📌 آیا تمام جنگ‌ها با مذاکره و توافق صلح به پایان می‌رسند؟ پریسا نصرآبادی 🔻 یکی از پرتکرارترین احکامی که در ماه‌های اخیر از زبان بسیاری از کارگزاران، سیاستگذاران و تحلیلگران ایران شنیده می‌شود و از قضا به زعم عموم مخاطبان عام و خاص آنان، نیز بدیهی به نظر می‌رسد، صورتی از این گزاره است: « در نهایت هر جنگی، با مذاکره و دیپلماسیِ منجر به یک توافق صلح، به پایان می‌رسد. » این درحالی است که چه با رجوع به تجربیات کثیر تاریخی و چه به لحاظ منطقی، این گزاره نادرست و رهزن است و خاتمه‌ی جنگ‌ها از طریق روندهای مذاکراتی و دیپلماتیک، تنها یکی از چند الگوی تاریخاً ممکن و تجربه‌شده برای اتمام جنگ‌ها بوده است. 🔻 الگوهای اتمام جنگ‌ها با مطالعه‌ی تاریخ‌ جنگ‌ها دست‌کم در دو سده‌ی اخیر، می‌توان چهار حالت اصلی را برای نحوه‌ی پایان یافتن جنگ‌ها در نظر گرفت: ▫️پیروزی/ شکست نظامی: در این وضعیت، توان جنگیدنِ یک طرف مخاصمه درهم می‌شکند یا پیش از نابودی کامل، تسلیم می‌شود. اما این الگو لزوماً به صلح عادلانه و پایدار منجر نمی‌شود. ▫️آتش‌بس و تعلیق تنش رزمی: در این وضعیت طرف‌ها پیرامون توقف یا تنظیم رفتار نظامی خود با یکدیگر توافق می‌کنند. اما این الگو مستقیماً به حل اختلافات سیاسی طرفین منتهی نمی‌شود. ▫️مذاکره و توافق صلح: طرف‌ها درباره‌ی اصل اختلافات یا سازوکار حل آن توافق می‌کنند. اما این به هیچ‌وجه ضامن اجرای موفق توافق(ات) حاصل‌شده از روندهای دیپلماتیک بر روی کاغذ نیست. ▫️کاهش تدریجی تنش‌ و انجماد منازعات: در این وضعیت شدت نبرد شیب کاهشی پیدا می‌کند یا خطوط کنترل تثبیت می‌شود. اما این ضرورتاً به توافق، آشتی یا رفع خطر جنگ دوباره نمی‌انجامد. 🔻 مسأله‌ی دیگر این است که صدور احکام کلی و بی‌‌زمان و مکانی نظیر «هر جنگی به فلان شیوه پایان می‌یابد»، آن هم ناظر بر پدیده‌های چند وجهی و چندلایه‌ای مانند جنگ‌ها، در خوشبینانه‌ترین حالت ناشی از خطای تحلیلی و در واقع‌بینانه‌ترین نگاه، برآمده از پروژه‌های سیاسی معینی است که انتفاع خود را در تولید و بازتولید چنین گزاره‌های موهومی می‌بیند. ▫️اولاً، اتمام جنگ‌ها در دوره‌های تاریخی مختلف، به لحاظ کمّی از الگوهای متفاوتی پیروی کرده‌اند. ▫️ ثانیاً، سطوح مختلف جنگ‌ها (جنگ‌های داخلی، جنگ‌های بین‌الدولی و جنگ‌های بین‌المللی) در طول تاریخ، اقتضائات و ضرورت‌های هم‌سانی در پایان دادن به جنگ‌ها نداشته‌‌اند. ▫️ ثالثاً، در مواردی که پارامتر‌هایی مانند  عاملیت و دخالت اَبَرقدرت‌های جهانی، و نیز رقابت میان آن‌ها در جنگ‌ها وارد وضعیت شده، شرایط پایان جنگ‌ها تابع الگوهای متفاوتی بوده است. برای مثال، در قرن نوزدهم به مثابه عصر تعیین تکلیف امپراتوری‌ها، بیش از ۸۰ درصد جنگ‌ها با پیروزی قاطع یک طرف جنگ و شکست/تسلیم طرف دیگر به پایان رسیده است. درحالی‌که الگوهای داده‌های مربوط به جنگ‌های داخلی در نیمه دوم قرن بیستم یعنی از ۱۹۴۰ تا سال ۲۰۰۰ میلادی که غالب آن در  عصر جهان دوقطبی و جنگ سرد سپری شده، نشان می‌دهد سهم الگوی «پایان منازعه با مذاکره و توافقات دیپلماتیک»، کمتر از ۲۰ درصد بوده است؛ درحالی‌که در همین دوره، قریب به ۷۰ درصد جنگ‌ها با پیروزی نظامی، و حدود ۱۲ درصد جنگ‌ها با آتش‌بس بدون حل اختلاف، یا کاهش تدریجی تنش‌های رزمی پایان یافته‌اند. در دهه‌ی ۱۹۹۰ تا ابتدای قرن بیست و یکم یعنی عصر تک‌‌قطبی شدن جهان نیز مجدّداً این الگوها تغییر کرده است: سهم هریک از دو الگوی پیروزی/شکست نظامی و الگوی مذاکرات منجر به توافق‌ صلح، هردو به حدود ۴۰ درصد و الگوی آتش‌بس/بن‌بست منازعه‌ی نظامی به کمتر از ۲۰ درصد رسیده است. گو اینکه نقش ابرقدرت بلامنازع و بلوک تابع آن در این دهه، چه در پیروزی‌/شکست‌ها و چه در روندهای منجر به توافق صلح، پارامتری است که ساده‌سازی این الگوبندی را به چالش می‌کشد. 🔻 بنابراین، ادعای اینکه «هر جنگی ناگزیر با مذاکره خاتمه می‌یابد و به صلح می‌رسد» هم از نظر منطقی نادرست است، چرا که گزینه‌های بالقوه‌ی متعددی روی میز قرار دارد؛ و هم به لحاظ تجربی خطاست، زیرا داده‌های تاریخی، الگوهای دیگر را پرتکرارتر نشان می‌دهد. 🔻استفاده‌ی تاکتیکی از ابزارهای مذاکراتی و دیپلماتیک، موضوعی است که نمی‌تواند چندان محلّ مناقشه باشد. اما رویکرد راهبردی به «مذاکره/توافق» تحت هر شرایط و به هر بهایی، خود یک خطای راهبردی است؛ خطایی که به ویژه در وضعیت جنگی، تبعات و نتایجی مهلک و جبران‌ناپذیر برجای می‌گذارد. این مسأله‌ای حیاتی است که در شرایط کنونی ایران و در آستانه‌ی یک جنگ احتمالی دیگر علیه سرزمین‌مان، اهمیتی صدچندان پیدا می‌کند. بنابراین، باید حساسیت عمومی نسبت به این موضوع افزایش یابد که استفاده از گزاره‌های غیربدیهی و کذب، در شرایط معیّن کنونی، با چه اهداف سیاسی معینی و ناظر به غبارآلوده کردن کدام چشم‌اندازها ترویج می‌شود.//

برخورد دومین سوپر نفتکش با مین دریایی در تنگه هرمز روابط عمومی نیروی دریایی سپاه پاسداران انقلاب اسلامی: 🔹یک فروند سوپر نفتکش متخلف با برخورد به یک مین دریایی عصر امروز در محدوده جنوب تنگه هرمز دچار انفجار و آتش سوزی در موتورخانه گردید. 🔹این کشتی با محموله نفت خام که قصد خروج از تنگه هرمز را داشت کلیه سامانه های ناوبری خود را خاموش و قوانین تنگه هرمز را نقض کرده و بدلیل عبور از مسیر غیر مجاز دچار این سانحه گردید. 🔹این سومین نفتکش متخلفی است که از روز گذشته تا کنون با مین های دریایی در مسیر غیر مجاز تنگه هرمز برخورد کرده و دچار آتش سوزی شده است. 🔹نیروی دریایی سپاه اعلام می کند: تمام کشتی های در محدوده تنگه هرمز که سامانه های ناوبری و شناسایی خود را خاموش کنند به عنوان متخاصم شناسایی و با آن به شدت و قاطعیت برخورد خواهد شد. @TasnimNews

سپاه: با کشتی‌هایی که سامانه‌های ناوبری خود را خاموش کنند قاطعانه برخورد می‌کنیم 🔹نیروی دریایی سپاه اعلام می کند: تمام کشتی‌های در محدوده تنگه هرمز که سامانه‌های ناوبری و شناسایی خود را خاموش کنند به عنوان متخاصم شناسایی و با آن به شدت و قاطعیت برخورد خواهد شد. @TasnimNews

‌مرشایمر: آمریکا قادر به تامین امنیت کشورهای عربی نیست ▪️کشورهای عربی روابط با ایران را بهبود دهند نظریه‌پرداز مطرح آمریکایی: 🔹به نفع کشورهای عربی خلیج‌فارس است که روابطشان با ایران را بهبود ببخشند. 🔹جنگ ایران نشان داد که آمریکا قادر به تامین امنیت کشورهای عربی خلیج فارس نخواهد بود. @TasnimNews

‏🔻این موضع دبیر شورای عالی امنیت ملی بدان معناست که مذاکرات ایران و آمریکا فاصله زیادی با توافق و فاصله نزدیک‌تری با تنش دارد. آمریکا با بخش‌های مهمی از ۷ شرط ایران موافق نیست و همچنان اصرار به مذاکره هسته‌ای در همین گام نخست دارد.