هدایت شده از علی علیزاده - جدال
📌 آیا تمام جنگها با مذاکره و توافق صلح به پایان میرسند؟
پریسا نصرآبادی
🔻 یکی از پرتکرارترین احکامی که در ماههای اخیر از زبان بسیاری از کارگزاران، سیاستگذاران و تحلیلگران ایران شنیده میشود و از قضا به زعم عموم مخاطبان عام و خاص آنان، نیز بدیهی به نظر میرسد، صورتی از این گزاره است:
« در نهایت هر جنگی، با مذاکره و دیپلماسیِ منجر به یک توافق صلح، به پایان میرسد. »
این درحالی است که چه با رجوع به تجربیات کثیر تاریخی و چه به لحاظ منطقی، این گزاره نادرست و رهزن است و خاتمهی جنگها از طریق روندهای مذاکراتی و دیپلماتیک، تنها یکی از چند الگوی تاریخاً ممکن و تجربهشده برای اتمام جنگها بوده است.
🔻 الگوهای اتمام جنگها
با مطالعهی تاریخ جنگها دستکم در دو سدهی اخیر، میتوان چهار حالت اصلی را برای نحوهی پایان یافتن جنگها در نظر گرفت:
▫️پیروزی/ شکست نظامی:
در این وضعیت، توان جنگیدنِ یک طرف مخاصمه درهم میشکند یا پیش از نابودی کامل، تسلیم میشود.
اما این الگو لزوماً به صلح عادلانه و پایدار منجر نمیشود.
▫️آتشبس و تعلیق تنش رزمی:
در این وضعیت طرفها پیرامون توقف یا تنظیم رفتار نظامی خود با یکدیگر توافق میکنند.
اما این الگو مستقیماً به حل اختلافات سیاسی طرفین منتهی نمیشود.
▫️مذاکره و توافق صلح:
طرفها دربارهی اصل اختلافات یا سازوکار حل آن توافق میکنند.
اما این به هیچوجه ضامن اجرای موفق توافق(ات) حاصلشده از روندهای دیپلماتیک بر روی کاغذ نیست.
▫️کاهش تدریجی تنش و انجماد منازعات:
در این وضعیت شدت نبرد شیب کاهشی پیدا میکند یا خطوط کنترل تثبیت میشود.
اما این ضرورتاً به توافق، آشتی یا رفع خطر جنگ دوباره نمیانجامد.
🔻 مسألهی دیگر این است که صدور احکام کلی و بیزمان و مکانی نظیر «هر جنگی به فلان شیوه پایان مییابد»، آن هم ناظر بر پدیدههای چند وجهی و چندلایهای مانند جنگها، در خوشبینانهترین حالت ناشی از خطای تحلیلی و در واقعبینانهترین نگاه، برآمده از پروژههای سیاسی معینی است که انتفاع خود را در تولید و بازتولید چنین گزارههای موهومی میبیند.
▫️اولاً، اتمام جنگها در دورههای تاریخی مختلف، به لحاظ کمّی از الگوهای متفاوتی پیروی کردهاند.
▫️ ثانیاً، سطوح مختلف جنگها (جنگهای داخلی، جنگهای بینالدولی و جنگهای بینالمللی) در طول تاریخ، اقتضائات و ضرورتهای همسانی در پایان دادن به جنگها نداشتهاند.
▫️ ثالثاً، در مواردی که پارامترهایی مانند عاملیت و دخالت اَبَرقدرتهای جهانی، و نیز رقابت میان آنها در جنگها وارد وضعیت شده، شرایط پایان جنگها تابع الگوهای متفاوتی بوده است.
برای مثال، در قرن نوزدهم به مثابه عصر تعیین تکلیف امپراتوریها، بیش از ۸۰ درصد جنگها با پیروزی قاطع یک طرف جنگ و شکست/تسلیم طرف دیگر به پایان رسیده است.
درحالیکه الگوهای دادههای مربوط به جنگهای داخلی در نیمه دوم قرن بیستم یعنی از ۱۹۴۰ تا سال ۲۰۰۰ میلادی که غالب آن در عصر جهان دوقطبی و جنگ سرد سپری شده، نشان میدهد سهم الگوی «پایان منازعه با مذاکره و توافقات دیپلماتیک»، کمتر از ۲۰ درصد بوده است؛ درحالیکه در همین دوره، قریب به ۷۰ درصد جنگها با پیروزی نظامی، و حدود ۱۲ درصد جنگها با آتشبس بدون حل اختلاف، یا کاهش تدریجی تنشهای رزمی پایان یافتهاند.
در دههی ۱۹۹۰ تا ابتدای قرن بیست و یکم یعنی عصر تکقطبی شدن جهان نیز مجدّداً این الگوها تغییر کرده است: سهم هریک از دو الگوی پیروزی/شکست نظامی و الگوی مذاکرات منجر به توافق صلح، هردو به حدود ۴۰ درصد و الگوی آتشبس/بنبست منازعهی نظامی به کمتر از ۲۰ درصد رسیده است.
گو اینکه نقش ابرقدرت بلامنازع و بلوک تابع آن در این دهه، چه در پیروزی/شکستها و چه در روندهای منجر به توافق صلح، پارامتری است که سادهسازی این الگوبندی را به چالش میکشد.
🔻 بنابراین، ادعای اینکه «هر جنگی ناگزیر با مذاکره خاتمه مییابد و به صلح میرسد» هم از نظر منطقی نادرست است، چرا که گزینههای بالقوهی متعددی روی میز قرار دارد؛ و هم به لحاظ تجربی خطاست، زیرا دادههای تاریخی، الگوهای دیگر را پرتکرارتر نشان میدهد.
🔻استفادهی تاکتیکی از ابزارهای مذاکراتی و دیپلماتیک، موضوعی است که نمیتواند چندان محلّ مناقشه باشد. اما رویکرد راهبردی به «مذاکره/توافق» تحت هر شرایط و به هر بهایی، خود یک خطای راهبردی است؛ خطایی که به ویژه در وضعیت جنگی، تبعات و نتایجی مهلک و جبرانناپذیر برجای میگذارد.
این مسألهای حیاتی است که در شرایط کنونی ایران و در آستانهی یک جنگ احتمالی دیگر علیه سرزمینمان، اهمیتی صدچندان پیدا میکند.
بنابراین، باید حساسیت عمومی نسبت به این موضوع افزایش یابد که استفاده از گزارههای غیربدیهی و کذب، در شرایط معیّن کنونی، با چه اهداف سیاسی معینی و ناظر به غبارآلوده کردن کدام چشماندازها ترویج میشود.//
هدایت شده از خبرگزاری تسنیم
1.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
برخورد دومین سوپر نفتکش با مین دریایی در تنگه هرمز
روابط عمومی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی:
🔹یک فروند سوپر نفتکش متخلف با برخورد به یک مین دریایی عصر امروز در محدوده جنوب تنگه هرمز دچار انفجار و آتش سوزی در موتورخانه گردید.
🔹این کشتی با محموله نفت خام که قصد خروج از تنگه هرمز را داشت کلیه سامانه های ناوبری خود را خاموش و قوانین تنگه هرمز را نقض کرده و بدلیل عبور از مسیر غیر مجاز دچار این سانحه گردید.
🔹این سومین نفتکش متخلفی است که از روز گذشته تا کنون با مین های دریایی در مسیر غیر مجاز تنگه هرمز برخورد کرده و دچار آتش سوزی شده است.
🔹نیروی دریایی سپاه اعلام می کند: تمام کشتی های در محدوده تنگه هرمز که سامانه های ناوبری و شناسایی خود را خاموش کنند به عنوان متخاصم شناسایی و با آن به شدت و قاطعیت برخورد خواهد شد.
@TasnimNews
هدایت شده از خبرگزاری تسنیم
سپاه: با کشتیهایی که سامانههای ناوبری خود را خاموش کنند قاطعانه برخورد میکنیم
🔹نیروی دریایی سپاه اعلام می کند: تمام کشتیهای در محدوده تنگه هرمز که سامانههای ناوبری و شناسایی خود را خاموش کنند به عنوان متخاصم شناسایی و با آن به شدت و قاطعیت برخورد خواهد شد.
@TasnimNews
هدایت شده از خبرگزاری تسنیم
15.9M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
مرشایمر: آمریکا قادر به تامین امنیت کشورهای عربی نیست
▪️کشورهای عربی روابط با ایران را بهبود دهند
نظریهپرداز مطرح آمریکایی:
🔹به نفع کشورهای عربی خلیجفارس است که روابطشان با ایران را بهبود ببخشند.
🔹جنگ ایران نشان داد که آمریکا قادر به تامین امنیت کشورهای عربی خلیج فارس نخواهد بود.
@TasnimNews
هدایت شده از تسنیم گراف
19.1M حجم رسانه بالاست
مشاهده در ایتا
#کلیپ| #مصاحبه
💠 تاریخ از زغال سنگ شروع نمیشود
ابوالفضل بازرگان
📌در کشور ما عدهای به دلیل استعمارزدگی ذهنی، صلح را از آخر تعریف میکنند و همکاری بینالمللی را به عنوان عامل معرفی میکنند نه تثبیت پایههای قدرت نظامی.
#گراف_شانزده
#ایران_هستهای
🆔 @Graph_Tasnim
هدایت شده از بسیج مدرسه علمیه معصومیه قم
🔰شنبههای رهبریپژوهی | نشست دوّم
🔻موضوع جلسه:
ویژگیها و مختصات
نظام فکری رهبر شهید
🔸 شناخت نظام فکری یک رهبر،
فراتر از مرور بیانات و گزارههای
پراکنده، مستلزم شناسایی مؤلفهها،
روابط درونی و منطق حاکم بر اندیشه
اوست.
📌در این نشست، ویژگیها و مختصات
نظام فکری رهبر شهید مورد بررسی
قرار میگیرد.
👤 با ارائه استاد گرانقدر
حجتالاسلام امین اسدپور
استاد حوزهی علمیه قم و پژوهشگر
در حوزهی نظام اندیشه اسلامی
🗓 شنبه ۲۵ مهرماه
⏰ ساعت ۱۵:۴۵ تا ۱۷:۴۵
📍 مدرسه علمیه معصومیه قم
🤝 در صورت تمایل به حضور در جلسه
به منظور هماهنگی به شناسه زیر
پیام دهید:
🆔 @S_banihashemii
💠 حلقه رهبریپژوهی رهرو و پیشرو
@Rahbaripajouhi_rp
✊ بسیج طلاب مدرسه علمیه معصومیه قم
👨💻ایتا | بله | ویراستی
🌐 masoumieh.ir/basij
هدایت شده از Researcher
💢 آیا خبر «تذکر رهبر انقلاب به صداوسیما» صحت داشت؟
🔹 مجتبی زارعی در توئیتی مدعی شده است که رهبر سوم انقلاب به صداوسیما تذکر دادهاند؛ اما در سه بخش از توئیت خود تأکید کرده که از صحت این خبر مطمئن نیست. تعابیری مانند «خبر واصله»، «برخی خبرها» و «خبر احتمالی» نیز بیانگر همین تردید است.
🔹 اما چرا نماینده مجلس و عضو کمیسیون امنیت ملی، خبری را منتشر میکند که اصل آن تأیید نشده و اساساً امکان تأیید آن نیز وجود ندارد؟ آیا انتشار خبری با چنین سطحی از ابهام، آن هم از سوی یک نماینده مجلس، کار درستی است؟
🔹 پیشنهاد میکنیم آقای زارعی، اگر به دلیل مشغله در جلسه با فرمانده بسیج متوجه جزئیات صحبتهای ایشان نشدهاند، یک بار دیگر ماجرا را از ایشان جویا شوند و سپس، در صورت لزوم، توئیت خود را اصلاح و مجدداً منتشر کنند.
این چه رویهای است که هر نمایندهای به خود اجازه میدهد ادعایی محرمانه درباره دیدگاه رهبر انقلاب مطرح کند و بدون اطمینان از صحت آن، در فضای عمومی منتشر کند؟
معماری قدرت، نظم و امنیت ایران
🔻حدود ۵۷ درصد از اصابتها به کشتیها و نفتکشها در تنگه هرمز در دو هفته اخیر مستقیما به موتورخانه(Engine Room) آنها بوده است. یعنی علاوه بر کمیت حملات که میانگین به ۱۲ مورد در روز در ۱۰ روز ابتدایی اکتبر رسیده، سطح کیفی حملات هم افزایش یافته است.
به نظر میرسد حملات در تنگه به زودی شدت خواهد گرفت. علاوه بر این، دایره حملات به کشتیهایی که به هشدارها توجه نکنند به بیرون از تنگه نیز گسترش خواهد یافت.
معماری قدرت، نظم و امنیت ایران
🔵محمدجواد ظریف برای اثبات ناکارآمدی سلاح هستهای به دو نمونه استناد میکند:
✍حسین قتیب
اسرائیل که با وجود برخورداری از تسلیحات هستهای هدف حمله قرار گرفته و شوروی که زرادخانه عظیم اتمیاش نتوانست مانع فروپاشی آن شود.
این استدلال شاید در یک سخنرانی سیاسی جذاب باشد، اما از منظر نظریههای روابط بینالملل و مطالعات راهبردی، بیشتر از آنکه نقدی بر بازدارندگی هستهای باشد، نشاندهنده خلط چند مفهوم اساسی است.
عجیبتر آنکه چنین استدلالی از سوی کسی مطرح میشود که سالها در بالاترین سطوح دیپلماسی و سیاست خارجی حضور داشته و انتظار میرود تفاوت میان بازدارندگی نظامی، امنیت ملی و بقای سیاسی یک نظام را بهخوبی بشناسد.
نخست باید پرسید اساساً چه کسی گفته است که سلاح هستهای قرار است مانع فروپاشی داخلی یک کشور شود؟
شوروی در سال ۱۹۹۱ در نتیجه حمله ارتش آمریکا یا اشغال مسکو سقوط نکرد.
فروپاشی آن حاصل مجموعهای از بحرانهای اقتصادی، فرسایش مشروعیت ایدئولوژیک، ناکارآمدی ساختار سیاسی، گسترش ناسیونالیسم در جمهوریها و پیامدهای اصلاحات گورباچف بود.
زرادخانه هستهای شوروی برای جلوگیری از حمله نظامی و تحمیل هزینههای غیرقابلتحمل به دشمن خارجی طراحی شده بود، نه برای حل بحران اقتصادی، جلوگیری از اختلافات درون حزب کمونیست یا حفظ وفاداری جمهوریهای اتحاد.
ظاهراً در استدلال ظریف، بمب اتم باید علاوه بر بازداشتن دشمن، وظایف برنامهریزی اقتصادی، مدیریت بحران مشروعیت و حفظ انسجام سیاسی را هم بر عهده میگرفت؛ و چون از انجام این مأموریتهای نامربوط عاجز مانده، پس بازدارندگی هستهای بیفایده است!
اتفاقاً تجربه شوروی را میتوان از زاویه دیگری هم بررسی کرد.
این کشور با وجود چندین دهه رقابت شدید ژئوپلیتیکی با آمریکا، هرگز هدف یک تهاجم نظامی مستقیم از سوی واشنگتن برای سرنگونی حکومتش قرار نگرفت.
در ادبیات روابط بینالملل، میان امنیت در برابر تهدید خارجی و ثبات داخلی تمایز وجود دارد؛ تمایزی که ظریف با شگفتی از کنار آن عبور میکند.
نمونه اسرائیل نیز چندان کماشکالتر نیست.
در نظریه بازدارندگی، از آثار کلاسیک توماس شلینگ تا مطالعات معاصر درباره راهبردهای هستهای، هیچ اصل معتبری وجود ندارد که بر اساس آن برخورداری از سلاح هستهای به معنای مصونیت کامل در برابر هر نوع حمله باشد.
بازدارندگی هستهای اساساً بر تهدید به تحمیل هزینههای غیرقابلقبول، بهویژه در برابر تهدیدهای حیاتی و وجودی، استوار است.
این که در نردبان تنش دشمن پای خود را در پله آخر نگذارد.،این قدرت الزاماً به همان شکل در برابر حملات محدود، عملیات گروههای غیردولتی، جنگهای نیابتی یا درگیریهای مرزی عمل نمیکند.
تهدید به استفاده از سلاح هستهای برای مقابله با یک عملیات محدود ممکن است اساساً اعتبار نداشته باشد.
طرف مقابل نیز میتواند دقیقاً با درک همین محدودیت، وارد سطح پایینتری از منازعه شود.
جناب دکتر !
مسئله اساسی در بازدارندگی هستهای این نیست که دشمن اساساً دست از خصومت بردارد یا هیچگاه به اقدام نظامی متوسل نشود؛ مسئله این است که در نردبان تشدید تنش، نتواند بهسادگی پای خود را بر بالاترین پله بگذارد و جنگ را به سطح تهدید وجودی و نابودی طرف مقابل بکشاند.
اهمیت بازدارندگی دقیقاً در همینجاست: محدود کردن دامنه انتخابهای دشمن و تحمیل این محاسبه که عبور از یک آستانه مشخص میتواند هزینههایی غیرقابلتحمل به همراه داشته باشد.
ممکن است درگیریهای محدود، عملیات نیابتی و حتی حملات متعارف همچنان رخ دهند، اما این به معنای شکست بازدارندگی در جلوگیری از جنگی با هدف نابودی کشور نیست.
اتفاقاً یکی از مهمترین کارکردهای بازدارندگی هستهای همین است که دشمن، حتی در اوج خصومت، ناچار باشد میان تشدید محدود تنش و ورود به جنگی وجودی تمایز بگذارد.
نادیده گرفتن این تفاوت، یعنی نفهمیدن منطق بنیادین بازدارندگی و تقلیل یکی از پیچیدهترین مباحث مطالعات راهبردی به این تصور سادهانگارانه که یا سلاح هستهای جلوی هر نوع حملهای را میگیرد یا اساساً هیچ فایدهای ندارد.
https://fxtwitter.com/HosseinGhatib/status/2109346872573808771
♦️ محمد جواد ظریف:
🔹 اصلا ما به اندازه کافی اورانیوم نداریم که بتوانیم سلاح هستهای بسازیم؛ یعنی از دهه هفتاد میلادی گرفتار یک پارادایم بیسوادی توسط چند عوام فریب در ایران شدیم که یکی از آنها هم برای جاسوسی انگلیس اعدام شد
🔹 اگر کسی فکر میکند با سلاح هستهای میتوان بازدارندگی ایجاد کرد، فقط به اسرائیل نگاه کند