✅ ویلیام هاسکر: خداباوری و زیست شناسی تکاملی 🔘 خداباوری و اصل و نسب مشترک 🔵 بدیهی است که این تصور که ممکن است خداوند، عالم و محتویات آن را از طریق یک فرآیند تکاملی تدریجی آفریده باشد، هیچ مشکل ذاتی ندارد. در حقیقت اگر خداباوری صادق باشد، نظریات اثبات شده زیست شناسی، اخترشناسی، و جهان شناسی ، ظاهراً نشان می دهند که خداوند درست اینگونه رفتار کرده است. صریح ترین مخالفت با تکامل زیستی از جانب «علم خلقت » بنیادگرایانه صورت می‌گیرد و این مخالفت بر تفسیری پایبند به نص داستان خلقت در کتاب مقدس، استوار است. 🔵 طرفداران آن تفسیر نه تنها تکامل، که حتی جریان اصلی زمین شناسی و اختر شناسی را نیز مردود می شمارند تا بدین وسیله (عقیده به) «زمین جوان» مقتضیات نظریه شان را تأمین کند. ولی افزون بر این گروهی از خلقت باوران باریک بین تر نیز هستند که مهلت زمین شناسانه و ظهور تدریجی گونه های پیچیده تر حیات را می پذیرند. آنها استدلال می‌کنند که 🔷 (۱) گزارش سنگواره ها، انتقال های تدریجی بی شمار را که لازمه نظریه داروین است، اثبات نمی کند، بلکه در بسیاری از موارد، حکایت از ظهور دفعی (یا خلق الساعه) گونه های نوین اصلی، بدون نیاکان ( یا صور ابتدایی) قابل تشخیص، دارد. 🔷 (۲) قطعیت بالایی که اغلب در خصوص عقیده به تکامل ادعا شده است، عمدتاً مبتنی است بر این پیش فرض که خدایی که بتواند گونه های پیشرفته ( یا متکامل) را از عدم بیافریند، موجود نیست. 🔷 (۳) به محض قبول امکان خلقت الهی، گزارش سنگواره ها بر مبنای فرض اینکه در واقع خداوند مخصوصا انواع نوین اصلی آفریده ها را هر از گاهی آفریده است، بهتر تبیین شود تا اینکه فرض کنیم همه موجودات زنده شجره‌نامه‌ متصل یکپارچه و اصل نسب مشترک دارند. 🔵 می توان گفت از میان این سه مدعا، دوتای نخست بهره بالایی از حقیقت دارند، اما این موضوع بسیار بحث انگیز است که آیا بهترین پاسخ انکار اصل و نسب تکاملی مشترک برای حیات بر روی زمین است. اجماع علمی نیرومند به نفع اصل و نسب مشترک و نبود یک بدیل خلقت باورانه ساخته و پرداخته، قویا مشعر بر آن است که برای خداباوران معقول تر این است که اصل و نسب مشترک را لااقل به عنوان فرضیه ای کارآمد، بپذیرند و روابط میان دین خداباورانه و ابعاد مختلف اندیشه‌ تکاملی را بررسی کنند. 📚 منبع: کتاب دانشنامه فلسفه دین، جمعی از نویسندگان ( ویلیم پی. آلستون، السدر مک اینتایر، روبرت‌ام. آدامز...) (مترجم و گردآورنده: انشاءالله رحمتی) _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ در پیرامون کورت گودل 🔘 قضایای ناتمامیت (بخش اول) 🔵 گودل در قضیه‌ی ناتمامیت اول خود می‌خواهد نشان دهد گزاره‌ای در نظریه‌ی سازگارِ T وجود دارد که در آن نظریه تصمیم‌پذیر نیست و نمی‌توانیم آن گزاره را در آن نظریه اثبات یا رد کنیم. به این ترتیب، تلاش می‌کند گزاره‌ای مانند G را در زبان این نظریه به صورت زیر بسازد: 🔷 گزاره G: این گزاره در نظریه‌ی T اثبات‌پذیر نیست 🔵 اما هرچند می‌توان این گزاره را در زبان طبیعی ساخت و در یک جمله درباره‌ی خود آن جمله سخن گفت، ظاهرا جملات حساب که دربردارنده‌ی اعدادند درباره‌ی خود سخن نمی‌گویند. 🔵 گودل با کدگذاریِ خودْ ریاضیات را به سخن گفتن درباره‌ی خود توانمند ساخت. به این ترتیب، می‌توان جمله‌ی G را در زبان حساب نوشت... ✍️ دکتر مرتضی متولی (محقق و پژوهشگر موسسه معنا) #کورت_گودل #یادداشت_دوم _ـ_ــ_ـ_ـ_ #یادداشت 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ سلسله یادداشت‌های معادلات پنهان نبرد؛ بررسی سنن الهی در جنگ امروز 🔘 معادلات پنهان نبرد (۷) | معمای انگیزه و توهمِ زیبایی؛ سنت زینت در روان‌شناسی جنگ 🔵 در هر نبردی، پیش از آنکه سلاح‌ها شلیک کنند، این «انگیزه‌ها» و «اراده‌ها» هستند که با هم می‌جنگند. اگر بپرسیم چه چیزی به انسان انگیزه حرکت، جنگیدن و مقاومت می‌دهد، در هندسه معرفتی علامه طباطبایی به قانونی به نام «سنت زینت» می‌رسیم. زینت، همان جاذبه و زیباییِ نهفته در دلِ اشیاء و افعال است که انسان را به سمت خود می‌کشد (المیزان، ج7،ص315). خداوند این کشش را در عالم قرار داده تا چرخِ هستی از حرکت نایستد؛ اما در میدان جنگ میان حق و باطل، این سنت به سه شاخه کاملاً متفاوت تقسیم می‌شود که شناخت آن‌ها، پرده از روان‌شناسیِ پیچیده این نبرد برمی‌دارد. 🔷 ۱. موتور محرکِ هستی؛ بُعد عمومیِ سنت زینت: هیچ انسانی بدون درکِ «لذت» و «زیبایی» دست به هیچ کاری نمی‌زند. خداوند برای آنکه انسان مسیر تکامل مادی و معنوی خود را طی کند، افعال و نتایجِ آن‌ها را در نظر او «زینت» داده است. لذت بردن از غذا، مسکن، امنیت، پیشرفت و تشکیل خانواده، زینت‌های طبیعی و عمومیِ حیات هستند. (همان) در شرایط جنگی، دفاع از خانه، سرزمین و جان، ریشه در همین حبِ ذات و زینت‌های طبیعی دارد که خداوند در نهاد بشر قرار داده است تا بقای نسل و دفاع از حقوقِ بدیهیِ انسان تضمین شود. بدون این زینت‌های طبیعی، فلسفه خلقت و حرکتِ انسان مختل می‌شد. 🔷 ۲. زینت ایمان؛ جاذبه‌ی اختصاصیِ جبهه حق: اما انسان تنها یک موجودِ مادی نیست که به لذایذِ طبیعی بسنده کند. در جبهه مقاومت، ما شاهد پدیده‌هایی هستیم که با محاسباتِ مادیِ لذت و درد قابل تفسیر نیستند؛ مانند ایستادگی مادری در غزه بر سر پیکر فرزندش، یا رزمنده‌ای که شهادت را در آغوش می‌کشد. اینجا پای بُعدِ دومِ سنت زینت، یعنی «زینت ایمان و لذات الهی» به میان می‌آید. خداوند، اتصال به حق، دفاع از مظلوم، عزت‌مندی و تقرب به خود را در قلبِ اهل حق، «زینت» داده است. این یک لذتِ متعالی و فطری است که تحملِ سخت‌ترین دردهای جسمانی و از دست دادنِ تمام زینت‌های مادی را برای جبهه حق، نه تنها ممکن، بلکه شیرین و گوارا می‌سازد. این همان زینتی است که مستقیماً به خداوند منتسب است و جبهه حق را رویین‌تن می‌کند. 🔷 ۳. تزیین شیطانی؛ توهمِ زیبایی در اردوگاه جنایت: مهم‌ترین گرهِ ذهنی در جنگ کنونی این است: چگونه خلبانان و فرماندهانِ رژیم صهیونیستی و حامیانشان، به راحتی بیمارستان‌ها را بمباران می‌کنند و احساسِ پیروزی و تمدن هم دارند؟ پاسخ در بُعد سوم این سنت نهفته است: «زینتِ اعمال فاسد» که مختصِ جبهه باطل است. علامه طباطبایی به صراحت بیان می‌کنند که زینت دادنِ فسق، فجور، ظلم و طغیان، هرگز کارِ خدا نیست، بلکه «تصرفی شیطانی» است. شیطان، جنایت را در قالبِ «دفاع پیش‌دستانه»، نسل‌کشی را در قالبِ «توسعه تمدن»، و تکبر و خون‌ریزی را به عنوان «برتری‌جویی و قدرت» در نگاه سردمدارانِ استکبار تزیین می‌کند. آن‌ها اسیرِ یک «لذتِ موهوم» شده‌اند؛ لذتِ بیمارگونه‌ی سلطه بر دیگران که ریشه در هوا و هوس دارد و آن‌ها را به سمت شقاوتِ مطلق می‌کشاند. 🔷 ۴. اذن الهی و معمای آزمایش (تقاطع با سنت ابتلاء): چرا خداوندِ قادر، اجازه می‌دهد شیطان اعمالِ شنیعِ جبهه باطل را در نگاهشان زیبا جلوه دهد و چنین ماشینِ کشتارِ باانگیزه‌ای خلق شود؟ اینجاست که پیوندِ عمیقِ «سنت زینت» و «سنت ابتلاء» آشکار می‌شود. تزیینِ شیطانی با «اذنِ تکوینی» خداوند صورت می‌گیرد تا صحنه نمایشِ اراده‌ها تکمیل شود (همان). 🔶 اولاً: به شیطان و جبهه باطل اجازه داده می‌شود تا با اراده و سوء‌اختیارِ خود، نهایتِ درکاتِ سقوط و توحش را انتخاب کنند 🔶 ثانیاً: این تزیینِ شیطانیِ دنیا برای دشمن، و قدرت‌نماییِ ظاهریِ آن‌ها، تبدیل به بزرگترین «کوره امتحان» برای مؤمنین می‌شود. جبهه حق در برابر این زرق و برقِ شیطانی آزمایش می‌شود تا مشخص گردد چه کسی به «زینتِ ایمان» پایبند و چه کسی مرعوبِ «زینتِ شیطانی» دشمن می‌گردد. 🔵 جمع‌بندی؛ نبردِ واقعیت با توهم: در تحلیلِ نهایی، جنگِ امروز، تقابلِ دو نوع زیبایی‌شناسی و دو نوع انگیزه است. جبهه مقاومت با تکیه بر «زینتِ الهیِ ایمان»، برای حقیقتی ابدی می‌جنگد؛ حقیقتی که هرچه فشارِ مادی بیشتر شود، درخشش آن در قلب‌ها فزونی می‌یابد. در مقابل، جبهه استکبار در دامِ یک «میکاپِ شیطانی» گرفتار است. آن‌ها برای توهمی از قدرت می‌جنگند که با بیدار شدنِ فطرت‌های جهانی و فرارسیدنِ قضای الهی، این پرده‌ی تزیین‌شده پاره خواهد شد و زشتیِ کریهِ باطل و شکستِ قطعیِ آن عیان می‌گردد. ✍️ دکتر مجید تقی نجات (محقق و پژوهشگر موسسه معنا) #سنن_الهی #یادداشت_هفتم _ـ_ــ_ـ_ـ_ #یادداشت 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ استقراگرایی و تاریخ علم 🔘 بخش دوم 🔵 نکته ای که درباره این نظریه‌ها وجود دارد، این است که مهندسان هر روز این نظریه ها را در موارد عملی متعددی به کار می برند و گرچه می دانیم که آنها تا حد معینی دقت دارند و نیز می دانیم که گاه در مواردی خاص پاسخ هایی کاملاً نادرست می دهند، باز هم غیرقابل تصور است که آنها را علم بد به حساب آوریم. با این حال، مهم است به این نکته توجه داشته باشیم که این نگرش از سالها تجربه به کارگیری این نظریه ها حاصل شده است. در اینجا ادعا نمی کنم که باید تعهدی پیشین به معقولیت شیوه عمل هر یک از علوم فعلی یا به صحت همه نظریه های علمی داشته باشیم. 🔵 تنها با وقوف بعد از وقوع و امکان بررسی رشد مکانیک و الکترودینامیک در طول قرن هاست که میتوان اطمینان یافت که این نظریه ها، همچون اصول بنیادین نورشناسی و ترمودینامیک، تعمیم هایی قابل اعتماد درباره نحوه رفتار معمول اشیاء هستند. مقصودم از آنچه در این بخش گفته ام، نیز بیان این امر نیست که باید به صدق تحت اللفظی آنچه این نظریه ها درباره علل و تبیین تعمیم های مذکور می گویند، باور داشته باشیم، و همچنین مقصودم این نیست که باید فکر کنیم که پیش بینی های برآمده از چنین نظریه‌های از اصلاح در آینده مصون اند. 🔵 با در نظر گرفتن این نکات، روشن است که _ همانند سایر حوزه های فلسفه _ لازم است که به تعادلی فکری میان باورهای پیشافلسفی مان و نتایج تحقیق فلسفی مان برسیم. به تمثیل زیر توجه کنید: در فلسفه اخلاق، در پی بررسی پرسش هایی در خصوص ماهیت خیر و اصولی کلی هستیم که راهنمای عمل ما در تلاش برای حل مسائل اخلاقی مناقشه آمیزی مانند سقط جنین و کشتن از روی ترحم باشند. با این حال، فلاسفه اخلاق هر نظریه اخلاقی ای را که مستلزم این امر باشد که شکنجه انسان ها برای تفریح اخلاقا پذیرفتنی است، رد می کنند، هر اندازه هم استدلال های حامی این ادعا قابل قبول به نظر آیند. در فلسفه اخلاق در پی تبیین های از خیر هستیم که با بخش اعظم باورهای بنیادین اخلاقی ما در تضاد نباشد، گرچه مجاز می دانیم که این تبیین ها ما را وامی دارند تا برخی از دیدگاه های اخلاقی فرعی تر خود را بازبینی کنیم. 🔵 در فلسفه علم نیز مسئله از همین قرار است. تبیین های را درباره روش علمی که مستلزم آن باشند که دانشمندانی که معمولا آنها را مطرح کننده بهترین نظریه های علمی موجود می دانیم، به خطا رفته اند، مردود خواهند بود. اما مجاز می دانیم که تبیینی درباره روش علمی برخی اصلاحات را در شیوه عمل علمی در حوزه هایی خاص اقتضا کند. می توانیم نتیجه بگیریم که عمده علم فعلی به نحو بدی شکل گرفته است یا حتی می توانیم نتیجه بگیریم که عمده دانشمندان، دانشمندان بدی بوده اند، اما نباید به این نتیجه برسیم که بهترین علوم فعلی ما علوم بدی هستند. 🔵 بنابراین لازم است که فلسفه علم از کارهای دقیقی در تاریخ علم بهره گیرد و تنها به اظهارات خود دانشمندان درباره نحوه پیشرفت کارشان اکتفا نکند. در واقع، بخش های زیادی از تاریخ علم، مانند تاریخ اکتشافات گالیله و نیوتن و کشف واکسیناسیون توسط ادوارد جنر از منظری استقراگرایانه نوشته شده اند. چنان که مشهور است نیوتن مدعی آن بود که فرضیه پردازی نکرده، بلکه قوانین خود را درباره پدیده ها به نحوی استقرائی استنتاج کرده است. بررسی احتمالی نحوه شکل گیری نظریه نیوتن در تشخیص این امر که این نظریه با الگوی استقراگرایانه انطباق دارد یا خیر آموزنده است. 📚منبع: کتاب فلسفه علم، اثر جیمز لیدیمن _ـ_ــ_ـ_ـ_ #برش_کتاب 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute

✅ معرفی مقاله: آموزش خداباورانه علم در ساحت نگرش: راه حلی برای مسئله تحقق پذیری نظریه های علم دینی در حوزه علوم طبیعی 🔵 هدف از پژوهش حاضر بررسی مسئله تحقق پذیری علم دینی در حوزه علوم طبیعی است. در این راستا نخست ضمن تحلیلی بر مسئله تحقق پذیری علم دینی به طورکلی، به بررسی تحقق پذیری آن در یکی از زمینه های خاص، یعنی آموزش علوم طبیعی (شامل فیزیک، شیمی، زیست شناسی و زمین شناسی) پرداخته شده است. سپس به مثابه یکی از راه حل های مسئله در حوزه آموزش علوم طبیعی، پیشنهاد (فرضیه) نگارنده با عنوان «آموزش خداباورانه علم در ساحت نگرش» بررسی شده است. 🔵 این راه حل پیشنهادی به روشی تحلیلی از یک منظر، سازگاری و هم خوانی آن با نظریه های علم دینی انتخابی (نظریه گلشنی و جوادی آملی) بررسی شده و از منظری دیگر، به مثابه یک برساخته آموزشی، بررسی سازگاری و انسجام درونی آن را صورت داده است. براساس یافته های این پژوهش، در مقام تحقق پذیری نظریه های علم دینی در آموزش علوم طبیعی، باید بر «تعلیم و تربیت دینی با محوریت پرورش نگرش خداباورانه» تأکید کرد. 🔵 این امر از استلزامات نظریه های علم دینی در آموزش علوم طبیعی است. از سوی دیگر معیار سازگاری و انسجام درونی برساخته، با «پرورش نگرش خداباورانه در آموزش علوم» نامتعارض نیست که اجتماع سازگار این دو، در «آموزش خداباورانه علم در ساحت نگرش» خود را نشان می دهد. ✍️ نویسنده: سید هدایت سجادی _ـ_ــ_ـ_ـ_ #معرفی_مقاله 💻 آدرس تارنمای ما : 🌐 https://manainstitute.ir 📱 ما را در ایتا دنبال کنید: 🆔 @maanainstitute