آرام روی برف های سفت گورستان ظهیرالدله قدم می‌زنم بی آنکه کفشم در زمین فرو برود و رد پایی از من بماند. به قبر های دوستانم می‌نگرم و فکر می‌کنم من نیز پس از مرگ اینجا خواهم بود. همچنان بدون اینکه رد پایی از من روی برف باقی بماند قدم می‌زنم و می‌اندیشم رد پایی از این تلاش پنجاه ساله ام در ذهن تاریخ موسیقی ایران مانده‌است؟ نمی‌دانم. دیگر زیاد هم برایم مهم نیست. اما این را خوب می‌دانم که در زندگی با تمام نیرو کوشیدم تا انسان را رعایت کنم. -ابوالحسن صبا پ.ن: استاد صبا در مدرسه‌ی موسیقی استاد وزیری تحصیل کرد، در ارکستر ایشون ساز زد و بعد ها خودش مدرسه‌ی موسیقی ساخت و شاگردان بسیار بزرگی پرورش داد که هر کدوم رو اگر از هنر ایران حذف کنیم به موسیقی امروز نمی‌رسیم. ایشون در زمینه‌ی موسیقی نواحی ایران خیلی تحقیق کرد و بخش های از موسیقی نواحی رو در کتاب ردیف خودش وارد کرد، در رادیو استعدادیابی برگزار کرد، آهنگسازی کرد، با اصلاح ردیف میرزاعبدالله تونست موسیقی باستانی ما رو حفظ کنه، ساز سنتور رو احیا کرد و همون‌طور که گفتم، بهترین شاگردان رو پرورش داد: فرامرز پایور، حسین تهرانی، همایون خرم، علی تجویدی، پرویز یاحقی، حسن کسایی، جواد معروفی، فرهنگ شریف، فرهاد فخرالدینی و غلامحسین بنان. استاد صبا سال ۱۳۳۶ به خاطر مشکلات قلبی از دنیا رفتند. ولی در مورد این اتفاق، حسین تهرانی بیان بهتری داشت: استاد صبا هیچ وقت نمیره. هر صدایی که از موسیقی ایرانی در آینده به گوش برسه، صدای ساز استاد صباست!

0:53

این خیلی خیلی مهمه. گاهی شده خودم هم بشنوم از دیگران که مثلا «تو این شرایط کی به موسیقی فکر می‌کنه؟» و جواب من اینه که اتفاقا موسیقی ساخته شده که آدم در این شرایط بهش پناه ببره.

آرامش این قطعه به عمق وجود آدم نفوذ می‌کنه. خودم هر وقت خیلی حالم بده و استرس دارم بهش گوش میدم. ماهور دلچسبیه. می‌دونید قسمت قشنگش کجاست؟ اسم این آهنگ هست «در زلف تو آویزم» و روی غزلی از امیر خسرو دهلوی ساخته شده. همه‌ی ابیات غزل توی این موسیقی هست به جز یک بیت: اینگونه ضعیف ار من در زلف تو آویزم مشاطه به جای مو در شانه کند ما را یعنی اسم آهنگ از روی تنها بیتیه که توی آهنگ نیست:) این البته یه سنت قدیمیه توی موسیقی. در واقع ادای احترام به چیزی که اسمش نمیاد. مثلا دارم میگم، فکر کنید از یک آلبوم کامل، همه‌ی قطعه ها آهنگساز یکسان دارن به جز یک قطعه. روی جلد این آلبوم اسم آهنگساز رو همونی می‌نویسن که همه‌ی قطعه ها به جز یکی رو ساخته، ولی اسم آلبوم رو می‌ذارن اسم اون قطعه که آهنگسازش فرق داره. این یه سنت در موسیقی ماست. همه جا استفاده نمیشه ولی گاهی خیلی حضور قشنگی داره.

2:34 من مِی زده‌ی دوشم شاید که خیال تو امروز به یک ساغر مستانه کند ما را چون شمع بتان گشتی پیش آی که تا خسرو بر آتش روی تو پروانه کند ما را

ریشه در اعماقِ اقیانوس دارد ــ شاید ــ این گیسو پریشان کرده بید وحشی باران . یا ، نه ، دریایی است گویی ، واژگونه ، بر فراز شهر ، شهر سوگواران . هر زمانی که فرو می بارد از حد بیش ریشه در من می دواند پرسشی پیگیر ، با تشویش : رنگ این شب های وحشت را تواند شست آیا از دل یاران ؟ چشم ها و چشمه ها خشک اند . روشنی ها محو در تاریکی دلتنگ ، همچنان که نام ها در ننگ ! هرچه پیرامون ما غرق تباهی شد . آه، باران، ای امید جان بیداران ! بر پلیدی ها - که ما عمری ست در گرداب آن غرقیم - آیا‌، چیره خواهی شد ؟

در کل، حریق خزان که ما آهنگسازی کردیم یک شروع بود. شروع برای یک تلفیق خوب بین موسیقی ردیفی قدما و موسیقی کلاسیک غربی به طوری که اصالت و هویت خودش رو حفظ کنه اما متناسب با نیاز امروز جامعه‌ی ما از نظر شنوایی باشه. و به نظرم هم آقای قربانی هم نوازنده‌ های با تجربه‌ای مثل سامان صمیمی بهنام ابوالقاسمی خیلی ریسک بالایی رو پذیرفتن که حاضر شدن این رو اجرا کنن. چون بعدش از دید اساتید قدیمی خیلی نقد شدیم. ولی الان اون ها هم به زیبایی این قطعه ها پس بردن. در این زمینه امروز آثار خیلی خوبی خلق میشه که همه از زیبایی عمیق و فوق‌العاده‌ای برخوردار هستن. ولی شروعش از حریق خزان بود. -مهیار علیزاده

2:11 به شوق لعل جان‌بخشی که درمان جهان با اوست چه طوفان می‌کند این موج خون در جان پر دردم

ارغوان هم از آلبوم حریق خزان بود. انقلابی در موسیقی ایرانی که سال ۹۷ با آلبوم «با من بخوان» کامل شد. واقعا شاهکاره.