☀️۲) الف. از رسول الله ص روایت شده که فرمودند:
كسى كه سوره «وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ» را بخواند پاداشی معادل هر تعداد افرادی که حضرت محمد و اصحابش را مسخره کردهاند به او ده حسنه داده شود.
📚الكشف و البيان (تعلبی)، ج10، ص285؛ مجمع البيان، ج10، ص816؛ روض الجنان، ج20، ص395؛ المصباح للكفعمي، ص452
أخبرني محمد بن القاسم قال: حدّثنا إسماعيل بن نحيل قال: حدّثنا أبو عبد اللّه محمد بن إبراهيم بن سعيد البوشنجي قال سعيد بن حفص قال: قرأت على معقل بن عبد اللّه عن عكرمة ابن خالد عن سعيد بن جبير عن ابن عباس عن أبيّ بن كعب قال:
قال رسول اللّه (صلى الله عليه و آله و سلّم): من قرأ سورة «وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ» أعطي من الأجر عشر حسنات بعدد من استهزأ بمحمد و أصحابه.
☀️ب. در تفسیر برهان همین روایت نبوی را از کتاب خواص القرآن آورده و این جمله را در ادامهاش دارد:
و اگر آن را بر چشم بخوانند، سود دهد.
❇️تبصره: مقصود از «چشم» در حدیث نبوی فوق، میتواند هم چشمزدن (چشمزخم) باشد و هم درد و ناراحتی چشم؛ چرا که در همان کتاب در خصوص هر دو مورد حدیث داریم:
☀️ج. از رسول الله ص روایت شده که فرمودند:
کسی که این سوره را بخواند و آن را برای چشمی که به دردی مبتلاست بنویسد به اذن خداوند متعال عافیت حاصل شود.
☀️د. از امام صادق ع روایت شده که فرمودند:
اگر این سوره را بر کسی که مورد چشم زخم واقع شده بخوانند، به قدرت خداوند متعال آن چشم زخم از وی مرتفع گردد.
📚البرهان في تفسير القرآن، ج5، ص755 (به نقل از خواص القرآن، نسخه خطی، ص۱۶)
☀️ب. روي عن النبي (صلى الله عليه و آله) أنه قال: «من قرأ هذه السورة كان له من الأجر بعدد من استهزأ بمحمد و أصحابه، و إن قرئت على العين نفعتها».
☀️ج. و قال رسول الله (صلى الله عليه و آله): «من قرأها و كتبها لعين وجعة، تعافى بإذن الله تعالى» .
☀️د. و قال الصادق (عليه السلام): «إذا قرئت على من به عين، زالت عنه العين بقدرة الله تعالى».
@yekaye
#همزه
☀️۳) محمد بن عبدالله حمیری در نامهای سوالاتی از امام زمان ع میپرسد و توقیعی در پاسخ وی صادر میشود.
وی در یکی از سوالاتش به حدیثی در ثواب سوره همزه اشاره میکند؛ و پاسخ امام ع نشان میدهد که این حدیث مورد تأیید ایشان بوده است:
🔹سوال: در خصوص ثواب قرائت [سورههای مختلف] قرآن در نماز، از عالم [آل محمد] ص برای ما روایت شده است که:
تعجبم از کسی که در نمازش «إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ» را نمیخواند چگونه نمازش قبول میشود؛ و نیز روایت شده که نمازی که شخص در آن «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» را نخواند تزکیه و پاک نمیشود؛ وروایت شده است که کسی که در نمازهای واجبش سوره همزه را بخواند ثوابی به اندازه دنیا به او داده میشود. پس آیا سزاوار است که سوره همزه را بخواند و این سورههایی که ذکر کردیم را رها کند با اینکه روایت شده که نمازش قبول نمیشود و تزکیه نمیگردد جز با این دو؟
🔺در پاسخ وی توقیعی آمد بدین عبارت:
ثواب در سورهها به اندازهای است که روایت شده است؛ و اگر سورهای که در آن ثوابی مطرح شده را ترک کند و سورههای «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» و «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ» را بخاطر فصیلتشان بخواند، هم ثواب سورهای را که خوانده میبرد و هم ثواب سورهای که ترک کرده است؛و در عین حال جایز است که غیر از این دو سوره را بخواند و نمازش تام است؛ و فقط فضیلتی را ترک کرده است.
📚الغيبة (للطوسي)، ص377؛ الإحتجاج (للطبرسي)، ج2، ص482
أَخْبَرَنَا جَمَاعَةٌ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ دَاوُدَ الْقُمِّيِّ قَالَ: وَجَدْتُ بِخَطِّ أَحْمَدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ النَّوْبَخْتِيِّ وَ إِمْلَاءِ أَبِي الْقَاسِمِ الْحُسَيْنِ بْنِ رَوْحٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى ظَهْرِ كِتَابٍ فِيهِ جَوَابَاتٌ وَ مَسَائِلُ أُنْفِذَتْ مِنْ قُمَّ يَسْأَلُ عَنْهَا ... وَ قَالَ ابْنُ نُوحٍ أَوَّلُ مَنْ حَدَّثَنَا بِهَذَا التَّوْقِيعِ أَبُو الْحُسَيْنِ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ تَمَّامٍ و ذَكَرَ أَنَّهُ كَتَبَهُ مِنْ ظَهْرِ الدَّرْجِ الَّذِي عِنْدَ أَبِي الْحَسَنِ بْنِ دَاوُدَ فَلَمَّا قَدِمَ أَبُو الْحَسَنِ بْنُ دَاوُدَ وَ قَرَأْتُهُ عَلَيْهِ ذَكَرَ أَنَّ هَذَا الدَّرْجَ بِعَيْنِهِ كَتَبَ بِهِ أَهْلُ قُمَّ إِلَى الشَّيْخِ أَبِي الْقَاسِمِ وَ فِيهِ مَسَائِلُ فَأَجَابَهُمْ عَلَى ظَهْرِهِ بِخَطِّ أَحْمَدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ النَّوْبَخْتِيِّ وَ حَصَلَ الدَّرْجُ عِنْدَ أَبِي الْحَسَنِ بْنِ دَاوُدَ.
نُسْخَةُ الدَّرْجِ: مَسَائِلُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ الْحِمْيَرِيِّ
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم
... وَ رُوِيَ فِي ثَوَابِ الْقُرْآنِ فِي الْفَرَائِضِ وَ غَيْرِهَا أَنَّ الْعَالِمَ ع قَالَ: عَجَباً لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ فِي صَلَاتِهِ «إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ» كَيْفَ تُقْبَلُ صَلَاتُهُ؟ وَ رُوِيَ: مَا زَكَتْ صَلَاةُ مَنْ لَمْ يَقْرَأْ ب«قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ»؛ وَ رُوِيَ أَنَّ: مَنْ قَرَأَ فِي فَرَائِضِهِ الْهُمَزَةَ أُعْطِيَ مِنَ الثَّوَابِ قَدْرَ الدُّنْيَا. فَهَلْ يَجُوزُ أَنْ يَقْرَأَ الْهُمَزَةَ وَ يَدَعَ هَذِهِ السُّوَرَ الَّتِي ذَكَرْنَاهَا مَعَ مَا قَدْ رُوِيَ أَنَّهُ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ وَ لَا تزكوها [تَزْكُو] إِلَّا بِهِمَا؟
التَّوْقِيعُ:
الثَّوَابُ فِي السُّوَرِ عَلَى مَا قَدْ رُوِيَ؛ وَ إِذَا تَرَكَ سُورَةً مِمَّا فِيهَا الثَّوَابُ وَ قَرَأَ «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» وَ «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ» لِفَضْلِهَا، أُعْطِيَ ثَوَابَ مَا قَرَأَ وَ ثَوَابَ السُّوَرِ الَّتِي تَرَكَ؛ وَ يَجُوزُ أَنْ يَقْرَأَ غَيْرَ هَاتَيْنِ السُّورَتَيْنِ وَ تَكُونَ صَلَاتُهُ تَامَّةً وَ لَكِنْ يَكُونُ قَدْ تَرَكَ الْفَضْلَ. ...
@yekaye
#همزه
🔹درباره فضیلت و خواص این سوره مطالب زیر در برخی منابع یافت شد؛ که لزوما سخن معصوم نیست:
از حسن بصری نقل شده که شخصی از دنیا رفت برادرش وی را در خواب دید. از او پرسید: برادرجان! چه کاری را برترین کار یافتید؟ گفت: قرآن؟ پرسید: کجای قرآن بهتر است؟ گفت: آیة الکرسی. و بعد از گفتگویی بین آنها آن شخص متوفی توضیحاتی درباره اینکه هر یک از سورهها چه خاصیتی داشت میدهد؛ از جمله:
کسی که سوره همزه را بخواند، اموالی جمع میکند که آنها را در کارهای خیر صرف خواهد کرد.
📚تفسير الأحلام لابن سیرین (م۱۱۰)، ج1، ص68-74
(أخبرنا) أبو سعيد عبد الله بن محمد بن عبد الوهاب الرازي أخبرنا محمد بن أيوب الرازي قال أنبأنا مسلم بن إبراهيم قال حدثنا هشام عن قتادة عن الحسن:
أنّ رجلأ مات. فرآه أخوه في المنام؛ فقال: يا أخي! أي الأعمال تجدون أفضل؟
قال: القرآن.
قال: أي القرآن أفضل؟
قال: آية الكرسي.
قال: يرجو الناس. قال: نعم إنكم تعلمون ونحن نعلم ولا نعمل. (ومن رأى) كأنه يقرأ فاتحة الكتاب فتحت له أبواب الخير وأغلقت عنه أبواب الشر ...
... ومن قرأ سورة الهمزة فإنّه يجمع مالاً ينفعه في أعمال البر.
@yekaye
#همزه
🔹 حکایاتی درباره سوره همزه و نزول آن
نقل شده است که این سوره درباره جماعتی از مشرکان نازل شد که کارشان این بود که مسلمانان را مسخره میکردند و دشنام ميدادند و میکوشیدند اقدامات بدی که از آنها سر زده بود بیابند و یا برایشان بتراشند؛ که نامهایی که از این افراد مطرح شده، ولید بن مغیره و أمیه بن خلف و جمیل بن معمر (که وی در فتح مکه مسلمان شد و در جنگ حنین مشارکت داشت) و عاص بن وائل بود که همگی از قریش بودند؛ و نیز اسم اسود بن عبد یغوث و اخنس بن شریق هم از بزرگان طائف در میان آنها به چشم میخورد. همگی آنان از ثروتمندان دوره جاهلیت بودند که به ثروت و سروریشان مینازیدند.
و این آیات درباره اینها و هرکس که مانند اینها رفتار کند نازل شد.
📚التحرير و التنوير، ج30، ص470
@yekaye
#همزه
1️⃣بیان برخی مفسران درباره کلیت این سوره:
🌴الف. در این سوره آنچه به اجمال در سورهای که قبل از آن در مصحف ثبت شده (سوره عصر) بیان شده بود که انسان چگونه در خسران است، به تفصیل بیان میکند (مجمع البيان، ج10، ص816 ).
🌴ب. این سوره تهدید شدیدی است برای کسانی که به جمعآوری اموال مشغولند و میخواهند با آن بر مردم برتریجویند و كبريايى بفروشند، بدین جهت بر مردم طعنه میزنند و از مردم عيبهايى مىگيرند كه عيب نيست (الميزان، ج20، ص358 ؛ ترجمه الميزان، ج20، ص615)
🌴ج. غرض این سوره تهدید جماعتی از مشرکان است که مسخره کردن مسلمانان و طعنهزدن بر آنان را شیوهای برای آزار و اذیت آنان قرار دادهاند تا آنان را از اسلام منصرف سازند و به شرک برگردانند. (التحرير و التنوير، ج30، ص 470 ).
@yekaye
#همزه
2️⃣ مروری بر محتوای سوره
این سوره با تهدیدی نسبت به کسانی که عادت به عيبجويى از مردم و مسخره کردن ديگران دارند آغاز میشود و توضیح میدهد این نوع تعامل ناپسند با دیگران ریشه دارد در خصلتی و نگرشی درونی در آنها، که افق نگاهشان به زندگی دنیا محدود شده، بشدت دنبال جمع مال و ثروتند و در دار تزاحم دنیا، بنا را بر تنازغ بقا میگذارند [بهویژه اگر توجه شود که برخی ریشه اصلی ماده «لمز» را «دفع کردن با شدت و حدت» دانستهاند] که به دست آوردن هر چیزی، در گروی زمین زدن دیگران است و میپندارند این انباشت اموال است که آنان را همواره حفظ میکند.
در ادامه سوره،
خداوند این نگاه را به چالش میکشد و تأکید میکند که قطعا اینان در آتشى خردكننده افكنده مىشود، آن هم آتشی که نه فقط جسم، بلکه دلهای آنان، که مرکز این نوع نگاه کفرآلود به عالم است را به آتش میکشد و تمام این باورهای پلید آنان را میسوزاند و
سپس توصیفی از جایگاه آنان این آتش ارائه داده است:
راه بر آنان مسدود شده ودر ستونهای بلند گرفتارند؛
که علیالقاعده این توصیف از آتش و جایگاه آنان، اشاره به باطنی از حقیقت عمل آنان در دنیا و نحوه زیست دنیوی آنان دارد.
@yekaye
#همزه