🔰سربرآوردن معماری نوین منطقهای
مایکل یانگ، پژوهشگر ارشد مرکز کارنگی، در یادداشتی تحلیلی نوشت که گسترش پیامدهای جنگ فرسایشی با ایران و عجز واشنگتن از حفاظت از شریانهای حیاتی خلیج فارس، به همراه سکوت در برابر کارزار پاکسازی قومی در غزه، به فعالسازی سه گسل بنیادین اخلاقی، راهبردی و ساختاری در سراسر منطقه انجامیده و زوال برگشتناپذیر هژمونی موسوم به «صلح آمریکایی» را با سرعتی بیسابقه رقم زده است. یانگ در حالی که ایالات متحده در تقابل نظامی با ایران دستوپا میزند و دونالد ترامپ میکوشد افتضاح این لشکرکشی نظامی را بهعنوان یک پیروزی نهایی به جامعه آمریکا قالب کند، معتقد است واقعیت منطقه گویای شتاب گرفتن پایان هژمونی واشنگتن است. وی نخستین گسل را ماهیتی اخلاقی دانست و نوشت که کشتار مداوم ساکنان غزه با تسلیحات اهدایی و حمایت همهجانبه آمریکا و متحدان غربیاش، ملتهای منطقه را به این نتیجه قطعی رساند که نظم ادعایی آمریکا صرفاً بر روی داربست منافع تلآویو سرپا مانده است و در این معادله، سرنوشت و بقای ساکنان منطقه و در رأس آنان ملت فلسطین هیچ جایگاهی ندارد. گسل دوم ماهیتی راهبردی دارد که نشانههای اولیه آن از شهریور ۱۳۹۸ و پس از حمله به تأسیسات آرامکو در بقیق و خریص آشکار شد و بیپاسخ ماندن آن از سوی واشنگتن، ریاض را به این درک رساند که اتکا به چتر امنیتی کاخ سفید توهمی بیش نیست. یانگ افزود که امضای توافق پکن در اسفند ۱۴۰۱ میان ریاض و تهران، اعتراف ناگزیر سعودیها به شکست محتوم طرح انزوا و براندازی دولت ایران بود، اما بلندپروازیهای بنیامین نتانیاهو این پازل را ویران کرد و او در نهایت کاخ سفید را به سوی یک جنگ گسترده با ایران هدایت کرد تا رویای نابودی نظام حاکم بر تهران را محقق سازد، اما این تیر نیز به سنگ خورد. پژوهشگر کارنگی سومین گسل را پایان پذیرش این پیشفرض قدیمی دانست که هرگونه ترتیبات منطقه باید از دالان سازوکارهای مورد تأیید آمریکا عبور کند و نقطه عطف این روند، امضای «پیمان دفاعی مشترک مکه» میان عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان در ۱۷ مرداد گذشته بود که اقدامی بنیادین برای استقرار یک ساختار امنیت بومی با هدف برقراری توازن متقابل و پایان بخشیدن به تسلط یکجانبه هر هژمون خارجی محسوب میشود. یانگ در پایان تأکید کرد که ترامپ در باتلاقی عمیق دستوپا میزند و وقتی رهبران منطقه از نزدیک مشاهده کردهاند که رئیس کاخ سفید حتی شنا کردن در آبهای پرتلاطم این منازعه را بلد نیست، هیچ انگیزهای برای انداختن طناب نجات و جلوگیری از غرق شدن او نخواهند داشت.
@e_beman
🔰یمن وارد مرحله «محاصره در برابر محاصره» شده است
جعفر قنادباشی، کارشناس مسائل منطقه، با اشاره به تحولات اخیر یمن اظهار داشت که انصارالله اکنون توان هدف قرار دادن نقاط مختلف عربستان را دارد و وارد مرحله «محاصره در برابر محاصره» و «تشدید در برابر تشدید» شده است. وی با بیان اینکه یمن ۱۱ سال است در محاصره قرار دارد و شاید این محاصره بیش از ۱۱ سال سابقه داشته باشد، گفت: «حدود دو سال پیش از آغاز جنگ، با توجه به اینکه تحولات بیداری اسلامی به یمن نیز کشیده شده بود، عربستان و کشورهای دیگر تلاش کردند مشکلاتی را ایجاد کنند و در نهایت تحریمها را گسترش دادند و محاصره را تکمیل کردند.» قنادباشی با اشاره به اینکه در روزهای اول جنگ، انصارالله توانمندی لازم برای مقابله با حضور عربستان را نداشت، افزود: «از آن زمان ۱۱ سال گذشته است و در طول این سالها، بهخصوص در هشت سال نخست، جنگ ادامه داشت، اما هیچگاه جنگ تمامعیاری اتفاق نیفتاد؛ چراکه توانمندی انصارالله واقعاً به حدی نبود که بتواند نقاط مختلف عربستان را مورد حمله قرار دهد.» وی با بیان اینکه از حدود دو ماه پیش و پس از هدف قرار گرفتن فرودگاه صنعا توسط عربستان، شرایط وارد مرحله جدیدی شد، تصریح کرد که انصارالله اکنون با هدف قرار دادن زیرساختهای نفتی و انرژی عربستان، حملات مؤثری انجام میدهد. این کارشناس مسائل منطقه درباره هدف اصلی انصارالله گفت: «انصارالله در چارچوب منافع ملی یمن و برای منافع ملی همه یمن عمل میکند. نخستین هدفی که آنها اعلام کردهاند، شکستن محاصره است» و دوم تأمین استقلال کشور و پاک کردن آن از حضور مزدوران مسلح و مستشاران آمریکایی و غربی است. قنادباشی در پایان تأکید کرد که به دست گرفتن اهرم تنگه بابالمندب هدف اصلی انصارالله نیست، اما یمنیها بهعنوان کشوری که بر ساحل مشرف هستند، این حق را دارند که متناسب با حق حاکمیت خود بر این سواحل، از ظرفیتهای آن استفاده کنند و مسئله بابالمندب بیشتر در چارچوب حق حاکمیت و استقلال یمن قابل تحلیل است.
@e_beman
🔰اسپانیا در برابر تجاوز به ایران ایستاد
پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا، در سخنرانی خود در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل با انتقاد از سیاستهای برخی دولتها، خواستار دفاع از اصول و اهدافی شد که سازمان ملل بر اساس آنها تأسیس شده است و گفت: «برای دفاع از اصول و آرمانهایی آمدهام که الهامبخش تأسیس این سازمان بودند.» او افزود که اصول و اهداف سازمان ملل از سوی برخی دولتها و جریانهای سیاسی حاضر در این سازمان نادیده گرفته میشوند یا مورد تهدید قرار دارند. نخستوزیر اسپانیا با اشاره به صلح، توسعه پایدار و برابری فرصتها گفت این اصول از سوی جریانها و دولتهایی مورد حمله قرار گرفتهاند که میخواهند جهان را به «گذشتهای تاریک» بازگردانند. سانچز همچنین بر ضرورت اصلاح شورای امنیت سازمان ملل تأکید کرد و گفت برخی دولتها و جریانهای سیاسی، سازمان ملل و نهادهای چندجانبه را بیفایده توصیف میکنند. وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به جنگهای اخیر گفت: «من شاهد بودم که این نیروها جنگهای غیرقانونی را آغاز کردند و مرتکب کشتار غیرنظامیان بیگناه شدند.» سانچز در ادامه با اشاره مستقیم به تحولات غزه گفت: «نتانیاهو همچنان به ارتکاب کشتار جمعی در غزه ادامه میدهد.» او در بخشی از سخنان خود گفت که در طول هشت سال گذشته، کشورش با هر جنگ تجاوزکارانهای، چه در اوکراین، لبنان یا ایران، مخالفت کرده است و افزود: «اسپانیا تحریم تسلیحاتی علیه اسرائیل اعمال کرد و استفاده از خاک خود را برای تجاوز غیرقانونی علیه ایران ممنوع کرد.»
@e_beman
🔰خودکشی نظامیان ناو «لینکلن»
شبکه «سیانان» از خودکشی چند نظامی حاضر در ناو هواپیمابر «لینکلن» از ابتدای استقرار در جنگ تحمیلی علیه ایران خبر داد و گزارش داد که به نامهای از «هونگ کائو»، سرپرست اداره نیروی دریایی در وزارت جنگ آمریکا، دست یافته که در آن به اقدام ۸ نظامی حاضر در ناوگروه ضربت لینکلن برای خودکشی از ابتدای استقرار در جنگ تحمیلی علیه ایران اذعان کرده است. یک مقام نظامی آمریکایی با اشاره به اینکه این نامه برای کنگره ارسال شده، به سیانان گفت که این تعداد خودکشی به طور غیرمعمولی زیاد است. در این گزارش آمده است: «میزان اقدام به خودکشی در میان ملوانان ناوگروه ضربت لینکلن تقریباً با کل آمار خودکشی نیروی دریایی در سال ۲۰۲۴، آخرین سالی که پنتاگون دادههای خودکشی را منتشر کرد، برابر است.» این رقم شامل ملوانان حاضر در ناو هواپیمابر، بخش هوایی، کشتیهای اسکورت و سایر واحدهای گروه ضربت میشود. به گفته کائو، هیچ ملوانی در زمان جنگ با ایران، که شامل ۶ تا ۷ هزار پرسنل و بیش از شش ماه حضور در دریا بود، بر اثر خودکشی جان خود را از دست نداد. سرپرست اداره نیروی دریایی آمریکا در پنتاگون پیش از این نیز اعتراف کرده بود که حملات ایران، پایگاههای این کشور در بحرین را تقریباً بهصورت کامل نابود کرده است. این گزارش در حالی منتشر میشود که ناو هواپیمابر «لینکلن» بیش از ۲۵۰ روز بدون پهلوگیری در بنادر روی آب ماند و گزارشهایی از کمبود آذوقه و آسیب روحی ملوانان منتشر شده بود و فرماندهی مرکزی آمریکا اخیراً دستور بازگشت این ناو را صادر کرده است.
@e_beman
🔰اخبار کوتاه
📍 اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه، در واکنش به اظهارات مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، گفت: «نخستوزیر کانادا به جای محکومکردن تجاوز و جنگافروزی آمریکا درصدد توجیه آن برآمده و تهدید به از بین بردن یک کشور را بهعنوان "زبان دوران جنگ" معرفی کرده است.» وی افزود: «مارک کارنی باید بداند زمان بیرحمتر از آن است که اجازه دهد توهم و نفاق برای همیشه ادامه یابد.» بقایی تصریح کرد: «چشم بستن بر حقیقت و فروختن عزتنفس و کرامت، آدمی را نجات نمیدهد؛ فقط او را بیسلاحتر تحویل زورگو میدهد.» وی تأکید کرد: «کشوری که روزی برای کوبیدنش با زورگویان همصدا شده بودند، همان کشوری بود که با ایستادن در برابر زور، مشعلی را روشن نگه داشت.»
📍پل بردشاو، مدیر شرکت ملی نفت امارات، در کنفرانس انرژی APPEC در سنگاپور اعلام کرد هزینه عبور محمولههای نفتی از تنگه هرمز پس از جنگ ایران بهطور قابل توجهی افزایش یافته و به محدوده ۱۰ تا ۲۰ میلیون دلار رسیده است. وی گفت: «حق بیمه محموله در برخی موارد به ۵ تا ۶ درصد ارزش محموله رسیده و میتواند حدود ۱۰ میلیون دلار دیگر به هزینه بیمه اضافه کند.» بردشاو افزود هزینه ریسک جنگ که پیش از درگیریها تقریباً صفر بود، اکنون در برخی موارد به ۱۰ درصد ارزش محموله رسیده است. این شرایط باعث شده برخی فعالان بازار بدون پوشش بیمهای وارد عملیات حمل شوند و تعداد مالکان کشتی که حاضر به پذیرش ریسک هستند کاهش یابد.
📍خبرگزاری رویترز اعلام کرد انتقال محمولههای نفتی از ونزوئلا به آمریکا به دلیل افزایش هزینههای حملونقل متوقف شده است. دلسی رودریگز، رئیس دولت انتقالی ونزوئلا، پیشتر گفته بود: «توافق انرژی با آمریکا ۲۵ ساله است و هدف از آن افزایش تولید نفت به ۱.۵ میلیون بشکه در روز است.» وی تأکید کرد: «حاکمیت خود بر منابع طبیعیمان را حفظ خواهیم کرد.»
📍جنگندههای پاکستانی بامداد امروز در حداقل سه نوبت نقاطی در شهر و ولایت قندهار در جنوب افغانستان را بمباران کردند. شهر قندهار محل استقرار هبتالله آخوندزاده، رهبر طالبان، است و گفته میشود مجتمع ملا عمر، بنیانگذار طالبان نیز هدف حملات قرار گرفته است. به گفته منابع غیررسمی، ولایات پکتیا و خوست نیز بمباران شدهاند. پاکستان سه روز پیش نیز اعلام کرد در حملات به ولایتهای پکتیکا و کنر ۲۸ عضو طالبان را کشته است.
📍خبرگزاری بلومبرگ به نقل از منابع آگاه گزارش داد چین به بخشهایی از قطعات مربوط به جنگنده اف-۳۵ که احتمال میرود حساس باشند، دست یافته است. بر اساس این گزارش، قطعات مربوط به جنگنده اف-۳۵ هنگام انتقال از استرالیا به آمریکا، به شکلی نامشخص و مرموز مسیر خود را به سمت هنگکنگ تغییر دادند.
@e_beman
حرف روز
📍تصویری که جهان باید میدید
✍ عبدالحسین آزاد
گاهی یک سخنرانی، نه با حجم واژههایش، که با انتخاب «لحظه درست» سنجیده میشود. دکتر مسعود پزشکیان، رئیسجمهور کشورمان، در هشتاد و یکمین مجمع عمومی سازمان ملل متحد، از تریبونی سخن گفت که پیش از او، رئیسجمهور تروریست آمریکا از همانجا ملت بزرگ ایران را با ادبیات تهدید و اتهام خطاب کرده بود. اما پاسخ دکتر پزشکیان از جنس بیانیههای خشک دیپلماتیک نبود؛ او در نطق کم نظیر خودش، دست به اقدامی زد که فراتر از یک سخنرانی معمولی و کلیشه ای بود و نشان داد جمهوری اسلامی ایران در دفاع از حقانیت خود، به هیچ زبان دیگری جز زبان اقتدار و عزت سخن نمی گوید.
رئیسجمهور تصویر رهبر شهید و کودکان قربانی حملات آمریکایی-صهیونی در میناب، لامرد و دیگر نقاط کشورمان را با خود به تریبون برد. او از مدرسه و سالن ورزشی و بیمارستان و پل گفت؛ از کودکانی گفت که بی هیچ گناهی شهید شدند. اینجا دیگر بحث فقط اختلاف ایران و آمریکا نبود؛ مسئله به پرسشی سادهتر و انسانیتر تبدیل شد: اگر غیرنظامیان و کودکان قربانی حمله میشوند، مسئولیت جامعه جهانی چیست؟ این پرسش، از یک تریبون بینالمللی و از زبان نماینده ملتی که خود قربانی تروریسم دولتی آمریکا بوده است، جهانیان را در برابر وجدان بیدار بشریت قرار داد.
نقطه قوت دیگر سخنرانی آن بود که رئیسجمهور مظلومیت را با ضعف یکی نگرفت. او از حمله به کشورمان و قربانی شدن مردم سخن گفت، اما بلافاصله از ایستادگی ملت ایران نیز گفت: آمریکا و رژیم صهیونی با تجهیزات و فناوری پیشرفته حمله کردند، اما ایران سر خم نکرد. در عین حال تأکید کرد که کشورمان در پاسخ متقابل، مردم را هدف قرار نداد و اقداماتش را در چارچوب دفاع از خود تعریف کرد. این همان نقطهای بود که سخنرانی از یک دفاع صرف عبور کرد و به پیامی روشن درباره بازدارندگی رسید: ایران قدرت را برای تجاوز نمیخواهد؛ برای آن میخواهد که کسی نتواند امنیت و موجودیتش را هدف بگیرد. جمله صریح او این بود: «برای دفاع از کشورمان از هیچکسی اجازه نمیگیریم.» این جمله، عصارهای از ۴7 سال ایستادگی ملت ایران در برابر زورگویی است؛ ملتی که آموخته قدرت را از درون خود میگیرد، نه از اجازه این و آن.
بخش دیگری از سخنرانی مستقیماً سازمان ملل را مخاطب قرار داد. رئیسجمهور پرسید اگر قرار است حقوق بینالملل فقط زمانی اجرا شود که با منافع قدرتمندان سازگار باشد، نتیجه چه خواهد بود؟ اگر یک کشور به دلیل برخورداری از قدرت نظامی از پاسخگویی مصون باشد و کشور دیگری به دلیل همان مناقشه تحت تحریم قرار گیرد، اعتماد به نظم بینالمللی چگونه بازسازی میشود؟ دکتر پزشکیان تنها از کشورش دفاع نکرد، بلکه خودِ معیارهای دوگانه نظم بینالمللی را به چالش کشید و نشان داد که جمهوری اسلامی ایران صدای همه ملتهای مظلومی است که در هیاهوی قدرتها گم شدهاند.
در جهانی که صدای ظالمان و متجاوزان گاهی بلندتر از صدای قربانیان شنیده میشود، شاید یکی از کارکردهای مهم چنین تریبونی همین باشد که قربانی را از تصویر بیصدای یک آمار بیرون بیاوری، او را به یک انسان تبدیل کنی و بعد از جهانی که مدعی عدالت است بپرسی: «این انسان را چه کسی باید ببیند؟» رئیسجمهور کشورمان در نیویورک، این پرسش را نه از موضع ضعف، بلکه از موضع عزت و اقتدار ملتی پرسید که در سختترین آزمونها، سربلند بیرون آمده است.
@e_beman
گزارش روز
📍افق روشن توسعه انرژیهای پاک در ایران
✍ علی محمدی
توسعه انرژی خورشیدی در ایران، با وجود برخورداری از یکی از بالاترین سطوح تابش خورشید در جهان، همچنان با موانع جدی روبهروست. عوامل متعددی موجب شده این موضوع به اندازه کافی توسعه پیدا نکند. یکی از عوامل اصلی، درصد بالای ارزبری در این صنعت است؛ بهگونهای که حدود ۹۰ درصد هزینه تمامشده احداث یک نیروگاه خورشیدی، هزینه ارزی است که یا به صورت واردات پنل تأمین میشود یا به صورت واردات سلول که در داخل کشور تبدیل به پنل میشود.
در مقابل، نیروگاههای گازی یا سیکل ترکیبی، هزینههای ریالی دارند و همین موضوع مزیت نسبی آنها را در شرایطی که سیاست کشور بر کنترل مصارف ارزی متمرکز است، تقویت میکند. بنابراین اگر قرار باشد توسعه بزرگی در حوزه انرژی خورشیدی رخ دهد، باید منابع ارزی جدی به این بخش اختصاص یابد. قیمت پایین سوخت فسیلی نیز دومین مانع جدی محسوب میشود. با توجه به اینکه منابع گاز در اختیار بوده و قیمت سوخت برای تولید برق رایگان تلقی میشده، هزینه تمامشده برق تولیدی از سوخت فسیلی پایینتر از هزینه تولید برق از طریق نور خورشید بوده است. از این جهت برای دولت صرفه اقتصادی داشته که با سوخت رایگان که از صنعت گاز دریافت میکند برق تولید کند تا اینکه بخواهد واردات پنل خورشیدی را داشته باشد که هزینههای سرمایهگذاری آن بالاست.
ماهیت متغیر تولید برق خورشیدی نیز چالش دیگری است. پنلهای خورشیدی به صورت شبانهروزی برق تولید نمیکنند و نمیتوان از حد مشخصی بالاتر در شبکه از آنها استفاده کرد، زیرا نوساناتشان زیاد است. این عدم قطعیت، مدیریت شبکه را دشوار میکند و اگر سهم انرژی خورشیدی بیش از یک حدی باشد احتمال قطعی برق زیاد میشود. به این موارد باید نبود زیرساخت انتقال در مناطق مستعد را نیز افزود. مناطقی که بهرهوری نیروگاههای خورشیدی در آنها بالاست، در نقاطی قرار گرفتهاند که شبکه برق در آنجا توسعه نیافته است. بنابراین برای توسعه نیروگاه خورشیدی در مقیاسهای کم باید هزینهای برای رساندن خطوط انتقال به آن مکانها پرداخت شود.
مسئله تأمین مالی نیز به نهادها گره خورده است. عمده توسعه نیروگاه خورشیدی یا به صورت الزام برای صنایع بوده که دولت آنها را موظف کرده، یا مبتنی بر تسهیلات ارزی صندوق توسعه ملی بوده است. با توجه به بدهیهای وزارت نیرو در پرداخت خریدهای تضمینی، صندوق توسعه ملی و نهادهای دیگر حاضر نیستند به اتکای قرارداد خرید تضمینی به سرمایهگذاران تسهیلات ارائه دهند. اگر سرمایه صرفاً از سوی سرمایهگذار تأمین شود و تسهیلاتی ارائه نشود، رقم خرید تضمینی رقمی نیست که کسی سرمایه خود را در این حوزه بگذارد و نیروگاه احداث کند؛ زیرا بازارهای موازی مانند ملک، ارز و طلا بازدهی بالاتری دارند. وزارت نیرو نیز ممکن است نتواند این مبالغ را به موقع پرداخت کند، چون ناترازی جدی مالی در توانیر وجود دارد و قراردادهای خرید تضمینی بار بزرگی را بر دوش توانیر و ساتبا گذاشته است. آنچه مسلم است، توسعه انرژی خورشیدی در کشورمان نیازمند رفع موانع ارزی، اصلاح سیاستهای قیمتی سوخت فسیلی، تقویت زیرساختهای انتقال و ایجاد سازوکارهای مالی مطمئن برای سرمایهگذاران است تا این ظرفیت عظیم ملی به ثمر بنشیند.
@e_beman