آیه بامداد جمعه :
#قرآن
.
سوره شورى : وَ الَّذِينَ يُحَاجُّونَ فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ ما اسْتُجِيبَ لَهُ ، حُجَّتُهُمْ داحِضَةٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ
وَ عَلَيْهِمْ غَضَبٌ وَ لَهُمْ عَذابٌ شَدِيدٌ «16»
.
و كسانى كه درباره خداوند پس از آنكه دعوت او را پذيرفته اند به جدال (مى پردازند) #دليل شان نزد پروردگارشان باطل و بى پايه است
و بر آنهاست خشم الهى و برايشان عذاب سختى است.
نكته ها:
«محاجه» از « #حج» به معناى قصد است
و به آن نوع گفتگويى گفته مىشود كه قصد گوينده اثبات يا ابطال چيزى باشد.
هنگامى كه راه روشنى براى شما ثابت شد ، به خاطر #شك و وسوسه از آن دست بر نداريد
و هنگامى كه به كسى ايمان پيدا كرديد با #شايعه او را رها نكنيد.
وقتى كه يك راه و رسم و يا عادت و سنّتى نيكو و منطقى در جامعه تثبيت شده آن را به جدل نكشيد.
پيامها:
1- بعد از آنكه از راه عقل و فطرت خدا را شناختيد مجادله نكنيد. «يُحَاجُّونَ فِي اللَّهِ مِنْ بَعْدِ ما اسْتُجِيبَ لَهُ»
2- شرك فاقد اعتبار است و مشركان منطقى ندارند. «حُجَّتُهُمْ داحِضَةٌ»
3- تلاش براى به #ترديد انداختن مؤمنان، موجب خشم و عذاب الهى است.
يُحَاجُّونَ ... عَلَيْهِمْ غَضَبٌ وَ لَهُمْ عَذابٌ
آیه بامداد دوشنبه :
#قرآن
.
سوره حجرات : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا
أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ
فَتُصْبِحُوا عَلى ما فَعَلْتُمْ نادِمِينَ «6»
.
اى كسانىكه ايمان آورده ايد! اگر #فاسقى براى شما خبرى مهم آورد ، #تحقيق كنيد،
مبادا (از روى زودباورى و شتابزدگى تصميم بگيريد و) ناآگاهانه به گروهى آسيب رسانيد،
سپس از كردهى خود #پشيمان شويد.
.
نكته ها:
بر اساس روايات متعدّد از طرق شيعه و سنّى، اين آيه درباره وليدبن عقبه نازل شده است.
زيرا پيامبر او را براى جمع آورى زكات از قبيله بنى مصطلق اعزام داشت،
امّا از آنجا كه ميان او و اين قبيله در دوران جاهليّت، خصومتى شديد بود،
هنگامى كه اهل قبيله به استقبال او مى آمدند، گمان كرد كه به قصد كشتن او آمده اند.
لذا جلوتر نرفت و نزد پيامبر بازگشت و خبر داد كه مردم از پرداخت زكات خوددارى كرده اند.
آيه فوق نازل شد و در مورد خبر فاسق دستور تحقيق داد.
.
امام #حسين عليه السلام در احتجاجى كه با وليد بن عقبه داشت فرمود:
به خدا سوگند من تو را در دشمنى ات با علىّ بن ابىطالب عليهما السلام ملامت نمىكنم،
زيرا خداوند، على را مؤمن و تو را فاسق خوانده است !
سپس آيه فوق را تلاوت كردند.
.
سؤال: در اين آيه دستور تحقيق و بررسى آمده،
ولى درآيهى 12 همين سوره، تجسّس، حرام شمرده شده است،
آيا مىشود تحقيق و تفحّص، هم حرام باشد و هم واجب؟
پاسخ: آنجا كه تجسّس حرام است، دربارهى رفتار شخصىِ مردم است كه ربطى به زندگى اجتماعى ندارد،
ولى آنجا كه واجب است، موردى است كه به جامعه مربوط است و مىخواهيم بر اساس آن، اقدام و عملى انجام دهيم
كه اگر به خاطر احترام فرد، تحقيق و بررسى نكنيم ممكن است جامعه در معرض فتنه و آشوب قرار گيرد.
.
فسق چيست و فاسق كيست؟
«فسق» در لغت به معناى #خارج شدن است و در اصطلاح قرآنى، به خارج شدن از راه مستقيم گفته مىشود.
اين كلمه در برابر عدالت به كار مىرود و فاسق به كسى گويند كه مرتكب گناه كبيرهاى شود و توبه نكند.
واژه «فسق»، در قالبهاى گوناگون، پنجاه و چهار بار در قرآن آمده و در موضوعات و مصاديق مختلفى به كار رفته است
پيامها:
1- افراد مؤمن بايد اهل تحقيق و بررسى باشند، نه افرادى #زودباور و سطحىنگر.
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا ... فَتَبَيَّنُوا
2- همهى اصحاب پيامبر عادل نبوده اند، بلكه در ميان آنان افراد فاسق و منافق نيز بودهاند. «إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ»
3- افشاگرى و رسوا كردن افرادى كه كارشان سبب فتنه است، مانعى ندارد.
«إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ»
4- زمينه فتنه دو چيز است: تلاش فاسق، زودباورى مؤمن. الَّذِينَ آمَنُوا إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ ... فَتَبَيَّنُوا
5- اصل در اسلام، اعتماد به مردم است، امّا حساب كسى كه فسق او بر همه روشن شد، از افراد عادّى جداست. إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ ... فَتَبَيَّنُوا
6- افراد فاسق، در صدد ترويج اخبار دروغ و نوعى #شايعه پراكنى هستند. «جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ»
7- ايمان، با خوش باورى سازگار نيست. آمَنُوا ... فَتَبَيَّنُوا
8- تحقيق وبررسى را به تأخير نيندازيد. «فَتَبَيَّنُوا» (حرف «فاء» نشانهى اقدام سريع است)
9- گاهى فاسق راست مىگويد، بنابراين نبايد همه جا سخن او را #تكذيب كرد، بلكه بايد تحقيق شود. «فَتَبَيَّنُوا»
10- جامعه اسلامى، در معرض تهاجم خبرى است و مردم بايد هوشيار باشند.
إِنْ جاءَكُمْ ... فَتَبَيَّنُوا
11- در مديريّت، بايد علاج واقعه را قبل از وقوع كرد. ابتدا تحقيق و سپس اقدام كنيم. «فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ»
12- بيان فلسفه و رمز و راز احكام الهى، انگيزهى مردم را براى انجام دستورات زياد مىكند. (فلسفه تحقيق، دورى از ايجاد فتنه است.) «فَتَبَيَّنُوا أَنْ تُصِيبُوا»
13- يكى از اهداف خبرگزارىهاى فاسق، ايجاد #فتنه و بهم زدن امنيّت نظام است. «أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً بِجَهالَةٍ»
14- اقدام بر اساس يك گزارش بررسى نشده، مىتواند جامعه اى را به نابودى بكشاند. «أَنْ تُصِيبُوا قَوْماً»
15- اقدام #عجولانه و بدون بررسى و تحقيق، نوعى جهالت است. «بِجَهالَةٍ»
16- عمل به دستورات الهى، مانع پشيمانى است. تحقيق كنيم تا مبادا پشيمان شويم. فَتَبَيَّنُوا ... نادِمِينَ
17- پايان كار نسنجيده، پشيمانى است. «نادِمِينَ»
آیات بامداد سه شنبه :
#قرآن
.
سوره ذاريات : وَ السَّماءِ ذاتِ الْحُبُكِ «7»
سوره ذاريات : إِنَّكُمْ لَفِي قَوْلٍ مُخْتَلِفٍ «8»
.
سوگند به آسمانِ داراى راهها (و زيبايىها) ى بسيار.
به درستى كه شما در #گفتار گوناگون (سرگردان) هستيد.
.
سوره ذاريات : يُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ «9»
هر كه از حق منصرف گشت، (در آينده نيز) به #انحراف كشيده خواهد شد.
.
سوره ذاريات : قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ «10»
سوره ذاريات : الَّذِينَ هُمْ فِي غَمْرَةٍ ساهُونَ «11»
.
مرگ بر دروغ زنان (كه بى دليل و برهان درباره قرآن و قيامت سخن مىگويند). آنان كه در بى خبرى و غفلت غرقند.
.
نكته ها:
« #حبك» جمع «حبيكه» و «حباك» به سه معناى راه، زينت و اعتدال آمده است
كه براى هر يك از معانى آن براى توصيف آسمان در قرآن شاهدى وجود دارد .
«يُؤْفَكُ» از « #افك» به معناى منصرف ساختن و به انحراف كشاندن است.
لذا به دروغ كه انحراف از حقيقت و مايهى انحراف است، افك گويند.
« #خراص» از «خرص»، به سخنى گفته مىشود كه پايه علمى ندارد
و بر اساس گمان، تخمين و حدس است.
«غَمْرَةٍ» به آب فراوانى گفته مىشود كه #عمق آن پيدا نباشد
و مراد از آن در اينجا جهالت و نادانى عميقى است كه انسان را فراگيرد.
.
عدّه اى كارشان #شايعه سازى بر اساس حدس، پندار، القاى بافته هاى خود به ديگران و ايجاد ترديد در آنهاست.
معمولًا شايعه را دشمن سفارش مىدهد، منافقان توليد مىكنند و افراد ساده لوح مىپذيرند.
.
امام باقر عليه السلام در باره «يُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ» فرمودند: كسى كه از ولايت اهلبيت پيامبر عليهم السلام منحرف و سرپيچى كند، از بهشت بازخواهد ماند.
.
پيامها:
1- كسى كه اهل منطق نباشد، ثباتى نداشته و هر لحظه حرفى مىزند.
لذا راه مستقيم يكىاست، ولى بيراهه زياد. عقيده حقّ يكى است، ولى ناحق زياد.
«إِنَّكُمْ لَفِي قَوْلٍ مُخْتَلِفٍ»
2- مخالفان، درباره پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله سخنان مختلفى مىگفتند،
از قبيل: شاعر، كاذب، شاگرد ديگران، جادوگر، جادو شده، مجنون، كمك گيرنده از ديگران، بازگو كننده افكار و افسانه هاى پيشينيان و امثال آن.
«إِنَّكُمْ لَفِي قَوْلٍ مُخْتَلِفٍ»
3- هر انحراف، لغزش و گناهى، زمينه ساز انحرافات، لغزشها و گناهان ديگرى است. «يُؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ أُفِكَ»
4- #سخن گفتن بى دليل و بى اساس و تكيه بر حدس و گمان، زمينهى دريافت لعنت الهى است. «قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ»
5- نفرين و شعار مرده باد ...، شعارى قرآنى است. «قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ»
6- جامعه اسلامى بايد با قاطعيّت، افراد نااهل را طرد نمايد. «قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ»
7- حدس و گمان و اشتباه، گاهى براى افراد پيدا مىشود،
ليكن خطر آنجاست كه كار انسان، حدس زدن
و عمر انسان در خطا و غفلت غرق باشد. الْخَرَّاصُونَ ...
فِي غَمْرَةٍ ساهُونَ ... (تكيه گاه انسان بايد علم و دانش باشد، نه حدس و گمان)
8- كسى كه در غفلت و اشتباه غرق شده و در دنياى حدس و خيال زندگى مىكند،
ارزش حيات و زندگى ندارد. «قُتِلَ الْخَرَّاصُونَ الَّذِينَ هُمْ فِي غَمْرَةٍ ساهُونَ»