجو کند، اقوال فقها را دسته‌بندی کند، ادله را بازسازی و حتی برای یک مسئله استدلال فقهی تولید کند، آیا این خروجی را می‌توان «اجتهاد» دانست؟ 🔷 مسئله فقط توانایی فناوری نیست؛ پرسش اصلی درباره حجیت شرعی است. آیا پاسخ تولیدشده توسط ماشین می‌تواند مبنای فتوا یا عمل مکلف قرار گیرد؟ 🔷 این کتاب در واقع مرز میان ابزار اجتهاد و صاحب اجتهاد را به چالش می‌کشد. 🔗 ادامه مطلب: syaaq.com/39719 🏷 #دین_و_هوش_مصنوعی #مرجعیت_دینی #هوش_مصنوعی @dolatedin

⭕️ وزارت دادگستری آمریکا از دادگاه تجدیدنظر خواست به کلیساها اجازه حمایت از نامزدهای انتخاباتی را بدهد وکلای دولت استدلال کرده‌اند که بخش کلیدی «اصلاحیه جانسون» که سازمان‌های غیرانتفاعی را از مشارکت در کمپین‌های سیاسی منع می‌کند، نباید در مورد کلیساها اعمال شود. آن‌ها از یک دادگاه تجدیدنظر خواسته‌اند تا رای دادگاه بدوی مبنی بر رد دادخواست لغو این ممنوعیت را نقض کند. 🔗 ادامه مطلب: syaaq.com/39448 🏷 #دین_در_ایالات_متحده #سکولاریسم #مسیحیت_آمریکا @dolatedin

🌐 به مجموعه کانال‌های موسسه سیاق وابسته به اندیشکده مرصاد در شبکه‌های اجتماعی (تلگرام، ایتا و بله) بپیوندید: 🔸 کانال خبری تحلیلی سیاق 👉@syaaq_ir 🔸 کانال اطلاع‌رسانی اندیشکده: 👉 @mersadcss 🔸 کانال مطالعات یمن: 👉 @yemenstudies_ir 🔸 کانال مطالعات ترکیه و قفقاز: 👉 @turkeycaucasus 🔸 کانال مطالعات خلیج فارس: 👉 @PGulfStudies 🔸کانال مطالعات عراق و شامات: 👉 @IraqLevant 🔸کانال مطالعات آفریقای اسلامی: 👉 @Islamic_Africa 🔸کانال مطالعات شرق: 👉 @east_studies 🔸 کانال کردمان (میز کردی): 👉 @kurdstudies 🔸 کانال سوقنا (میز بازارها): 👉 @suqona 🔸کانال دولت دین (میز نهادها): 👉 @dolatedin 🔸کانال ملت دین (میز نهضت‌ها): 👉 @melatedin 🌐 http://mersadcss.com 🌐 https://syaaq.com 📧 info@mersadcss.com 📞 +982537830553 @mersadcss 🔷🔷🔷

⭕️ بحران کلیسا در ارمنستان؛ طرح برکناری گارگین دوم روی میز پاشینیان 🔹 مرکز روابط عمومی و اطلاع‌رسانی دولت ارمنستان گزارشی ۷۴ صفحه‌ای درباره بحران در کلیسای حواری ارمنی منتشر کرده که به درخواست نیکول پاشینیان تهیه شده است. در این گزارش، مواردی مانند نقض سوگند تجرد و رفتار شایسته، سیاسی‌شدن کلیسا و محراب مقدس، گسترش نفوذ خارجی، آزار روحانیون، نبود شفافیت مالی و اختلافات داخلی به‌عنوان نشانه‌های بحران مطرح شده است. 🔸 یکی از پیشنهادهای اصلی گزارش، برکناری گارگین دوم، جاثلیق تمام ارمنیان است. گزارش عمداً از او با عنوان «رئیس بالفعل کلیسا» یاد می‌کند و تأکید دارد که اصلاحات باید توسط خود کلیسا و با مشارکت روحانیون و مؤمنان انجام شود و دولت نیز بدون دخالت در استقلال شرعی کلیسا، صرفاً در چارچوب اختیارات قانونی خود عمل کند. 🔹 پاشینیان پس از انتشار گزارش گفت وضعیت کلیسا بسیار پیچیده‌تر و بحرانی‌تر از آن چیزی است که تصور می‌کرد. او مدعی شد این گزارش نشان می‌دهد کلیسا توسط کیچریچ نرسیسیان، نام غیرروحانی گارگین دوم، و گروهی از روحانیون و افراد غیرروحانی حامی او «تصرف شده» است. نخست‌وزیر همچنین احتمال تشکیل کمیسیون تحقیق در پارلمان و ایجاد تغییرات قانونی بر اساس یافته‌های گزارش را رد نکرده است. 🔸 گزارش ۱۶ مورد را به‌عنوان نشانه‌های بحران برشمرده است؛ از جمله ادعا درباره نقض سوگند تجرد توسط جاثلیق، آزار و خلع لباس روحانیون، فعالیت سیاسی گارگین دوم و برخی روحانیون ارشد، استفاده سیاسی از اماکن کلیسا، نفوذ خارجی، نبود شفافیت مالی و سوءاستفاده احتمالی از اموال کلیسا، انتصاب بستگان و شکل‌گیری نوعی مدیریت خانوادگی و همچنین برگزار نشدن مجمع ملی کلیسایی برای ۲۷ سال متوالی. 🔹 بخش دیگری از گزارش به اتهام‌های بسیار حساس درباره رفتار جنسی برخی روحانیون، از جمله ادعاهای مربوط به سوءاستفاده جنسی از کودکان و اتهام‌هایی علیه برادر گارگین دوم، اسقف اعظم یزراس نرسیسیان، اختصاص دارد. گزارش همچنین ادعاهایی درباره «گرایش‌های همجنس‌گرایانه» مطرح کرده و برای برخی از این موارد به مطالب رسانه‌ای و نامه‌های سرگشاده استناد کرده است. کارشناسان حقوق بشر نسبت به درج اطلاعات شخصی و انتشار نام افراد در این بخش اعتراض کرده‌اند. 🔸 در مقابل، مقر مادر مقدس اچمیادزین این گزارش را «غیرقانونی، ضدقانون کلیسایی و خلاف قانون اساسی» خوانده و آن را اقدامی برای «انتقام سیاسی» و دخالت غیرقابل قبول در امور داخلی کلیسا دانسته است. رهبری کلیسا از دولت خواسته است آزار روحانیون را متوقف کند و حاکمیت، استقلال و خودگردانی تاریخی کلیسا را محترم بشمارد. 🔹 کارشناسان حقوقی و آزادی دینی نیز نسبت به دخالت دولت هشدار داده‌اند. آنان استدلال می‌کنند که دولت نمی‌تواند در ساختار داخلی یک نهاد دینی مداخله کند، مگر آن‌که وقوع جرم یا تخلف اداری مشخصی احراز شده باشد؛ در چنین شرایطی نیز باید از سازوکارهای قضایی و قانونی استفاده شود، نه مداخله مستقیم در رهبری یک نهاد مذهبی. 🔸 نقشه راه پیشنهادی برای خروج از بحران پنج مرحله دارد: بازنگری و پیشبرد برنامه اصلاحات کلیسا، برکناری جاثلیق فعلی، انتخاب سرپرست موقت، تصویب اساسنامه واحد کلیسا و در نهایت برگزاری مجمع ملی کلیسایی برای انتخاب جاثلیق جدید. 🔹 به این ترتیب، مناقشه میان دولت پاشینیان و کلیسای حواری ارمنی از یک اختلاف سیاسی فراتر رفته و اکنون به بحثی درباره حدود استقلال نهاد دینی، رابطه دولت و کلیسا و آینده رهبری کلیسای ارمنی تبدیل شده است. منبع: JAMnews 🔵 مطالعات ترکیه و قفقاز @turkeycaucasus