▪️یکی از علل عدم تأثیر مناسب و عمیقِ این دست فیلم‌ها چه در بازیگران‌شان و چه در عموم مردم که مورد توجه کارشناسان و متخصصان امر نبوده و یا بسیار کم به آن پرداخته شده؛ این است که عمده‌ی محصولات هنری در حیطه‌ی «الگوها» و وقایع مهم تاریخی به ویژه «تاریخ معاصر»، «فرآیندمحور» نیست. به عبارتی می‌توان گفت «چگونگی رسیدن» این الگوها به قله‌های فداکاری و انسانیت در تولیدات هنری مطرح نمی‌شود و بازنمایی شخصیت‌ها نیز اغلب الکن و دارای نقص است، از طرفی در نمایش پشتوانه‌های رذالت دشمنان داخلی و خارجی چون ریگی، منافقین و... رقیق سازی می‌شود و آنچه از حقیقت که باید گفته شود ابتر است. ▪️در صورتی که انسان برای تصمیم‌گیری در لحظه برای برخورد با حوادث نیاز به شناخت و فکر، قدرت روحی و استقامت و استمرار در عمل نیاز دارد. اینگونه نیست که آدمی در یک لحظه متحول شود بلکه این تحول هرچند که ناگهانی هم بنظر برسد، نیاز به تغییرات تدریجی در طولِ زندگانی دارد. به عنوان مثال «جناب حر» به یکباره به سپاه «امام حسین علیه‌السلام» وارد نشد بلکه آن تصمیم که به «حضرت زهرا سلام‌الله‌علیها» ادب کند ناشی از آن است که این فرد در طول عمرش هم شناخت خوبی نسبت به دخت مطهر پیغمبر داشته است و محبتی متناسب با آن شناخت داشته است و یا نحوه رفتار او در عدم همراهی با سایرین در ارسال نامه به امام نیز ناشی از تفکر او بود. «جناب زهیر بن قین» هم تنها با تلنگر همسر گرامی‌شان به دیدار مولا نرفت و به یکباره متحول نشد که زمینه‌ی این تحول را «سلمان بن ربیعه باهلی» با نوع برخوردهایش به عنوان فرمانده‌ی او در جنگ‌های زمان عمر ایجاد کرد و تاکیدش بر اینکه فرزند رسول را رها نکنند و آن فرصت را غنیمت بدانند. ▪️چگونگی رسیدن الگوها به شاکله مختص خودشان، علاوه بر ناتوانی در به تصویر کشیدن شخصیت لحظه‌ی الگوها، نکته‌ی مهمی است که در اغلب فیلم‌هایی که در این سال‌ها بدنبال نمایش ارزش‌ها هستند، نادیده گرفته می‌شود. به عنوان مثال در فیلم سینمایی «دل‌شکسته» مخاطب با یک فرآیند کوتاه ارتباط مواجه است، آنهم ارتباطی که شناخت عمیقی حاصل نمی‌کرد و بیشتر شعاری بود تا فلسفی. مشابه این نوع از ارتباط را در مجموعه‌ی تلویزیونی «پدر» هم می‌شد دید که تنها احساس و روابط عشق و عاشقی در آن غالب بود. گمان نکنم مخاطبی چگونگی رسیدن دختر به آن انتخاب را به یاد بیاورد و خلاصه داستان را در یک خط که دختر پولدار و بی‌قید عاشق پسر مذهبی دانشگاه می‌شود، بیان خواهد کرد، همین بیان نشان می‌دهد «روایتِ لحظه‌ها» بر «روایتِ رسیدن‌ها» غالب است. ▪️این غفلت در فیلم‌ها و مجموعه‌های «دفاع مقدسی» و حوزه تاریخ معاصر نیز وجود دارد و به مراتب آسیب‌زاتر است. به عنوان مثال در مجموعه‌ی تلویزیونی «کیمیا» یک الف بچه‌هایی به تصویر کشیده می‌شود که بزرگ شدند و همان یک الف بچه، چنان رشادتی به خرج می‌دهد که به اسارتش منجر می‌شود! اما قطعا برای اینکه این الف بچه بتواند چنین جسور شود مقدماتی بیشتر از زمانه‌ی جنگ نیاز است! در ادبیات داستانی «جنگ‌ جهانی دوم» هم بزرگ شدن ناگهانی کودکان قابل مشاهده است اما با این تفاوت که آن بزرگ شدن‌ها، خاصیت ابتلا جنگ است و آرمانی جز رهایی از شرایط جنگی ندارد! ▪️درحالیکه در هشت‌سال دفاع مقدس، الف بچه‌ها تنها به علت ابتلا جنگ بزرگ نشدند، شاهد ادعا هم جسارت، فداکاری، تضرع‌ها، دعا به درگاه الهی و وصیت‌نامه‌ها و گفتارهای به جای مانده از آن بزرگواران است، به عنوان مثال نوجوانی چون «مرحمت بالازاده» که او را بخاطر سن کمش به جبهه نمی‌فرستادند، می‌گوید: به علما بگویید دیگر روضه‌ی قاسم بن الحسن را نخوانند! این گفته از عمق باورهای ایمانی نشأت گرفته است که متاسفانه خلأ فرآیند رسیدن به این احوالات و ناتوانی در باوراندن عمق اعتقاد قلبی و عقلی به مخاطب، در این فیلم‌ها احساس می‌شود و نهایتا رساندن چنین پیام‌های مهم و سختی به نمایش صحنه‌های کوتاه و غالبا غیرهنرمندانه چون وضو، نماز، دعا ختم شده و از آن گذر می‌کنند! ▪️در فیلم «چ» باید با ذره‌بین چمرانی را می‌یافتیم که این عاشقانه‌های عمیق را با خدا داشت: «از بد کردن آدمهایت شکایت داشتم به درگاهت…اما شکایتم را پس میگیرم….من نفهمیدم…فراموش کرده بودم که بدی را خلق کردی تا هرزمان که دلم گرفت از آدمهایت، نگاهم به تو باشد…گاهی فراموش میکنم که وقتی کسی کنار من نیست، معنایش این نیست که تنهایم، معنایش این است که همه را کنار زدی تا خودم باشم و خودت….با تو تنهایی معنا ندارد…مانده ام تو را نداشتم چه میکردم….دوستت دارم خدای من!» ✍ادامه دارد... 📝زهرا خندان 📡 روبش/وایپ را در پیام‌رسان‌ها دنبال کنید @irwipe

و از طرفی آن دلاوری‌ها را در میدان جنگ که ایشان یک چریک واقعی و مستند سخن امیرالمومنین بود که می‌فرمود: شیعیان من پارسایان شب و شیران روز هستند نیز دیده نمی‌شد و متاسفانه در کل جز چند صحنه، چنین تصویری که منطبق بر واقعیتِ چمران باشد در این فیلم یافت نشد! ▪️فداکاری‌های عظیمی که در دفاع مقدس رخ داده مانند داوطلب شدن بسیجیانِ جان بر کف، برای پاکسازی میدان مین به گونه‌ای که فرمانده مجبور به انتخاب میان‌شان می‌شد، یا اقدام «شهید حسین بخشنده» که روی سیم خاردار خوابید تا همرزمانش از روی او عبور کنند، را چگونه می‌توان به تصویر کشید؟ بدون آنکه نشان داد این فداکاری از یک شناخت دقیق از دنیای فانی و واقعیت مرگ و حقیقت زندگی ابدی ناشی شده است؟! آنکس که می‌داند بالاخره می‌میرد و معادی در پی دارد، مضطر آن می‌شود که طوری بمیرد که ابدیتش را بسازد. آنکس که می‌داند همه فانی هستند جز الله، حاضر است از او تبعیت کند چون الله باقی است و غنی، سمیع است و نصیر. بدون دادن این شناخت، این اقدام با عقل ناقص مادی قابل تحلیل و روایت نخواهد بود. ▪️براستی چگونه است که فرماندهان دفاع مقدس در سنین جوانی قد علم می‌کنند و آنگونه حرف می‌زنند و حرکت می‌کنند! این اتفاقی نیست! این لحظه‌ای نیست! این قدرت‌ها تنها با شعار و آهنگ جناب آهنگران پدید نمی‌آید بلکه حکایت از یک عقبه‌ی عمیق شناختی به همراه قدرت روحی و استقامت در عمل در طول زندگی‌شان دارد. ▪️اما متاسفانه این عقبه‌ها آنگونه که شایسته است به نمایش درنیامده است. مخاطب جوان و نوجوانی یله و بی‌اطلاع امروزی چگونه و از چه طریقی باید به ادراک درستی از این انسان‌ها برسد؟ در کدام یک از فیلم‌های با مضامین دفاع مقدسی و روایت شخصیت‌های قهرمان، صحنه‌های هنرمندانه از عمق شخصیت این افراد طلوع یافته است؟ متاسفانه آنقدر در به تصویر کشیدن مسیرِ رسیدن این بزرگواران به چنین نقطه‌های عظیمی از انسانیت تعلل شده که احمقی مانند «فرح» ادعا می‌کند، جوانان دفاع مقدس حاصل از جامعه‌ای است که شاه ترسو آن را ایجاد کرده بود!! درحالیکه اغلب این جوانان همانانی هستند که در انقلاب هم موثر بودند و «نور ایمان»، محرک آنها بود، ایمانی متأثر از قیام سرخ حسینی و نهضت سبز مهدوی و نه عیاش‌خانه‌ و مستعمره‌‌ای به وسعت کاخ شاهنشاهی! ▪️براستی در کدام فیلم‌های دفاع مقدس می‌توان مسیرِ رسیدن شهدا به عمقی که در وصیت‌نامه‌هایشان هویداست را یافت؟ به عنوان مثال: «دست ازاین ماه تابان [امام خمینی] برندارید که روزنه ی امید مستضعفان جهان و ایران است. پیرو خط امام که همان خط حزب الله است باشید.» «با مردم برخورد اسلامی داشته باشید، در راه اسلام و قرآن قدم بردارید و مواظب باشید که شیطان باعث دوری شما از خدا نگردد.» «ای ملت بدانید امروز مسئولیت‌تان بزرگ و بارتان سنگین است و باید رسالت‌تان را که پاسداری از خون شهیدان است انجام دهید و تنها با اطاعت از روحانیت متعهد و مسئول که در راس آن ولایت فقیه می باشد و امروز سمبل آن امام بزرگوار امت قادرید این راه را ادامه دهید» و... ▪️با نگاهی موشکافانه به این وصایا می‌توان یافت که اسلام‌گرایی و ایمان است که سبب می‌شود، اهداف انسان، از اهداف کوتاهی چون قدرت، شهوت، ثروت و رفاه بالاتر رود و با توجه به این هدف، شهادت را به عنوان یک مرگ شیرین و عاقبت‌به‌خیری ببینند که ابدیت درخشانی را برایشان رقم می‌زند و به ولایت فقیه که ساختاری مقتدر برای رسیدن به حکومت مهدوی است چنان باور دارند که برای فرمایشات ولی‌فقیه جان می‌دهند، مال می‌دهند چون به مکتبی ایمان دارند که امامِ حاضری دارد که برای ظهورش نیاز به زمینه‌هایی چون حاکمیت اسلام و پرچم‌داری توحید دارد. ▪️براستی حیف است که مسیر رسیدن‌ها به نمایش درنیاید و در لحظه‌ها، آنهم لکنت‌دار، بمانیم! «روایت لحظه‌ها» تنها برای مدتی مؤثر خواهد بود اما نمایش «مسیر رسیدن‌ها»، انسان را می‌سازد و زمینه‌ی درستِ شناختی برای مخاطبین پدید می‌آورد. ▪️اگر به مسیر رسیدن‌ها توجه نشود، چگونه هنر هفتم می‌تواند، یک جوان بیست‌ویک‌ ساله را که توسط چندین گرگ انسان‌نما شکنجه می‌شود و در هنگامه‌ی جدال بین مرگ و زندگی به درخواست آن وحوش مبنی بر توهین به رهبری لب باز نکند را به تصویر بکشاند؟! طبعا با توجه به غریزه‌ی بقا، اگر شناخت عمیق همراه با روح متعالی و استقامت عمل نباشد چنین تصمیمی در آن لحظه امکان نخواهد داشت! ▪️عدم نمایش این فرآیند و ناتوانی در بیان آن، ظلمی است به این شهید و امثالهم. حتی بالاتر، ظلمی آشکار است به تأثیر معنویت بر یک انسان، بر یک جهان و بر یک تمدن.

▪️علاوه بر نمایش «فرآیند رسیدن الگوها به قله‌ها» عامل دیگری که تاثیر شناختی عمیق دارد و انگیزه‌ی حرکت در مخاطب ایجاد می‌کرد، نمایش «معنویت و ایمان» است که این مهم هم در فیلم‌های ارزشی و هم دفاع مقدس عمدتا نادیده گرفته شده یا غیرهنرمندانه نشان داده شده است. مثال این نوع فیلم‌ها بسیار است، می‌توان به فیلم‌هایی مانند «آبادان ۱۳۶۰»، «پالایشگاه»، «دسته دختران»، «آسمان غرب»، «سینما متروپل»، «ویلایی‌ها» و... اشاره کرد. ▪️درحالیکه آنچه عامل مبارزه‌ی همه‌جانبه با انقلاب نوپا شده بود، ایمان و معنویتی بود که پرچمش توسط شخصیت بی‌نظیر امام خمینی(ره) بالا رفته بود و قطعا پیروزی و ماندگاری انقلاب هم رمزش ایمان و معنویت‌خواهی مردم بوده و خواهد بود. در کدام یک از فیلم‌های تحسین شده اخیر؛ می‌توان انتظار شناخت عمیق مخاطب و عامل حرکت این بزرگواران را یافت؟ ▪️پس اگر در این دست فیلم‌ها، معنویت حاشیه‌ای باشد و تنها با نمایش وضو و یک نوحه و عکس و تک جمله و... به نمایش دربیاید، ظلم به ملت‌های آزاده‌ی جهان است که بدنبال رهایی از مستکبرین عالم هستند. ▪️هرچه هنرهفتم در این چهل و اندی سال در به نمایش گذاردن مسیر رسیدن که معنویت و ایمان و قله‌های بالای هدف آنان، عقب افتاد، «طوفان‌الاقصی» و مقاومت ایمانی مردمش، «حزب‌الله» و مقاومت شیعی مردمش توانست جهان را دگرگون سازد و باید فیلم‌سازان این حوزه عرقی از شرم را بر پیشانی خود بخاطر این عقب‌ماندگی احساس کنند. 📝 زهرا خندان 📡 روبش/وایپ را در پیام‌رسان‌ها دنبال کنید @irwipe

❌غیبت کمیسیون فرهنگی مجلس و شورای عالی در جشنواره فیلم حقیقت!

🔸هجدهمین جشنواره مستند سینما حقیقت این روزها با شور و حالی متفاوت از فضای آلوده تهران در حال برگزاری است و تنها دو روز دیگر تا پایان نمایش فیلم‌ها فرصت باقی مانده است. 🔸علاوه بر رفت و آمد چهره‌های هنری به پردیس سینمایی چارسو، حضور برخی افراد غیرهنری و در حوزه‌های مختلف نیز در این رویداد دیده می‌شود. در این میان می‌توان به حضور «محمدجواد ظریف» در جشنواره به عنوان یک چهره سیاسی برای تماشای یک فیلم مستند اشاره کرد. ⚠️در حالیکه تا به امروز خبری مبنی بر حضور «نمایندگان عضو کمیسیون فرهنگی» مجلس و حتی «شورای انقلاب فرهنگی» در این رویداد و مشاهده فیلم‌ها نیست! زیرا لازم است برخی فیلم‌های جشنواره را این بزرگواران ببینند، به نقد و نظر بگذارند و با بررسی صدق و کذبِ تصویر ارائه شده از جامعه هدف و روایت فیلم‌ها به طرح و برنامه برسند! ⚠️درگیر شدن مسئولان فرهنگی؛ همچون مسئولان مجلس و شورای انقلاب فرهنگی و.. در یکی از مهمترین و اثرگذارترین محصولات فرهنگی کشور؛ یعنی «عرصه هنر» ضروری است! این اتفاق قطعا روی ارتقا و کاربردی کردن فیلم‌های اجتماعی و هدایت به سمت دید درست و واقعی داشتن از مشکلات و سپس طرح و حل آن‌ها، بخصوص در حوزه مستند اثرگذار خواهد بود! 🔸 رفت و آمد و حضور فعالانه مسئولان فرهنگی به جشنواره مستند از هر سویی مفید است؛ ارتقا سطح جشنواره، فیلمساز، شخص نماینده، دقت در بیان واقعیات و کمک به حل مسائل و مشکلات کشور و... ⚠️از هزینه‌ای که برای برگزاری این جشنواره مهم صرف می‌شود تا زحماتی که برگزار کنندگان؛ از دبیر تا نیروهای اجرایی متحمل می‌شوند این را می‌طلبد که اثرگذاری مفیدی در کشور بدنبال داشته باشد! 📡 روبش/وایپ را در پیام‌رسان‌ها دنبال کنید @irwipe

🐌 فراتر از ویژگی‌های ذاتی در «TURBO 2013» به مناسبت پخش پویانمایی توربو از شبکه‌ی نهال در ۲۳ آذر 📚ورود فلسفه به پویانمایی‌ها، هنرِ هالیوود است. هالیوودی که باید خدمت‌گذار مبانیِ تمدن مادی باشد، یله و رها فیلم‌نامه نمی‌نویسد و نمی‌سازد. 🔸برای حفاظت از نظامِ استکباری لازم است از علم، تکنولوژی و سرمایه استفاده شود وگرنه ظلمِ‌ذاتی این نظام یارای همراه کردن مردم را نخواهد داشت.

🔸«توربو» حلزونی است رویاپرداز که آرزو دارد قهرمان مسابقات رالی شود و در روند داستان بر حسب حادثه‌ای صاحب «تکنولوژی‌ای» می‌شود که می‌تواند با تلاش زیاد به رویایش برسد و «سرمایه‌ی هنگفتی» به افرادی که او را باور کردند، برساند. 🐌 یک حلزون که ویژگیِ ذاتی‌اش، «کُند بودن» است، می‌تواند در مسابقه‌ی «سرعت» به مقام اول دست یابد! 🔸شاید گفته شود رسالتِ این پویانمایی، تلاش برای رسیدن به رویاها باشد اما سوال مهم این است، چطور می‌توان برخلاف ویژگی‌ی ذاتی به رویاها رسید؟! آیا الزام این رسیدن، تلاش بیش از حدِ توان و صرف کردن استعدادها در حیطه‌‌ای که برای آن ساخته نشده، نیست؟! چقدر امکان دارد در جامعه‌ی آماری، افرادی یافت شوند که به این موفقیت دست یابند؟ سرانجامِ این نوع پردازش آیا رویاسازی و رویافروشی و به تبع آن نامیدی و یأس نخواهد بود؟ 🔸شبیهِ رویای سریع‌ترین بودنِ حلزون که خارج از ویژگی‌ی ذاتی او است را در رویاسازی برای دختران و زنان از سوی تمدن مادی می‌توان مشاهده کرد! 🔸تمدن مادی، اولویت‌ش «سودآوریِ سرمایه‌های مادی» است به تبع آن، کرامت و ارزش افراد به میزان سودآوری مادی‌شان تعیین می‌شود، بنابراین «زن ایده‌آل» زنی است که صرفه‌ی اقتصادی مادی داشته باشد پس باید وارد بازار کار شود و برای سودآوری بیشتر، تا می‌تواند در خارج از خانه انرژی صرف کند. حال فرزندآوری، تربیت فرزند، همسرداری و خانه‌داری را هم اگر توانست انجام دهد! ویژگی‌ی ذاتی زنان چه در بُعد روانی و چه در بُعد جسمی او را طالب فرزندآوری و تربیت فرزند می‌کند و مشاغل پر اضطراب و بدون انعطاف برایش مشکل‌ساز است جمع این دو، فشار مضاعفی بر او بار می‌کند؛ در نتیجه یا حاضر می‌شود قید فرزند و خانه را بزند که بعدها حسرت‌ش را می‌چشد و یا هردو را باهم جمع کند که روان و جسمش را تخریب می‌کند. 🔸حتی اگر بار تربیتی و خانه‌داری را به مهدکودک‌ها و کمک‌های خانه سپرد، استعداد ذاتی عاطفه و محبتی که به صورت فطری در زنان ودیعه گذاشته شده تا بنیان جامعه مستحکم شود و جامعه به سمت تمدن پر نور اسلامی رود، هرز می‌رود! 🔸فلسفه‌ی کمک‌کننده به تمدن مادی برای رویاسازی این است که تو می‌توانی برخلاف ویژگی‌ی ذاتی‌ت، قهرمان شوی! ساختارهای این تمدن با تکنولوژی‌هایش به کمکت می‌آید، فقط تو باید «سودآور» باشی. به دنبال آن فشارهایی که فرد بخاطر عملکردهای خلاف فطرت‌ش انجام می‌دهد برایش جبرانی به جز فحشای گسترده‌ی جنسی، نوشیدن نوشیدنی‌های الکی برای فرار از تعقل و... ندارد و اینگونه می‌شود که آمار خودکشی در توسعه‌یافته‌ترین کشور به ادعای خودشان بالاترین می‌شود. 🔸والدین گرامی که این پویانمایی را به همراه کودک خود دیده‌اند لازم است برای فرزندان‌شان روشن کنند که اگر خلاف ویژگی‌های ذاتی رویایی داشته باشد، بسیار باید زحمت بکشد و چون خلاف ویژگی‌هایش است قطعاً او را از مسیر سعادت و آرامش دور می‌سازد، پس بهتر است رویاهایش را مطابق ویژگی‌های ذاتی و استعدادهایش انتخاب کند و برای رسیدن به این رویای معقول، تلاشی همچون «توربو» داشته باشد. 📝 زهرا خندان 📡 روبش/وایپ را در پیام‌رسان‌ها دنبال کنید @irwipe

📚 «محمد ایرانی»، اثری با پژوهش قوی 🔹مستند «محمد ایرانی» محصول حوزه هنری انقلاب اسلامی و به کارگردانی و تهیه کنندگی مصطفی ملاحسینی و نویسندگی وحید حسنی، در بخش جایزه شهید آوینی هجدهمین جشنواره بین‌المللی فیلم مستند ایران «سینماحقیقت» حضور داشت و به زندگی، خاطرات و جایگاه علمی و مبارزاتی شهید محمدحسین رمضانخانی در دوران پیش از انقلاب و آغاز انقلاب اسلامی پرداخته است. 🔹حوزه‌ی گسترده‌ی پژوهشی این مستند از خانواده و آشنایان گرفته تا حوادث پیرامون حیاتِ شهید چشم‌انداز روشنی را درباره نقش ایشان در شکل‌گیری حزب‌الله و انتقال و پیاده‌سازی کلام و افکار امام به آن‌جا در دسترس مخاطب قرار می‌دهد. 🔹ملاحسینی در این مستند به‌خوبی جنگ‌های داخلی لبنان، نقش حزب بعث در انفجار سفارت، زمینه‌سازی تشکیل حزب الله و نقش شهید در آن را تبیین کرده و با بررسی و استفاده از آرشیو خبرگزاری‌ها، مصاحبه‌ها و اسناد مکتوب، صوتی و تصویری، رنج پژوهش را به ثمر رسانده؛ او به‌راستی به‌عنوان پژوهشگر تاریخ معاصر پازلی از تاریخ را در این مقطع حساس به‌خوبی تکمیل کرده است. 🔗 متن کامل را در پیوند زیر بخوانید: http://roubesh.ir/post/1878 📝 رضا قریبی 📡 روبش/وایپ را در پیام‌رسان‌ها دنبال کنید @irwipe

🎥تحریف هدفمند علل آغاز جنگ بین ایران و عراق در مستند خط‌القعر ⁉️آیا مواضع تند امام و مسئولان سبب بروز جنگ شد؟ 🔸فیلم مستند «خط القعر» یکی از فیلم‌های مهم هجدهمین جشنواره بین‌المللی «سینما حقیقت» به لحاظ موضوعی بود. این محصول «مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی» دلایل شکل‌گیری جنگ ۸ساله ایران و عراق در یک بستر تاریخی و همچنین روابط بین دو کشور را بررسی کرد. 🔸خط‌القعر به دنبال چرایی آغاز جنگ بین ایران و عراق بدلیل اختلافات مرزی و براساس عمیق‌ترین نقطه اروندرود یعنی «خط تالوگ» از زمان امپراطوری عثمانی تا شروع جنگ تحمیلی است و در بازه زمانی فعلی و شرایط «ایران و جهان» با هدف «هشداردهی و ایجاد هراس» به دنبال این است که چه عواملی منجر به جنگ ۸ ساله و تجاوز عراق به ایران شده است؟

🔸روایت این مستند در یک بستر تاریخی از «دوران صفوی» و مناقشات فیمابین با «حکومت عثمانی» طی سال‌های حکومت‌های «افشاریه و قاجاریه» و همچنین «پهلوی» و سرانجام با به قدرت رسیدن حزب بعث و «صدام» است و به بررسی علل طولانی‌ترین جنگ قرن بیستم می‌پردازد. حال باید دید عللی که بیان می‌شود تا چه حد منطبق با واقعیت است. 🔸در خصوص تعیین این مرز آبی در رودخانه شط‌العرب (اروندرود) همواره در طول تاریخ بین حکومت‌های مختلف دو کشور ایران و عراق (عثمانی آن زمان) مناقشات و اختلافات عمیقی وجود داشته است، ولی درباره اینکه آیا این جنگ هشت‌ساله صرفاً به‌واسطه این خط مرزی شکل گرفته است یا خیر، پاسخ‌های بسیاری به این پرسش می‌توان داد که در مستند "خط القعر" به آن پرداخت می‌شود که باید دید تا چه حدی صحیح است. 🔸نکته مرکزی فیلم خط‌القعر اتفاقات سال ۵۸ و ۵۹ و «مقصر نمودن مسئولان» است و با رجوع به مناقشات مرزی که از گذشته میان ایران و عراق وجود داشت، مخصوصاً در خصوص تعیین موقعیت مرزی در اروندرود و اختلافات میان ایران و عراق، با بررسی عللی، فیلمساز «مواضع تند مسئولان» را پررنگ کرده و مورد واکاوی قرارداده است. 🔸در واقع از میان دلایل بروز جنگ، علت عمده را نوع واکنش‌های مسئولان جمهوری اسلامی از «امام خمینی» تا «آقای منتظری» در مورد «صدور انقلاب» و آرمان‌های نظام اسلامی برشمرده است! که به زعم افراد مصاحبه شونده در این مستند، «مواضع تند» آنان اعلام شده که نباید عنوان می‌شد! چرا که این حرف‌ها حاکمیت کشورها و بخصوص عراق را تهدید و مسئولانشان را تحریک کرد تا به اختلاف خط مرزی دامن بزنند و به ایران تجاوز کنند! (بعدها آقای منتظری هم بیان می‌کند که مواضعش تند بوده است). یا تحویل نگرفتن «پیام تبریک» حکومت عراق توسط «امام» نیز به عنوان یکی از علل خصومت حکومت بعث ذکر می‌شود. 🔸این ادعاهای جهت‌دار با واقعیت‌های تاریخی سازگاری ندارد چراکه تجاوز عراق به ایران در واقع یک تصمیم «بین‌المللی» بود که «هنری کسینجر» آن را بیان می‌کند. او می‌گوید انقلاب اسلامی «نظم جهانی» را به هم زد، بنابراین این کشور مستحق مجازات است!. 🔸در واقع هدف اصلی این حمله ساقط کردن انقلاب اسلامی بود و نه شعارهای تند مسئولان! از طرفی اکتفا کردن به متغیر مرزی «خط تالوگ» در برابر علت بزرگتر یعنی «پیروزی انقلاب اسلامی» و تقلیل دادن اتفاق عظیم وقوع انقلاب به اختلاف بر سر خط مرزی جفا و خطای دیگر این فیلم مستند است! 🔸خصومت حزب بعث عراق با ایران ریشه‌هایی تاریخی دارد و این ضدیت از بررسی کتاب‌های درسی اواخر دهه چهل و پنجاه و فضاسازی «ضد ایرانی» برای بچه‌های عراقی هویداست. از شاهد مثال‌های دیگر؛ فرار تیمور بختیار به عراق و اتفاقات آن دوره و مقابله با ایران است. 🔸دست گذاشتن روی شعارهای به اصطلاح تند به عنوان عامل اصلی بروز جنگ در گذشته و با هدف «عبرت‌گیری» در مقتضیات زمانی حال حاضر ایران و جهان و برحذر داشتن از «تکرار جنگ» در حال حاضر؛ همانگونه که در فیلم نیز عنوان می‌شود، نباید منجر به تحریف تاریخ شود!! آیا ریشه‌هایی تاریخی و صحبت صدام که عنوان می‌کند ایران هر صد سال دچار ضعف می‌شود و ما می‌توانیم در این شرایط امتیاز خودمان ( یعنی گرفتن «خوزستان ایران») را بگیریم با مواضع امام و سایرین تفسیرپذیر است؟ 🔸این نوع از تحلیل اتفاقات و بیان دلایل، خط فکری نادرستی است که انتظار می‌رفت مرکز گسترش سینمای مستند و تجربی از سرمایه‌گذاری روی آن امتناع ورزد! زیرا علاوه بر دلایل موجود، نقیض این نظریه در حال حاضر پیش چشم جهانیان است و عقلانیت و اقتدار انقلاب اسلامی و رهبر آن را جهانیان و حتی دشمنان معترفند. 🔸در صورتی‌که این مستند از اسناد وزارت امور خارجه و آرشیوهای مختلف اسنادی از جمله؛ مرکز اسناد کشور امارات، قطر و همچنین آرشیو اسناد اندیشکده ویلسون در واشنگتن و نیز تعداد زیادی فایل‌های صوتی و گفتگوهای محرمانه صدام با امرای ارتش در قبل از شروع جنگ استفاده کرده و می‌توان آن را نقطه قوت فیلم دانست، اگر از دایره پژوهشگران و محققین در حوزه جنگ ایران و عراق نیز استفاده می‌کرد، می‌توان امیدوار بود که غنای این مستند بالا رفته و شاید ایرادات اساسی فعلی را نیز تعدیل می‌کرد. 🔸در هر حال بیان گزاره‌هایی که این فیلم مستند مطرح کرده و آن را به شرایط فعلی تعمیم دادن مغایر با گفتمان انقلاب اسلامی است و نیاز به تبیین توسط کارشناسانی است که در این حوزه دستی بر آتش دارند و نه صرفا افرادی که در فیلم از نظرات آنان استفاده شده است. 📡 روبش/وایپ را در پیام‌رسان‌ها دنبال کنید @irwipe

🎞 «تفسیر و تفنگ»، خوانشی ناقص از گروه فرقان 🔸مستند «تفسیر و تفنگ» محصول سازمان هنری رسانه‌ای اوج، خوانشی از سرشت و سرنوشت گروه فرقان است که در جشنواره حقیقت اکران شد.

🔸این مستند تلاشی از سوی سازمان هنری اوج برای بازخوانی یکی از مقاطع انقلاب است که سال ۵۹ با ترور شهیدقرنی، شهید مطهری، شهید مفتح امام جمعه تبریز، شهید قاضی طباطبایی و دیگران آغاز شد. پیروان این گروه حتی بعد از اعدام علی‌اکبر گودرزی رهبر گروه اقدام به ترور نافرجام مقام معظم رهبری کردند. اما چند نقد مهم درباره‌ی مستند: 🔸 این فیلم نتوانسته زمینه‌های فکری و محیطی شکل‌گیری گروه فرقان را به‌خوبی تبیین کند. مخاطب پس از تماشای مستند، شناخت دقیقی از این گروه پیدا نمی‌کند. اینکه علی‌اکبر گودرزی؛ رهبر گروه، چگونه و در چه فضایی به این نتیجه رسید که دست به ترور شخصیت تراز اول کشور بزند، یکی از ضعف‌های پژوهشی مستند «تفسیر و تفنگ» است. 🔸در پرونده‌‌ای که به دستگیری اعضای این گروه منجر شد، نقش آقای نقاشیان مغفول مانده یا به‌عبارتی نادیده انگاشته شده است! این موضوع در شماره‌های ۶ تا ۸ کتاب ماه یادآور سال ۸۸، با عنوان بازخوانی کارنامه فرقان و فرقان‌گونگی در تاریخ انقلاب به تفصیل بررسی شده، اما در این مستند هیچ اشار‌ه‌ای به آن نشده است. 🔸این مستند، در نهایت، نتوانسته یک اثر پژوهشی مبتنی بر محورهای دقیق و مستدل به مخاطب عرضه کند. 🔸درواقع، فیلم صرفاً نشان می‌دهد که گروه فرقان، با جذب تعدادی از جوانان و نوجوانان، در مدت کوتاهی دست به عملیات‌های ترور زد و نهایتاً با دستگیری و اعدام تعدادی از اعضای محوری خود به پایان رسید. 🔸البته، از نقاط قوت مستند می‌توان به پخش آرشیوی دادگاه علی‌اکبر گودرزی اشاره کرد که از جذابیت‌های ویژه این اثر به شمار می‌رود. 📝 معصومه عمرانی 📡 روبش/وایپ را در پیام‌رسان‌ها دنبال کنید @irwipe