☀️۳) محمد بن عبدالله حمیری در نامه‌ای سوالاتی از امام زمان ع می‌پرسد و توقیعی در پاسخ وی صادر می‌شود. وی در یکی از سوالاتش به حدیثی در ثواب سوره همزه اشاره می‌کند؛ و پاسخ امام ع نشان می‌دهد که این حدیث مورد تأیید ایشان بوده است: 🔹سوال: در خصوص ثواب قرائت [سوره‌های مختلف] قرآن در نماز، از عالم [آل محمد] ص برای ما روایت شده است که: تعجبم از کسی که در نمازش «إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ» را نمی‌خواند چگونه نمازش قبول می‌شود؛ و نیز روایت شده که نمازی که شخص در آن «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» را نخواند تزکیه و پاک نمی‌شود؛ وروایت شده است که کسی که در نمازهای واجبش سوره همزه را بخواند ثوابی به اندازه دنیا به او داده می‌شود. پس آیا سزاوار است که سوره همزه را بخواند و این سوره‌هایی که ذکر کردیم را رها کند با اینکه روایت شده که نمازش قبول نمی‌شود و تزکیه نمی‌گردد جز با این دو؟ 🔺در پاسخ وی توقیعی آمد بدین عبارت: ثواب در سوره‌ها به اندازه‌ای است که روایت شده است؛ و اگر سوره‌ای که در آن ثوابی مطرح شده را ترک کند و سوره‌های «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» و «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ» را بخاطر فصیلتشان بخواند، هم ثواب سوره‌ای را که خوانده می‌برد و هم ثواب سوره‌ای که ترک کرده است؛‌و در عین حال جایز است که غیر از این دو سوره را بخواند و نمازش تام است؛ و فقط فضیلتی را ترک کرده است. 📚الغيبة (للطوسي)، ص377؛ الإحتجاج (للطبرسي)، ج‏2، ص482 أَخْبَرَنَا جَمَاعَةٌ عَنْ أَبِي الْحَسَنِ مُحَمَّدِ بْنِ أَحْمَدَ بْنِ دَاوُدَ الْقُمِّيِّ قَالَ: وَجَدْتُ بِخَطِّ أَحْمَدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ النَّوْبَخْتِيِّ وَ إِمْلَاءِ أَبِي الْقَاسِمِ الْحُسَيْنِ بْنِ رَوْحٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ عَلَى ظَهْرِ كِتَابٍ فِيهِ جَوَابَاتٌ وَ مَسَائِلُ أُنْفِذَتْ مِنْ قُمَّ يَسْأَلُ عَنْهَا ... وَ قَالَ ابْنُ نُوحٍ أَوَّلُ مَنْ حَدَّثَنَا بِهَذَا التَّوْقِيعِ أَبُو الْحُسَيْنِ مُحَمَّدُ بْنُ عَلِيِّ بْنِ تَمَّامٍ و ذَكَرَ أَنَّهُ كَتَبَهُ مِنْ ظَهْرِ الدَّرْجِ الَّذِي عِنْدَ أَبِي الْحَسَنِ بْنِ دَاوُدَ فَلَمَّا قَدِمَ أَبُو الْحَسَنِ بْنُ دَاوُدَ وَ قَرَأْتُهُ عَلَيْهِ ذَكَرَ أَنَّ هَذَا الدَّرْجَ بِعَيْنِهِ كَتَبَ بِهِ أَهْلُ قُمَّ إِلَى الشَّيْخِ أَبِي الْقَاسِمِ وَ فِيهِ مَسَائِلُ فَأَجَابَهُمْ عَلَى ظَهْرِهِ بِخَطِّ أَحْمَدَ بْنِ إِبْرَاهِيمَ النَّوْبَخْتِيِّ وَ حَصَلَ الدَّرْجُ عِنْدَ أَبِي الْحَسَنِ بْنِ دَاوُدَ. نُسْخَةُ الدَّرْجِ: مَسَائِلُ مُحَمَّدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جَعْفَرٍ الْحِمْيَرِيِّ بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمَنِ الرَّحِيم‏ ... وَ رُوِيَ فِي ثَوَابِ الْقُرْآنِ فِي الْفَرَائِضِ وَ غَيْرِهَا أَنَّ الْعَالِمَ ع قَالَ: عَجَباً لِمَنْ لَمْ يَقْرَأْ فِي صَلَاتِهِ «إِنَّا أَنْزَلْناهُ فِي لَيْلَةِ الْقَدْرِ» كَيْفَ تُقْبَلُ صَلَاتُهُ؟ وَ رُوِيَ: مَا زَكَتْ صَلَاةُ مَنْ لَمْ يَقْرَأْ ب«قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ»؛ وَ رُوِيَ أَنَّ: مَنْ قَرَأَ فِي فَرَائِضِهِ الْهُمَزَةَ أُعْطِيَ مِنَ الثَّوَابِ قَدْرَ الدُّنْيَا. فَهَلْ يَجُوزُ أَنْ يَقْرَأَ الْهُمَزَةَ وَ يَدَعَ هَذِهِ السُّوَرَ الَّتِي ذَكَرْنَاهَا مَعَ مَا قَدْ رُوِيَ أَنَّهُ لَا تُقْبَلُ صَلَاةٌ وَ لَا تزكوها [تَزْكُو] إِلَّا بِهِمَا؟ التَّوْقِيعُ: الثَّوَابُ فِي السُّوَرِ عَلَى مَا قَدْ رُوِيَ؛ وَ إِذَا تَرَكَ سُورَةً مِمَّا فِيهَا الثَّوَابُ وَ قَرَأَ «قُلْ هُوَ اللَّهُ أَحَدٌ» وَ «إِنَّا أَنْزَلْنَاهُ» لِفَضْلِهَا، أُعْطِيَ ثَوَابَ مَا قَرَأَ وَ ثَوَابَ السُّوَرِ الَّتِي تَرَكَ؛ وَ يَجُوزُ أَنْ يَقْرَأَ غَيْرَ هَاتَيْنِ السُّورَتَيْنِ وَ تَكُونَ صَلَاتُهُ تَامَّةً وَ لَكِنْ يَكُونُ قَدْ تَرَكَ الْفَضْلَ. ... @yekaye #همزه

🔹درباره فضیلت و خواص این سوره مطالب زیر در برخی منابع یافت شد؛ که لزوما سخن معصوم نیست: از حسن بصری نقل شده که شخصی از دنیا رفت برادرش وی را در خواب دید. از او پرسید: ‌برادرجان! چه کاری را برترین کار یافتید؟ گفت: قرآن؟ پرسید: کجای قرآن بهتر است؟ گفت: آیة الکرسی. و بعد از گفتگویی بین آنها آن شخص متوفی توضیحاتی درباره اینکه هر یک از سوره‌ها چه خاصیتی داشت می‌دهد؛ از جمله: کسی که سوره همزه را بخواند، اموالی جمع می‌کند که آنها را در کارهای خیر صرف خواهد کرد. 📚تفسير الأحلام لابن سیرین (م۱۱۰)، ج1، ص68-74 (أخبرنا) أبو سعيد عبد الله بن محمد بن عبد الوهاب الرازي أخبرنا محمد بن أيوب الرازي قال أنبأنا مسلم بن إبراهيم قال حدثنا هشام عن قتادة عن الحسن: أنّ رجلأ مات. فرآه أخوه في المنام؛ فقال: يا أخي! أي الأعمال تجدون أفضل؟ قال: القرآن. قال: أي القرآن أفضل؟ قال: آية الكرسي. قال: يرجو الناس. قال: نعم إنكم تعلمون ونحن نعلم ولا نعمل. (ومن رأى) كأنه يقرأ فاتحة الكتاب فتحت له أبواب الخير وأغلقت عنه أبواب الشر ... ... ومن قرأ ‌سورة ‌الهمزة فإنّه يجمع مالاً ينفعه في أعمال البر. @yekaye #همزه

🔹 حکایاتی درباره سوره همزه و نزول آن نقل شده است که این سوره درباره جماعتی از مشرکان نازل شد که کارشان این بود که مسلمانان را مسخره می‌کردند و دشنام مي‌دادند و می‌کوشیدند اقدامات بدی که از آنها سر زده بود بیابند و یا برایشان بتراشند؛ که نامهایی که از این افراد مطرح شده، ولید بن مغیره و أمیه بن خلف و جمیل بن معمر (که وی در فتح مکه مسلمان شد و در جنگ حنین مشارکت داشت) و عاص بن وائل بود که همگی از قریش بودند؛ و نیز اسم اسود بن عبد یغوث و اخنس بن شریق هم از بزرگان طائف در میان آنها به چشم می‌خورد. همگی آنان از ثروتمندان دوره جاهلیت بودند که به ثروت و سروری‌شان می‌نازیدند. و این آیات درباره اینها و هرکس که مانند اینها رفتار کند نازل شد. 📚التحرير و التنوير، ج‏30، ص470 @yekaye #همزه

🔹غرض سوره و مروری بر محتوای کلی آن

1️⃣بیان برخی مفسران درباره کلیت این سوره: 🌴الف. در این سوره آنچه به اجمال در سوره‌ای که قبل از آن در مصحف ثبت شده (سوره عصر) بیان شده بود که انسان چگونه در خسران است، به تفصیل بیان می‌کند (مجمع البيان، ج‏10، ص816 ). 🌴ب. این سوره تهدید شدیدی است برای کسانی که به جمع‌آوری اموال مشغولند و می‌خواهند با آن بر مردم برتری‌جویند و كبريايى بفروشند، بدین جهت بر مردم طعنه می‌زنند و از مردم عيب‏هايى مى‏گيرند كه عيب نيست (الميزان، ج‏20، ص358 ؛ ترجمه الميزان، ج‏20، ص615) 🌴ج. غرض این سوره تهدید جماعتی از مشرکان است که مسخره کردن مسلمانان و طعنه‌زدن بر آنان را شیوه‌ای برای آزار و اذیت آنان قرار داده‌اند تا آنان را از اسلام منصرف سازند و به شرک برگردانند. (التحرير و التنوير، ج‏30، ص 470 ). @yekaye #همزه

2️⃣ مروری بر محتوای سوره این سوره با تهدیدی نسبت به کسانی که عادت‏ به عيب‏جويى از مردم و مسخره کردن ديگران دارند آغاز می‌شود و توضیح می‌دهد این نوع تعامل ناپسند با دیگران ریشه دارد در خصلتی و نگرشی درونی در آنها، که افق نگاهشان به زندگی دنیا محدود شده، بشدت دنبال جمع مال و ثروتند و در دار تزاحم دنیا، بنا را بر تنازغ بقا می‌گذارند [به‌ویژه اگر توجه شود که برخی ریشه اصلی ماده «لمز»‌ را «دفع کردن با شدت و حدت» دانسته‌اند] که به دست آوردن هر چیزی، در گروی زمین زدن دیگران است و می‌پندارند این انباشت اموال است که آنان را همواره حفظ می‌کند. در ادامه سوره، خداوند این نگاه را به چالش می‌کشد و تأکید می‌کند که قطعا اینان در آتشى خردكننده افكنده مى‏شود، آن هم آتشی که نه فقط جسم، بلکه دل‌های آنان، که مرکز این نوع نگاه کفرآلود به عالم است را به آتش می‌کشد و تمام این باورهای پلید آنان را می‌سوزاند و سپس توصیفی از جایگاه آنان این آتش ارائه داده است: راه بر آنان مسدود شده ودر ستونهای بلند گرفتارند؛ که علی‌القاعده این توصیف از آتش و جایگاه آنان، اشاره به باطنی از حقیقت عمل آنان در دنیا و نحوه زیست دنیوی آنان دارد. @yekaye #همزه

۱۱۶۵) 📖 وَيْلٌ لِكُلِّ هُمَزَةٍ لُمَزَةٍ 📖 ترجمه 💢وای بر هر کس که کارش عیب‌جویی [در پنهان] و طعنه‌زدن [در آشکار] است سوره همزه (۱۰۴) آیه ۱ ۱۴۰۴/۴/۲۱ ۱۶ محرم ۱۴۴۷ @yekaye #همزه_۱

@yekaye #همزه_۱

🔹وَيْلٌ قبلا بیان شد که ▪️ کلمه «وَيْلٌ» برای دلالت بر وضعیتی است که بدی و بدبختی دامنگیر شخص شود. در فارسی ما تعبیر «وای بر» را برای حالات مختلفی استفاده می‌کنیم، 🔸اما در زبان عربی، برای هریک از این حالات یک کلمه هست: ▪️«ویل» در جایی است که شخص مرتکب کار بدی شده باشد و وضعیتش جای تأسف داشته باشد؛ ▪️«ویس» برای کوچک شمردن (استصغار) است؛ و ▪️«ویح» برای جایی است که انسان حالت ترحم داشته باشد. ▪️همچنین اینکه «ویل» را وادی‌ای در جهنم دانسته‌اند، از باب معنای لغوی نبوده است، بلکه [یک نامگذاری درباره جایی در جهنم است و] ظاهرا منظور این است که کسی که خدا در موردش «ویل» بگوید سزاوار آن جایگاه در جهنم می‌باشد. 🔖جلسه ۱۷۴ https://yekaye.ir/saad-38-27/ ▪️همچنین اشاره شد که از نظر زمخشری تعبیر «أولی لک» هم به معنای «ویل لک: وای بر تو» است؛ و بیضاوی توضیح داده که در واقع ماده آن، «ویل» بوده است که در وزن أفعل رفته و جابجایی رخ داده است («أویل» بوده که به «أولی» تبدیل شده است، همانند «أدون» که به «أدنی» تبدیل می‌شود). 🔖جلسه ۳۹۲ https://yekaye.ir/al-qiyamah-75-34/ @yekaye