✔️تحلیل گفتمان ادبی خطبه های حضرت زینب (س)
#بخش_هجدهم
🔘تحلیل بافت متنی خطبۀ حضرت زینب(س) در مجلس یزید لعنه الله
✔️در این خطبه نیز همانند خطبۀ ایشان در میان مردم کوفه، می توان بافت متنی آن را به دو قسمت
▪️بافت کلّی یا بنایی و
▪️بافت ساختاری تقسیم کرد.
🔘تحلیل بافت ساختاری خطبۀ حضرت زینب(س)در مجلس یزید
همان طور که در بافت موقعیّتی خطبه ها اشاره شد، خطبۀ حضرت زینب (س)در مجلس یزید، به دلیل #موقعیّت خاصّ آن، اقتضای اسلوبی #استدلالی و #برهانی را داشت.
✔️بررسی بافت متنی این خطبه، به خوبی، نشان می دهد که حضرت زینب(س) با #موقعیّت_شناسی ویژۀ خود و به کارگیری اسلوبی متناسب با #شرایط، توانست #رسالت خود را به بهترین شکل به انجام برساند.
🔘از ویژگیهای #ساختاری این خطبه می توان به موارد زیر اشاره کرد:
1️⃣- چهار چوبی ساده ولی استوار که در آن، الفاظ و عبارات همراه با موسیقی آرام در حرکت اند.
به کارگیری این اسلوب بدان جهت است که #موقعیّت خطبۀ ایشان، برهان و استدلال را اقتضا می کند و در اسلوب #برهانی، الفاظ و عبارات ساده و با آهنگی آرام به کار می روند.
▪️أَ ظَنَنْتَ يَا يَزِيدُ حَيْثُ أَخَذْتَ عَلَيْنَا أَقْطَارَ الْأَرْضِ وَ آفَاقَ السَّمَاءِ فَأَصْبَحْنَا نُسَاقُ كَمَا تُسَاقُ الْأُسَرَاءُ أَنَّ بِنَا هَوَاناً عَلَيْهِ وَ بِكَ عَلَيْهِ كَرَامَةً؟
▪️[ای یزید، آن گاه که راههای زمین و آسمان را به روی ما بستی و ما را همانند اسیران، به گردش درآوردی پنداشتی که خداوند تو را عزیز و ما را خوار و ذلیل ساخته است؟]
2️⃣ برجسته ساختن جملات آهنگین در مواقع خاصّ.
به عنوان مثال، آنجا که حضرت زینب(س) می خواهد شدّت تعجّب خود را از کشته شدن پیروان خداوند توسّط پیروان شیطان و آلوده شدن دستان به خون آنها و خون چکان شدن دهانها از گوشت آنها و خوردن شدن جثّه های پاکشان توسّط گرگها در بیابان و پاره پاره شدنشان توسّط کفتارها... بیان کند، از عباراتی آهنگین-که با معانی تناسب دارند- استفاده می کند.😭
▪️أأَلَا فَالْعَجَبُ كُلُّ الْعَجَبِ لِقَتْلِ حِزْبِ الله النُّجَبَاءِ بِحِزْبِ الشَّيْطَانِ الطُّلَقَاءِ فَهَذِهِ الْأَيْدِي تَنْطِفُ مِنْ دِمَائِنَا وَ الْأَفْوَاهُ تَتَحَلَّبُ مِنْ لُحُومِنَا وَ تِلْكَ الْجُثَثُ الطَّوَاهِرُ الزَّوَاكِي تَنْتَابُهَا الْعَوَاسِلُ وَ تُعَفِّرُهَا أُمَّهَاتُ الْفَرَاعِلِ وَ...
▪️[بسی جای شگفتی و تعجب است که حزب خدا به دست حزب شیطان کشته شود. خون ما از پنجه های شما می چکد و پاره های گوشت بدن ما از دهانهای شما می ریزد و آن جثّه های پاک را گرگها و کفتارهای بیابان می درند.]
✔️یا در جایی دیگر آن گاه که می خواهد تأکید کند که تو ای یزید، هرگز نخواهی توانست یاد ما را پاک کنی و اینکه روزگار تو اندک است، از جملات مداوم با آهنگی کوبنده استفاده می کند.
▪️فَوَ الله لَا تَمْحُو ذِكْرَنَا وَ لَا تُمِيتُ وَحْيَنَا وَ لَا تُدْرِكُ أَمَدَنَا وَ لَا تَرْحَضُ عَنْكَ عَارَهَا وَ هَلْ رَأْيُكَ إِلَّا فَنَدٌ وَ أَيَّامُكَ إِلَّا عَدَدٌ وَ جَمْعُكَ إِلَّا بَدَدٌ؟
▪️[به خدا سوگند، یاد ما را از دلها و وحی ما را محو نتوانی کرد و به جلال ما هرگز نخواهی رسید و نمی توانی لکّۀ ننگ این ستم را پاک کنی. رأی و نظر تو بی اعتبار و زمان دولت تو اندک و اجتماع تو به پریشانی و نابودی خواهد کشید.]
✔️یا آنجا که با استفهام های انکاری پی در پی، از یزید می پرسید که آیا گمان می کنی که الآن که ما را همچون کنیزکان اسیر کرده ای و دنیا به تو روی آورده، دیگر تو نزد خدا عزیز و ما ذلیل هستیم و بعد یک دفعه با فریاد کوبنده
«مهلا مهلا لا تطش جهلا»[اندکی آهسته و آرام تر.]
یزید را از خواب خوش بیدا رو متوجّه آیات خداوند متعال می کند.
#ادامه_دارد
#خطبه_حضرت_زينب_سلام_الله_علیها
#امام_حسین
#اباعبدالله_الحسین
#مولا_جانم_حسین
#به_تو_از_دور_سلام
@mola_amiralmomenin_as
✔️تحلیل نقش حضرت زینب (س) در بیانات مقام معظم رهبری
کار او، تصمیم او، نوع حرکت او، به او این طور عظمت بخشید.
روزهای محرم گذشت و به غروب عاشورا رسید؛ زمانی که دیگر مردی در کاروان کربلائیان نبود مگر امام سجاد(ع) که ایشان هم بیمار بودند؛ یعنی همه کارهای بعد از عصر عاشورا بر عهده حضرت زینب بود.
ارزش و عظمت زینب کبری، به خاطر موضوع و حرکت عظیم انسانی و اسلامی او بر اساس تکلیف الهی است. کار او، تصمیم او، نوع حرکت او، به او این طور عظمت بخشید.
زینب کبری اولا: موقعیت را شناخت، هم موقعیت قبل از رفتن امام حسین به کربلا، هم موقعیت لحظات بحرانی روز عاشورا، هم موقعی تحوادث کشنده بعد از شهادت. ثانیا طبق هر موقعیت یک انتخاب کرد. این انتخابها زینب را ساخت.
عامل پیروزی خون بر شمشیر زینب بود.
بعد از شهادت حسین بن علی که دنیا ظلمانی شد و دلها و جان ها و آفاق عالم تاریک گردید، این زن بزرگ یک نور شد و درخشید.
عاشورا بدون زینب کبری آن حادثه تاریخی ماندنی نمی شد.
شخصیت زینب در این حادثه آنچنان بارز است که انسان احساس می کند یک حسین دوم است در پوشش یک زن، در لباس دختر علی.
اینکه در عاشورا، خون بر شمشیر پیروز شد، عامل این پیروزی زینب بود، والا خون در کربلا تمام می شد.
چیزی که باعث شد این شکست نظامی ظاهری، تبدیل به یک پیروزی قطعی دائمی شود، عبارت بود از: منش زینب کبری(س).
زینب کبری الگو است؛ الگو برای همه مردان و زنان بزرگ عالم.
انقلاب نبوی و انقلاب علوی را آسیب شناسی میکند و می گوید: شما نتوانستید در فتنه، حق را تشخیص دهید؛ نتوانستید به وظیفه تان عمل کنید؛ نتیجه این شد که جگر گوشه پیغمر بر روی نیزه رفت، نیزه رفت، عظمت زینب را اینجا میتوان فهمید.
زینب کبرى یک زن بزرگ است.
نمىشود گفت به خاطر این است که دختر علىبنابىطالب (علیهالسّلام)، یا خواهر حسینبنعلى و حسنبنعلى (علیهماالسّلام) است.
نسبتها هرگز نمىتوانند چنین عظمتى را خلق کنند. همه ائمه ما، دختران و مادران و خواهرانى داشتند؛ اما کو یک نفر مثل زینب کبرى؟
ارزش و عظمت زینب کبرى، به خاطر موضع و حرکت عظیم انسانى و اسلامى او بر اساس تکلیف الهى است. کار او، تصمیم او، نوع حرکت او، به او اینطور عظمت بخشید.
هر کس چنین کارى بکند، ولو دختر امیرالمؤمنین(علیهالسّلام) هم نباشد، عظمت پیدا مىکند. بخش عمده این عظمت از اینجاست که اولاً #موقعیت را شناخت.
هم موقعیت قبل از رفتن امام حسین (علیهالسّلام) به کربلا، هم موقعیت لحظات بحرانى روز عاشورا، هم موقعیت حوادث کشنده بعد از شهادت امام حسین را؛ و ثانیاً طبق هر موقعیت، یک انتخاب کرد. این انتخابها زینب را ساخت.
تصمیمی که حتی چهرههای نامدار صدر اسلام در آن ماندند و نفهمیدند چه باید بکنند قبل از حرکت به کربلا، بزرگانى مثل ابنعباس و ابنجعفر و چهرههاى نامدار صدر اسلام، که ادعاى فقاهت و شهامت و ریاست و آقازادگى و امثال اینها را داشتند، گیج شدند و نفهمیدند چهکار باید بکنند؛ ولى زینب کبرى گیج نشد و فهمید که باید این راه را برود و امام خود را تنها نگذارد؛ و رفت.
نه اینکه نمىفهمید راه سختى است؛ او بهتر از دیگران حس مىکرد.
او یک زن بود؛ زنى که براى مأموریت، از شوهر و خانوادهاش جدا مىشود؛ و به همین دلیل هم بود که بچههاى خردسال و نوباوگان خود را هم به همراه برد؛ حس مىکرد که حادثه چگونه است.
در آن ساعتهاى بحرانى که قویترین انسانها نمىتوانند بفهمند چه باید بکنند، او فهمید و امام خود را پشتیبانى کرد و او را براى شهید شدن تجهیز نمود.
بعد از شهادت حسینبنعلى هم که دنیا ظلمانى شد و دلها و جانها و آفاق عالم تاریک گردید، این زن بزرگ یک نورى شد و درخشید. زینب به جایى رسید که فقط والاترین انسانهاى تاریخ بشریت - یعنى پیامبران - مىتوانند به آنجا برسند.
عاشورا بدون زینب کبری آن حادثه تاریخی ماندنی نمیشد.
واقعا کربلا بدون زینب، کربلا نبود.
عاشورا بدون زینب کبری آن حادثه تاریخی ماندنی نمیشد.
آن چنان شخصیت دختر علی (ع) در این حادثه از اول تا آخر، بارز و آشکار است که انسان احساس میکند یک حسینِ دوم است
در پوشش یک زن، در لباس دختر علی.
غیر از اینکه اگر زینب نیود بعد از عاشورا چه میشد، شاید امام سجاد هم کشته میشد، شاید پیام امام حسین به هیچ کس نمیرسید. ...
#حضرت_زینب_سلام_الله_علیها
@mola_amiralmomenin_as