وحدت یا تعدد قراءات نازل شده جلسه ششم (پایانی): پرسش و پاسخ ۱) معنای قراءت شاذه در قراء‌سبعه ۲) ایجاد معانی جدید برای نسخ برای توجیه قراءات مخالف مصحف عثمانی در اهل سنت (نسخ التلاوة دون الحکم!) و ... ۳) و ... @qiraat

تأکیدات رهبر انقلاب درباره رواج قرائت ورش و قالون در شمال آفریقا و اینکه در آن کشورها مصاحف قرآن هم بر اساس این دو قرائت منتشر می‌شود؛ که دلالت واضحی دارد بر عدم انحصار تنها قرائت حفص از عاصم. در ذیل فرمایش ایشان جالب است بدانیم که: ۱. رواج بقیه قراءات بقدری شایع است که عربستان که ابتدا قرآن به قرائت حفص از عاصم را با خط عثمان طه نشر وسیع داده بود، امروزه مصاحفی با قراءات شعبه از عاصم، ورش از نافع، قالون از نافع، دوری از ابوعمرو، و سوسی از ابوعمرو را منتشر می‌کند (اینجا) و به حاجیانی که از کشورهایی که این قراءات در آنها رواج دارد هنگام خروج از عربستان مصحفی که در کشور خودشان رواج دارد می‌دهد. قبلا در همین کانال نمونه‌هایی از قراءات مختلف ساکنان این کشورها در نمازهای جماعتشان تقدیم شد (اینجا) ۲. گزارشی که اکنون در ویکی پدیا موجود است (ذیل مدخل انگلیسی Qira'at) رواج قراءات مختلف فوق در جهان اسلام را به تفکیک کشورهایی که آن قرائت در آن رایج است اسم برده که طبق این گزارش علاوه بر موارد فوق، قرائت هشام از ابن عامر هم در یمن رایج است؛ همچنین نقشه جغرافیایی این پراکندگی را از اینجا می‌توانید مشاهده کنید. @almabahes

سازگاری تعدد قراءات نازل شده از جانب خداوند با نزول قرآن بر حرف واحد 🖌حسین سوزنچی از احادیث مهم نزد شیعه این است که «قرآن بر حرف واحد نازل شده است». از قرن دهم این ذهنیت پدید آمد که گویی این حدیث در مقام نفی تعدد قراءات نازل شده از سوی خداوند است؛ و کم‌کم در علمای شیعه باب انکار تواتر قراءات سبع باز شد و سخن قدما درباره تواتر قراءات سبع را تأویل کردند که مقصود، تواتر تا زمان صاحب قرائت است! چون این حدیث تنها مستند کسانی است که معتقدند قرآن کریم فقط با یک قرائت نازل شده است، فهم مقصود درست از آن، موضوعیتی برای حل این نزاع دارد. در اینجا با بررسی قرائن حالیه و مقالیه نشان داده می‌شود که مقصود این حدیث، نه نفی وحیانی بودن قراءات متعدد قرآن کریم، بلکه نفی برداشتی نادرست از حدیث نبویِ «نزول قرآن بر هفت حرف» بوده که گمان می‌کردند پیامبر اجازه مترادف‌گویی در کلمات قرآن را داده است. چون این برداشت نادرست، در قرون دوم و سوم بتدریج از بین رفت، قرائن صدور حدیث نزول قرآن بر حرف واحد نیز کم‌کم از اذهان محو شد... ✳️تذکر اصل این مقاله در شماره ۸۷ فصلنامه علمی-پژوهشی شیعه‌شناسی منتشر شده، ‌به آدرس: https://www.shiitestudies.com/article_731993.html اما بخاطر محدویت این نشریات در حجم مقاله، مطالبی از آن حذف شد. متن ضمیمه مشتمل است بر تمامی آن حذفیات (خواه در متن یا پاورقی)، که البته داخل کروشه [ ] قرار گرفته که مخاطب بداند کدام فراز در متن مقاله منتشر شده، نیامده است. اصل مقاله تا ص۱۹ تمام می‌شود ولی تمامی مستندات برای استفاده محققان به صورت پی‌نوشت در فایل ضمیمه آمده است. @qiraat @souzanchi