✅ استقراگرایی
🔘 بخش چهارم
🔵 دیوید هیوم خاطر نشان کرد که نمی توان با توسل به قیاس منطقی دست به استنتاجات علمی از مشاهدات زد و به قوانین یا پیش بینی ها رسید. استدلال او به زبان ساده چنین است. اگر صدق مقدمات قیاس منطقی را بپذیریم، آنگاه نتیجه را هم باید صادق بدانیم. اگر معتقد باشیم که تمام زاغ ها سیاهند و جورج هم زاغ است، آنگاه باید معتقد باشیم که جورج سیاه است. نتیجه یک قیاس منطقی با قطعیت از مقدمات آن به دست می آید.
🔵 اجازه دهید این حالت را یا استنتاج قانون یا پیش بینی از مشاهدات مقایسه کنیم. فرض کنید که هزاران زاغ را مشاهده کرده ایم و همه سیاه بوده اند. پس یا این قانون را استنتاج میکنیم که تمام زاغ ها سیاهند، یا این پیش بینی را که زاغ بعدی ای را که مشاهده می کنیم سیاه خواهد بود. اما نمی توانیم از دادهایی که داریم با قطعیت این پیش بینی را استنتاج کنیم.
🔵 ممکن است تجربه ای شبیه نخستین سیاحان استرالیا پیدا کنیم و زاغ بعدی ای را که مشاهده می کنیم اصلا سیاه نباشد.به همین ترتیب، نمی توانیم به یقین استنتاج کنیم که تمام زاغ ها سیاهند. هیوم استدلال کرد که به این ترتیب استنتاجات علمی نمی تواند شبیه قیاس منطقی باشند. نظریه منطق جدید هم نتیجه را تأیید میکند.
🔵 این وضعیت توضیح می دهد که چرا واژه «استقرا» مطرح شده است. چون پیش بینی ها و قوانین را نمی توان با قیاس یا استنتاج قیاسی از دادهها به دست آورد.
📚 کتاب: فلسفه علم در قرن بیستم
✍️ نویسنده: دانالد گیلیس
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ اگر در فاجعه ای عظیم، تمام دانش علمی از میان برود و تنها یک جمله به نسل های بعد مخلوقات منتقل شود، چه عبارتی شامل بیشترین اطلاعات با کمترین تعداد کلمات خواهد بود ؟ باور دارم که این عبارت فرضیه اتمی (یا واقعیت اتمی یا هر چه که می خواهید آن را بنامید) است مبنی بر اینکه همه چیز از اتم ها ساخته شده است.
👤 ریچارد فاینمن
منبع: کتاب؛ اصول بنیادین (ده راهنما به واقعیت)، نوشته فرانک ویلچک
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#جملات_منتخب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ کنفرانس بینالمللی «فیلسوفان مسلمان و عرفان» (ICMPM 2026)
🔵 این کنفرانس قرار است در شهر لسآنجلس، ایالات متحده آمریکا برگزار شود. این همایش علمی در زمینه فلسفه اسلامی، عرفان و اندیشه فیلسوفان مسلمان برگزار خواهد شد و فرصتی برای ارائه و تبادل آخرین پژوهشها و دستاوردهای علمی در این حوزهها فراهم میکند.
📅 تاریخ برگزاری: ۲۸–۲۹ اکتبر ۲۰۲۶
📍 محل: لسآنجلس، ایالات متحده آمریکا
🧑🎓 نوع رویداد: کنفرانس حضوری علمی
📆 مهلت ارسال نهایی مقاله و ثبتنام: ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶
🏛 سازمان برگزارکننده: World Academy of Science, Engineering and Technology
🔎 محورهای اصلی کنفرانس شامل فلسفه اسلامی، متافیزیک، عرفان، کلام، تاریخ اندیشه اسلامی و موضوعات مرتبط با متفکران مسلمان است.
📎 این رویداد فرصتی مناسب برای پژوهشگران، استادان و دانشجویان رشتههای فلسفه، عرفان و مطالعات اسلامی است.
لینک خبر
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#خبر
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
2510.03781v1.pdf
حجم:
229.7K
✅ معرفی مقاله:
Rezwan: Leveraging Large Language Models for Comprehensive Hadith Text Processing: A 1.2M Corpus Development
🔵 نسخهی پیشچاپ علمی جدیدی با عنوان: رضوان؛ استفاده از مدلهای زبانی بزرگ برای پردازش جامع متن حدیث: توسعه یک مجموعه داده ۱.۲ میلیونتایی، در سایت arXiv منتشر شده است.
🔵 خلاصه مقاله: این مقاله یک پایگاهداده عظیم حدیثی به نام “Rezwan” را معرفی میکند، شامل بیش از 1.2 میلیون روایت استخراجشده و ساختاربندیشده با استفاده از مدلهای زبانی بزرگ (LLMs).
🔵 سیستم پردازشِ توسعه یافته در این پژوهش بهطور خودکار:
• بخشبندی و جداکردن متن حدیث از سند و سلسلهروایات؛
• ترجمه ماشینی احادیث به ۱۲ زبان؛
• اضافهکردن نقطهگذاری معنایی
• خلاصهسازی و برچسبگذاری موضوعی؛
• تحلیل معنایی بین متون.
🔵 نتایج: ارزیابیها روی نمونههای انتخابشده نشان داد که سیستم در جداسازی متن حدیث و خلاصهسازی به دقت نزدیک به سطح انسانی دست یافته است. همچنین، مقایسه با Noor Corpus نشان میدهد که پایگاه Rezwan از نظر مقیاس و کیفیت برتر است.
🔵 اهمیت پژوهش: این کار نشان میدهد چگونه هوش مصنوعی میتواند نقش مهمی در دسترسپذیری، رونویسی و غنیسازی متون دینی و اسلامی ایفا کند و زیرساختهای پژوهشی جدیدی برای مطالعات علوم انسانی دیجیتال ایجاد نماید.
✍️ نویسندگان: مجید عسگری بیدهندی، محمد امین قاسمی نیا، علیرضا شهبازی، سیدعلی حسینی، نجمه ترابیان، بهروز مینایی بیدگلی.
_ـ_ـ__ـ_ـ_
#معرفی_مقاله
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
FilePdf14030212454681402102345468.pdf
حجم:
793.7K
✅ معرفی مقاله: روش نظاممند خواجهنصیرالدین طوسی در مواجهه با منتقدان فلسفه اسلامی
🔵 خواجهنصیرالدین طوسی را میتوان در شمار برترین مدافعان فلسفۀ اسلامی در دوران غربت تفکر و فلسفهورزی دانست. او با تلاشها و حمايتهای علمی و فلسفی خود، مانع از خاموشی چراغ اين اندیشه اصيل شد.
🔵 خواجهنصيرالدين براي دفاع از فلسفۀ اسلامی در برابر منتقدان آن، از روشی نظاممند بهره برده كه موجب تحول بنیادین در روند فلسفه و کلام اسلامی شد. پژوهش حاضر با استفاده از راهبردهای توصیفی، تحلیلی و استدلالی و روشهای اسنادی، تحلیل منطقی و قیاسی، بدنبال تبیین نظام علميـدفاعي خواجهنصير در مواجهه با منتقدان فلسفۀ اسلامی است.
🔵 یافته های اين تحقیق نشان میدهند که شاخصههای روش نظاممند وی عبارتند از: تبيين عدم تعارض میان فلسفه و دین، گفتگو با ساير اندیشمندان، شرح فلسفه سینوی، نقد آراء مخالفـان و منتقـدان فلسفه، ترکیب فلسفة مشائـی و اشراقـی، نشاندادن کاربرد فلسفه با ارائه کلام فلسفی، رویکرد عقلی و بدون غرضورزی در شرح و نقد، و رعایت اخلاق در نقد. نتایج پژوهش حاکی از آنست که عقل فلسفی و رويكرد عقلانی خواجه، اساس و محور اصلي نظام علمیـدفاعی اوست.
✍️ نویسنده: حسام الدین مؤمنی شهرکی
_ـ_ـ__ـ_ـ_
#معرفی_مقاله
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ معرفی کتاب: فلسفه ذهن؛ مقدمه ای جامع
🔵 کتاب «فلسفهی ذهن: مقدمهای جامع» نوشتهی ویلیام جاورسکی، کاوشی کامل در زمینهی پیچیدهای است که فلسفهی ذهن نام دارد. در این راهنمای جامع، جاورسکی خواننده را از طریق پیچیدگیهای ذهن-بدن، آگاهی، محتوای ذهنی و سایر مسائل اساسی که قرنها فلاسفه را مجذوب خود کرده است، هدایت میکند.
🔵 جاورسکی با وضوح، عمق و درک دقیق هر دو دیدگاه تاریخی و معاصر، خوانندگان را به دنیای شگفتانگیز فلسفه ذهن دعوت میکند. عنوان «فلسفه ذهن: مقدمهای جامع»، حاکی از دامنهی بلندپروازانه کتاب است. این صرفا یک مقدمه نیست، این یک راهنمای جامع است که به جنبههای چندوجهی ذهن میپردازد و به خوانندگان کاوشی ظریف و عمیق ارائه میدهد.
🔵 رویکرد جاورسکی هم در دسترس و هم دقیق است و ایدههای پیچیدهی فلسفی را برای خوانندگانی از دانشجویان تازهوارد تا فیلسوفان کارکشته که بهدنبال بررسی جامع هستند، قابل دسترس میکند. در دل روایت جاورسکی، رابطهی ذهن و بدن مطرح است؛ یک معمای فلسفی که برای قرنها متفکران را گیج کرده است.
🔵 او بهطرز ماهرانهای تحولات تاریخی این رابطه را باز میکند و ریشههای آن را از دکارت تا بحثهای معاصر جستوجو میکند. کاوش در مسئلهی ذهن و بدن، به سفری از طریق تکامل تفکر فلسفی تبدیل میشود و دیدگاههای متنوعی را برجسته میکند که درک ما از رابطهی بین ذهن و بدن را شکل داده است.
✍️ نویسنده: ویلیام جاورسکی
لینک کتاب
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#معرفی_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ فیزیک و متافیزیک
🔘 بخش سوم
🔵 آنچه نخستین پیروان ویتگنشتاین را تحت تاثیر قرار می داد تقابلی بود که بین دقت و صحت ریاضیات و ابهام و بی دقتی زبان فلسفی می دیدند، ولی پیروان ویتگنشتاین از این نکته غافل بودند که اگر زمان پیدایش حساب دیفرانسیل و انتگرال، همین آموزه های برنده ویتگنشتاین را علیه آنها به کار می گرفتند، آنها هم مجال بقا نمی یافتند و در نطفه خفه می شدند.
🔵 بی تردید همه ما باید بکوشیم تا حد ممکن روشن و دقیق سخن بگوییم، ولی اگر منظور این باشد هنگام مطالعه کتابی ارزشمند و کلاسیک درباره فیزیک یا ریاضیات از آموزه ها و فنون تحلیل زبان برای نقد و فهم آن کمک بگیریم، به این نتیجه خواهیم رسید که آن کتاب شامل قضایای مهمل و بی معنی فراوانی است.
🔵 علی رغم کاهش سلطه و نفوذ پوزیتیویسم، سنت تجربه گرایی هنوز تا حد زیادی هویت خود را به ضدیت با متافیزیک گره زده است، چه آنجا که تجربه گرایی را موضعی فلسفی تعریف میکند که « در آن تجربه، سرچشمه اطلاعات ما درباره جهان است و تنها سرچشمه آن نیز به شمار می رود » و متافیزیک را تلاشی بیهوده و سرشار از لفاظی می شمارد.
📚 کتاب: مبانی فلسفی مکانیک کوانتوم
✍️ نویسنده: علیرضا منصوری
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ فیزیک و متافیزیک
🔘 بخش چهارم
🔵 و چه زمانی که تجربه گرایی را معتدل تر معرفی میکند، یعنی آن را به صورت اعتقاد به گزاره یا آموزه ای مشخص، بلکه اتخاذ نوعی رویکرد در نظر می گیرد و تاکید میکند که این اندیشه های متافیزیکی یا ارتباطی با علم ندارند یا حداکثر تا حدی مجازند که از نوع متافیزیک لایب نیتسی و دکارتی نباشند، یعنی فعالیتی معرفتی به موازات علم و راجع به واقعیت و عالم قلمداد نشوند.
🔵 در این صورت متافیزیک هم مثل بسیاری از روش های حل مسئله که اهمیت چندانی ندارند صرفا میتواند موجب دل مشغولی برخی باشد، یا اگر هم گاهی گفته شده است که منظور این نیست که هر متافیزیکی نامطلوب و بد است، مشخص نکرده اند چه نوع متافیزیکی مقبول و مطلوب است.
🔵 در ادامه ضمن ارائه برخی نمونه های تاریخی علیه چنین رویکردی، سعی خواهد شد توضیح داده شود که چگونه و تا چه حد پیدایش و شکل گیری نظریه کوانتوم، که یکی از موفق ترین نظریه های علمی در قرن اخیر است_ مدیون ایده ها و اندیشههای متافیزیکی و فلسفی بوده است و از این رهگذر تاکید می شود که حذف و طرد اندیشههای متافیزیکی از علم نه ممکن است و نه مطلوب....
📚 کتاب: مبانی فلسفی مکانیک کوانتوم
✍️ نویسنده: علیرضا منصوری
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ خواجه نصیر، فیلسوف و حکیم تراز اول ایران.
🔵 منوچهر صدوقی سها در گفتگو با خبرنگار صداوسیما گفت: معروف است که فلاسفه در «برج عاج» زندگی میکنند، یعنی از مسائل اجتماعی پیرامون خود غافلاند؛ شاید این سخن چندان دور از واقعیت نباشد، اما در تاریخ فلسفه ما دو حکیم تراز اول از این برج عاج بیرون آمدهاند.
🔵 این مدرس و پژوهشگر بیان کرد: اول ابن سینا و دوم خواجه نصیرالدین طوسی که هر دو به صدارت رسیدند.
🔵 وی افزود: درباره خواجه در دو ساحت میتوان سخن گفت؛ ساحت علمی و ساحت سیاسی؛ اگر تنها به جنبه علمی او پرداخته شود، شناخت ناقص خواهد بود.
🔵 صدوقی سها با اشاره به عبارات پایانی «الهیات اشارات» گفت: خواجه تصریح میکند که شرح اشارات را در سختترین احوال، در میان تراکم شداید، کدورت خاطر، اشکریزان و در مکانهایی که هر آن بیم آتش و عذاب میرفت، نگاشته است؛ «ما مضی وقتٌ لیس عینی فیه مقطرا ولا بالی مکدرا».
🔶 برای مطالعه کامل مطلب به لینک زیر مراجعه فرمایید 👇👇
لینک مطلب
_ــ_
#چکیده_سایت
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ در واقع همان که قدما به تعبیرات زیباتر گفته اند: انسان جام جهان نماست.
جام جهان نما خود انسان است. چه چیزی در این عالم می تواند وجود داشته باشد که نمونه اش در انسان نباشد؟ اگر هر چیزی در این عالم هست، قابل ادراک است پس ادراکش در شما هست. ادارک شی در شما نمونه همان شی است. آیا چیزی در این عالم هست که قابل ادراک نباشد؟ منظورم قابلیت، است ممکن است بالفعل نباشد. ممکن است ما بالفعل خیلی چیزها را درک نکرده باشیم. آیا می شود فرض کرد در جهان هستی، در این جهانی که ما زندگی می کنیم چیزی وجود داشته باشد که ما نتوانیم به درک آن نائل شویم؟ نمی شود فرض کرد.
👤 دکتر غلامحسین ابراهیمی دینانی
منبع: کتاب راز هستی، گردآورنده: اسماعیل منصوری لاریجانی
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#جملات_منتخب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
1_24457050899.pdf
حجم:
10.2M
✅ معرفی کتاب: اسلام و تکامل (غزالی و پارادایم تکاملی مدرن)
🔵 این کتاب تلاش میکند تا خواننده را با روایتی جامع و قابل فهم از اسلام و تکامل آشنا کند. این کتاب خواننده را در میان متغیرهای مختلفی که در گفتگوی جاری بین خلقتگرایان مسلمان و تکاملگرایان نقش داشتهاند، راهنمایی میکند.
🔵 این اثر، بحث را از دریچهی دیدگاه غزالی، یک متفکر اسلامی مشهور و مورد احترام از دوران قرون وسطی، بررسی میکند. با درک غزالی به عنوان یک متکلم اشعری، ایدههای متافیزیکی و هرمنوتیکی او برای بررسی این موضوع که آیا و تا چه حد میتوان تکامل نئوداروینی را پذیرفت، مورد استفاده قرار میگیرد.
🔵 در این کتاب، نشان داده میشود که میتوان از ایدههای او برای رسیدن به همسویی بین اسلام و تکامل نئوداروینی استفاده کرد. این کتاب برای محققان علم و دین، الهیات، فلسفهی دین، مطالعات اسلامی و به طور کلی مطالعات دینی بسیار جالب خواهد بود.
✍️ نویسنده: پروفسور شعیب احمد مالک «Shoaib Ahmed Malik» (دکترای شیمی و مهندسی شیمی از دانشگاه ناتینگهام انگلستان، دکترای الهیات، استاد علم و دین در دانشگاه ادینبورگ اسکاتلند بریتانیا)
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#معرفی_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute
✅ نظر پوپر درباره رابطه مابعدالطبیعه و علم
🔘 بخش اول
🔵 یکی از مهمترین جوانب نقد پوپر بر حلقه وین، اصرار بر این است که نه تنها مابعدالطبیعه می تواند معنی دار باشد، بلکه می تواند ارزش مثبتی برای علم داشته باشد. پوپر معتقد است که امکان دارد نظریات، ابتدا به صورت مابعدالطبیعه به دنیا آیند، اما بعدها تدریجا به فرضیات علمی بدل شوند.
🔵 او در فقره آتی این فرآیند را با فرآیندی مقایسه می کند که در طی آن ذرات شناور در یک مایع کم کم به قعر ظرف می روند:
🔵 برای اینکه تصویر یا مدلی از این تکامل شبه استقرایی علم به دست آوریم، اندیشه ها و فرضیات مختلف را می توانیم به ذراتی تشبیه کنیم که در مایعی معلقند.علم آزمون پذیر، رسوب این ذرات در قعر ظرف است: آنها به صورت لایه هایی فرو می نشینند.ضخامت این رسوب با تعداد این لایه ها افزوده می شود. هر لایه جدید مطابق است با نظریه ای که کلی تر از نظریات زیرین است . در نتیجه این فرآیند، رشد علم ممکن است به اندیشه هایی برسد که پیشتر در مناطق مابعدالطبیعی بالاتر شناور بودند، در نتیجه این اندیشه ها با علم ارتباط می یابند و در آن نشست می کنند.
📚 کتاب: فلسفه علم در قرن بیستم
✍️ نویسنده: دانالد گیلیس
_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_ـ_
#برش_کتاب
💻 آدرس تارنمای ما :
🌐 https://manainstitute.ir
📱 ما را در ایتا و بله دنبال کنید:
🆔 @maanainstitute