متن نامه محرمانه #شهید_بهشتی به امام در افشای ماهیت #خط_سازش و گلایه از #بنی‌صدر [صفحه ۲ از ۳] امروز در بیشتر دستگاه‌های نظامی و انتظامی و مؤسسات و سازمان‌های دیگر، جریان‌هایی می‌گذرد که عناصر متدیّن و دلسوخته را بسیار افسرده کرده و می‌کند. اینها احساس می‌کنند به‌جرم اینکه در راه حاکم شدن اسلام تلاش کرده و با مخالفان حاکمیت اسلام بر ارتش و شهربانی و ژاندارمری و نهادهای دیگر دولتی درگیری و ستیز داشته‌اند، امروز در جمهوری اسلامی با حمایت رئیس جمهور و همفکران ایشان در جبهه ملی و نهضت آزادی و با همدستی خلقی‌ها همه‌جا سرکوب می‌شوند و می‌روند که به سرنوشت مؤمنان در جنگ اصحاب اخدود دچار گردند وَمانَقَمُوا مِنهُم اِلّا اَن یُومِنُوا بِاللّهِ العَزیزِ الحَمیدِ. امام عزیز، به خدا سوگند تحمل این وضع برای این فرزندتان بس دشوار است که چهره افسرده‏ این‏ها را ببینم و ندای یاللمسلمین آن‏ها را بشنوم و تنها پاسخ این باشد که صبر کنید. من هم صبر می‏کنم و فی العین قذی و فی الحلق شجی. این روزها مکرّر با خود می‌اندیشم که ای‌کاش زیر بار این مسئولیت سنگین که با تأکید بر عهده‌ام نهادید نبودم، تا می‌توانستم به‌کمک آنها لااقل فریادی برآورم، زیرا فریاد از یک طلبه زیبنده است اما از یک مسئول انتظار اقدام می‌رود، نه فریاد و اگر اقدام کنم با این شائبه جگرسوز روبه‌رو می‌شوم که دفاع از مظلومان نیست، جنگ قدرت است میان سران، از روی هواها. با استفاده از حمایت‌های مکرّر شما اینک همه نهادها کوبیده می‌شوند، مجلس، دولت، دستگاه قضایی و نهادهای انقلاب و هرچند در کوبیدن اینها موفق نشده‌اند، ولی نه خطرشان را می‌توان نادیده گرفت، نه ضررشان، که همه را از خدمت گسترده‌تر به مردم محروم و ایثارگرمان بازمی‌دارند. آقای رئیس جمهور در کارنامه‌شان که پریروز به‌صورت سرمقاله در روزنامه‌شان منتشر شده و رسماً دستگاه قضایی را به ایجاد یک بلوای جدید در جامعه تهدید می‌کند که اگر دستگاه قضایی بخواهد ایشان را با کسانی که در حوادث روز چهاردهم اسفند دانشگاه تهران زخمی و مصدوم شده و در دادسرای تهران از ایشان شکایت کرده‌اند از نظر رسیدگی قضایی در دو کف مساوی بگذارد، از ریاست جمهوری کناره گیری خواهد کرد، آیا ایشان خواهان آن نوع دستگاه قضایی هستند که اگر کسی از رئیس جمهور شکایت کرد با دو طرف شکایت یکسان رفتار نکند؟ لازم است به اطلاع حضرتعالی برسانم که طبق سندی که به مقامات قضایی داده شده و مربوط به دستور کار مراسم چهاردهم اسفند است صریحاً گفته شده است که اگر درگیری پیش آید، مأموران انتظامی موظفند افرادی را که دستگیر می‌کنند به گارد ریاست جمهوری تحویل بدهند. ما در دیدار روز دوشنبه یازدهم اسفند در منزل آقای موسوی اردبیلی آن‌قدر با محبت و گرمی با ایشان برخورد کردیم و در حل مشکل وزیران دارایی و بازرگانی جلو رفتیم که امید داشتیم بر تفاهم‌ها افزوده شده است و هرگز باور نمی‌کردیم که آقای بنی‌صدر سه روز بعد از این دیدار چنین رفتاری از خود نشان خواهند داد. 🔹امام بزرگوار، به‌حکم وظیفه عمومی النصیحة لائمة المسلمین، عرض می‌کنم: 1- در ماههای اخیر صدای پای آمریکای توطئه‌گر و هم‌دستان و هم‌داستانان او گسترده‌تر از پیش شنیده می‌شود. 2- دنباله زنجیروار توطئه‌های غرب و شرق که متأسفانه خود را پشت سر رئیس جمهور پنهان کرده‌اند بیش از پیش نمایان است. 3- پناه دادن رئیس جمهور به مخالفان حاکمیت اسلام، عرصه کار را بر همه کسانی که شب و روز در این راه تلاش کرده و می‌کنند، روز به روز تنگتر می‌کند. 4- در تلاش‌های اخیر رئیس جمهور و هم‌فکران او این نکته به‌خوبی مشهود است که برای حذف مسئله رهبری فقیه در آینده سخت می‌کوشند. اینها در مورد شخص جنابعالی این رهبری را طوعاً یا کرهاً پذیرفته‌اند، ولی برای نفی تداوم آن سخت در تلاشند. در سخنان اخیر آقای مهندس بازرگان در امجدیه در برابر شعار، درود بر منتظری امید امت و امام، این مطلب به‌خوبی مشهود است. @rozaneebefarda ادامه 👇

متن نامه محرمانه #شهید_بهشتی به امام در افشای ماهیت #خط_سازش و گلایه از #بنی‌صدر [صفحه ۳ از ۳] 5- ما از همان آغاز در پی آن بودیم که میدان عمل سازنده چنان فراخ و گسترده باشد که امثال آقای بازرگان و آقای بنی‌صدر و آقای یزدی در سطوح بالا فعالیت داشته باشند. در آبان سال گذشته، پس از استعفای دولت موقت پیام دادید که قم بیاییم تا مسئله فوری اداره کشور در خدمتتان بررسی شود، صحبت از ترکیب جدید شورای انقلاب بود، نظر حضرتعالی این بود که آقای مهندس بازرگان دیگر در شورای انقلاب نباشد. بر اساس همین اعتقاد به شرکت خلاق هرچه بیشتر نیروها و نفی هرنوع تنگ‌نظری و انحصارطلبی پیشنهاد کردیم که ایشان همچنان در شورای انقلاب بمانند و سرانجام حضرتعالی هم موافقت کردید و در همین مرحله بود که مسئولیت دو وزارتخانه مهم، وزارت دارایی و وزارت امور خارجه به آقای بنی‌صدر داده شد. اینها و نظایر اینها دلیل روشنی است بر این که شرکت فعال این آقایان در اداره امور کشور مطلوب ما بوده است و با آنها هیچ مسئله شخصی نداریم. 6- بنابراین اختلاف این آقایان با ما بیش از هرچیز به مسائلی مربوط می‌شود که برای حضرتعالی و ما و همه نیروهای اصیل اسلامی یکسان مطرح است. این اختلاف به‌خصوص در مورد رعایت یا عدم رعایت کامل معیارهای اسلامی در گزینش افراد برای کارها و در برخورد قاطع با جریان‌های انحرافی است. خود شما به‌یاد دارید که اینها در مورد آقای امیر انتظام و آقای فرید و تأکید جنابعالی بر کنار گذاردن آنها چگونه عمل کردند. 7- برای حضرتعالی در مقام رهبری روشن است که اگر این دو بینش در اداره امور جمهوری اسلامی ادامه یابد، نه کارهای جاری مردم سر و سامان پیدا می‌کند، نه مشکلات موجود دینی و فرهنگی، اخلاقی، اجتماعی و اقتصادی این مردم رنج‌دیده و محروم و ایثارگر با سرعت و قاطعیت کافی حل می‌شود، و نه می‌توان برای آینده طرحهای اصیل اسلامی ریخت و به مرحله عمل آورد. 8- برای اینکه نقطه نظرهای تفصیلی بینش اول در همه زمینه‌های معنوی، اخلاقی، فرهنگی، اجتماعی، اقتصادی، دفاعی و سیاسی با صراحت کامل روشن شود ما این نقطه نظرها را تنظیم و منتشر کردیم، تا برای امت و امام اصول برنامه پیشنهادی صاحبان بینش اول برای اداره امور جمهوری اسلامی بر پایه قانون اساسی روشن باشد. 9- نظر ما این است که رشد کمی و کیفی دارندگان بینش اول به‌لطف الهی به آن درجه رسیده است که نهادهای لشکری و کشوری به‌وسیله صاحبان این نوع بینش اداره شوند و اداره جمهوری اسلامی بر پایه یک بینش استوار گردد. 10- با همه این احوال چندی است که این اندیشه در این فرزندتان و برخی برادران دیگر، قوت گرفت که اگر اداره جمهوری اسلامی به‌وسیله صاحبان بینش دوم را در این مقطع اصلح می‌دانید، ما به همان کارهای طلبگی خویش بپردازیم و بیش از این شاهد تلف شدن نیروها در جریان این دوگانگی فرساینده نباشیم. این بود خلاصه‌ای از آنچه لازم دانستم با آن پدر بزرگوار و رهبر عزیز در میان بگذارم تا مثل همیشه با تصمیم پیامبرگونه‌تان راه را برای ما و همه مردم مشخص کنید و دعایم این است که خدایا امام عزیزمان را در این تصمیم گیری‌های دشوار یار و رهنما باش. با بهترین درود در پایان فرزندتان محمد حسینی بهشتی 🔶حاشیه روزنه بند پنجم از این نامه بسیار حائز اهمیت و عبرت‌آموز است؛ برخی روحانيان عضو شورای انقلاب، با ذهنیت وسعت مشرب سیاسی، به نظر امام مبنی بر عدم حضور اعضای سابق دولت موقت در شورای انقلاب، بی‌توجهی می‌کنند و عملا رخنه نفوذ عده‌ای از عناصر غرب‌زده به سطوح عالی مدیریتی و تصمیم‌گیری کشور فراهم می‌شود! جالب آنکه دقیقا در همین دوران بنی‌صدر دو وزارت خانه مهم را متکفل می‌شود و با آنکه پیش از این سابقه اجرایی خاصی نداشت، در قامت یک رجل سیاسی طراز اول عرض اندام می‌کند و زمینه برای ریاست‌جمهوری اش فراهم می‌گردد! جالب‌تر آنکه او بعد از ریاست‌جمهوری با هوچی‌گری و فضاسازی و متهم کردن اعضای شورای انقلاب به دخالت در امور ریاست‌جمهوری و ممانعت از کار، بعد از مدت کوتاهی همزمان با ریاست‌جمهوری، ریاست‌ شورای انقلاب را نیز برعهده می‌گیرد و این امر زمینه ناکارآمدی و نهایتا انحلال شورای انقلاب را فراهم می‌کند! عجیب آنکه بازرگان بعد از عضویت مجدد در شورای انقلاب، دبیری شورا را برعهده می‌گیرد و بدین‌وسیله تمام امور شورا از دست روحانیت انقلابی خارج می‌شود و به دست عوامل غربگرا می‌افتد! بی‌توجهی به فرامین و بلکه منویات ولی فقیه، با هر بهانه و توجیهی که باشد، خسارت به بار می‌آورد! در ماجرای انتخاب بازرگان و انتخاب منتظری نیز دقیقا چنین اتفاق تلخی را شاهد بودیم و نتیجه آن مشخص شد! امید است همه کارگزاران نظام اسلامی و سران جریان‌های سیاسی، از این تجارب تاریخی عبرت گیرند! 🔘 روزنه؛ دریچه ای به تاریخ، سیاست و اندیشه دینی معاصر: https://eitaa.com/joinchat/2032861191C0a0a43a053

یک حاشیه و یک توصیه! جلسه استاندار خوزستان با جناب آقای موسوی‌فرد و برخی روحانيان به حاشیه کشیده شد. حسب نقل، جناب استاندار از ادبیات مناسبی در برخورد با #امام_جمعه_جهادی خوزستان استفاده نکرده است و این امر موجب مواجهه متقابل برخی اعزه شده است. و عجیب آنکه استاندار با قهر از جلسه خارج شده است! برخی از این قبیل برخوردها حتی در دولت‌های قبل با اختلافات عمیق فکری و سیاسی هم سابقه ندارد! این حاشیه اگر زود مدیریت نشود، به متن تبدیل می‌شود و آنگاه ممکن است مثل ویروس به سراسر کشور سرایت کند! دولت محترم زودتر باید مدیریت کند؛ طبعا عذرخواهی و جبران استاندار ویژه، کمترین اقدام در این زمینه است. اکنون وقت کار و جهاد و خدمت است. باید پناه برد به خدا از حاشیه‌های بی‌وجه! @rozaneebefarda

انتشار کتاب اتحاد امامت و امارت؛ نظریۀ سازماندهی مدینۀ فاضلۀ شیعی @rozaneebefarda 🔻🔻🔻 🔸این اثر توسط جناب آقای سیدصمصام‌الدین قوامی و در ۲ بخش تنظیم شده است: 🔹بخش اول به ابعاد نظری اتحاد امامت و امارت اختصاص یافته است و در آن برخی مبادی، مبانی و زمینه‌های عرفانی، کلامی، فقهی و روش‌شناختی نظریه، نسبت آن با نظریۀ امتداد ولایت از نبی به معصوم و از معصوم به فقیه (ولایت فقیه) و نیز پیوندهای آن با فلسفۀ تاریخ نهضت اسلامی تبیین شده است. همچنین مفاهیم «امامت»، «امارت» و «اتحاد» امامت و امارت از ابعاد معنی‌شناختی، اصطلاحی و گفتمانی، کاربردی و نیز اجمالاً دگردیسی تاریخی آنها مورد بررسی قرار گرفته است. سپس ریشه‌های انگارۀ سکولاریستی جدایی بین مرجعیت معنوی (روحانی) و قدرت دنیوی و ادلۀ بطلان آن از منظر اسلام شیعی و به دنبال آن کیفیت مواجهه و مقابله با آن بر اساس این نظریه و همچنین کیفیت استقرار و ساختار طرح توضیح داده شده است. 🔸همچنین در این بخش به جایگاه نهاد «مسجد» به عنوان کالبد و ظرف استقرار تشکیلات دولت اسلامی و نیز تشکیل مدنیت مقدس اسلامی پرداخته شده است. 🔹در بخش دوم به تجربیات اجرای نظریه در مقام یک الگوی تشکیلاتی و شبکه‌سازی در دهۀ ۹۰ در منطقۀ پردیسان قم و در برخی نقاط دیگر از کشور نظیر استان‌های خراسان جنوبی، تهران و چهارمحال و بختیاری پرداخته شده است. سابقۀ نزدیک به ده سالۀ اجرای این نظریه حاوی تجارب، توفیقات، دستاوردها، موانع، شکست‌ها، ضعف‌ها، ترمیم‌ها، اصلاحات و تحولاتی است که چکیده و گزیده‌ای از آن در این بخش به شکل فشرده از نگاه خوانندگان خواهد گذشت. @rozaneebefarda

مجلس بزرگداشت #عارف_روشن‌ضمیر و #انقلابی، مرحوم #آیت‌الله_بهاءالدینی سخنران: حجت‌الاسلام والمسلمین #صدیقی سه‌شنبه ۲۷ مهرماه ۱۴۰۰ بعد از نماز عشا حرم مطهر حضرت معصومه علیهاالسلام_ مسجد اعظم @rozaneebefarda

تیتر و کاریکاتور معنادار روزنامه جام جم درباره #الهام_علی‌اف @rozaneebefarda

#تذییل و #درخواست! توضیحاتی پیرامون نامه تاریخی شهید بهشتی به امام در سال ۵۹ نظر به پرسش تعدای از مخاطبان ارجمند از ماهیت و پیشینه و مستندات این نامه، گفتنی آنکه: متن انتشار يافته در کانال در برخی رسانه‌های رسمی منتشر شده و قابل دسترسی است و روزنه نیز همان متن را بازنشر کرده است اما نکته ناگفته و مهم آنکه #متن_کامل این نامه تاریخی(مشخصا بند ۱۱ و ۱۲ نامه) تا کنون منتشر نشده است! لذا انتظار می‌رود متولیان مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام و همچنین متولیان نشر آثار شهید بهشتی در اسرع وقت دست‌نوشته و متن کامل نامه را در اختیار مخاطبان قرار دهند. بازخوانی تجربه تاریخی ملت قهرمان ایران و عبرت گرفتن از حوادث تلخ و شیرین گذشته، در گرو انتشار بهنگام اسناد تاریخی است. در پست ذیل تصویر صفحه نخست این تامه تاریخی منتشر می‌گردد. @rozaneebefarda

صفحه نخست نامه محرمانه #شهید_بهشتی به #امام_خمینی در افشای ماهیت #خط_سازش و انتقاد به عملکرد بنی‌صدر انتظار می‌رود متولیان نشر آثار امام یا نشر آثار شهید بهشتی، متن کامل و دستخط شهید بهشتی را منتشر سازند! @rozaneebefarda

نشست تخصصی «علامه شهید؛ اسوه حوزه انقلابی» برگزار می‌گردد @rozaneebefarda 🔻🔻🔻 به‌مناسبت نکوداشت سالگرد شهادت آیت‌الله سیدمصطفی خمینی، نشست تخصصی «علامه شهید؛ اسوه حوزه انقلابی» برگزار می‌شود. 🔹سخنرانان: آیت‌الله سیفی مازندرانی آیت‌الله محسن اراکی حجت‌الاسلام والمسلمین سیدحمید روحانی حجت‌الاسلام والمسلمین علی نصیری 🔘محورهای نشست: روش‌شناسی فقهی و جایگاه اجتهادی آیت‌الله شهید سیدمصطفی خمینی بازکاوی سیره و اندیشه عرفانی - اخلاقی آیت‌الله سیدمصطفی خمینی بازشناسی سیره و اندیشه سیاسی آیت‌الله سیدمصطفی خمینی روش‌شناسی تفسیری آیت‌الله سیدمصطفی خمینی 🕰زمان: شنبه ۱ آبان‌ماه ۱۴۰۰، ساعت ۸:۳۰ مکان: بلوار جمهوری اسلامی، دانشگاه معارف اسلامی، سالن امام رضا(علیه‌السلام) 🔹لینک ورود به جلسه: https://maaref.ac.ir/sh-m-khomeini 🔘روزنه؛ دریچه‌ای به تاریخ، سیاست و اندیشه دینی معاصر: https://eitaa.com/joinchat/2032861191C0a0a43a053

‏‏ابن الإمام بل هو الإمام! دست‌نوشته مرحوم #آیت‌الله_بهاءالدینی در تجلیل از شخصیت آیت‌الله شهید #سیدمصطفی_خمینی ‏‏الحاج آقا مصطفی(ره)، آیةالله جامع بین المعقول و المنقول و السیاسة الاِسلامیة و الدّینیة فی شبابه، و بَلغ ما بلغ، من نوادر زماننا بل من نوادر الأعصار و الأزمان، صادق القول مع حسن النیة، بصیر بالنفوس مع کمال الفطانة و الدّهی، و له سهم وافر فی الإنقلاب و حوادثه، صابر فی المشکلات و نوائب الدّهر.  ‏‏ابن الإمام، بل هو الإمام، بل له ابٌ مثل الإمام، شدید الحبّ بالإمام، لٰٰا لأجل الابوّة، و الإمام شدید الحبّ لٰا لأجل البنوّة بل لجهات اخر لامجال لذکرها.  ‏‏آنچه من در این جا نسبت به حاج آقا مصطفی(ره) آوردم، هیچ مبالغه و گزاف نیست. اگر کمی به ذهن بعید به نظر می رسد، به علّت این است که ما حاج آقا مصطفی را نمی شناسیم! او به راستی یکی از #شخصیتهای_بزرگ، امّا #گمنام ماست. کسی نتوانست او را خوب بشناسد و بشناساند ‏‏من معتقدم که هیچ کس به اندازۀ خود امام(س) حاج آقا مصطفی(ره) را نمی شناخت. افسوس که ایشان هم به لحاظ‌های گوناگون نتوانستند به معرفی چهرۀ تابناک آن شهید برآیند.‏ ‎‏ 🔘روزنه؛ دریچه‌ای به تاریخ، سیاست و اندیشه دینی معاصر: https://eitaa.com/joinchat/2032861191C0a0a43a053

🎥برتری شهیدسیدمصطفی خمینی نسبت به شهید صدر در تتبع علمی #اختصاصی #انتشار_برای_نخستین‌بار 🔹آیت‌الله شب‌زنده‌دار: از کتاب‌های ایشان (شهیدسیدمصطفی خمینی) نشان داده می‌شود که در تتبع، اوسع از شهید صدر است. تفکرات مرحوم شهید صدر در یک محدوده‌ای در اصول وجود دارد: مرحوم #شیخ_اعظم، مرحوم آقای #آخوند، مرحوم آقای #نائینی، مرحوم #آقا_ضیاء، و به ندرت آقای #اصفهانی و #محقق_خوئی که استادشان بودند. 🔸ایشان معمولاً در همین حدود سیر می‌کنند ولی مرحوم آقای #حاج_آقا_مصطفی، این‌ها که هست مازاد بر این‌ها هم دارد مثلاً فرض کنید که مرحوم #حاج_شیخ_عبدالکریم_حائری، حتی #مرحوم_علامه_طباطبایی، مرحوم آقای #بروجردی و دیگران. انسان می‌بیند که حرف‌های این‌ها را هم متعرض می‌شود، مطالعه کرده است و یک دامنه وسیع‌تری را ایشان مورد مطالعه قرار می‌دهد. چون بعضی‌ها هستند که تتبع دارند ولی دقت ندارند، بعضی‌ها هم دقت دارند ولی تتبع ندارند. ایشان جامع بین منقبتین است که هر دو را در وجود خودش جمع کرده است. 🔻 رسانه رسمی بنیاد تاریخ‌پژوهی و دانشنامه انقلاب اسلامی👇 https://eitaa.com/joinchat/861732881Cb60e54e1db

آیت‌الله شهید #سیدمصطفی_خمینی در نگاه مقام معظم رهبری [ص ۱ از ۳] بسم‌الله‌الرّحمن‌الرّحیم و الحمدلله ربّ العالمین و الصّلاة و السّلام علی سیّدنا محمّد و آله الطّاهرین سیّما بقیّةالله فی‌الارضین.  خیلی تشکّر میکنم از برادران عزیزی که به این فکر افتادند که یاد این عزیز را زنده کنند و گرامی بدارند و خصوصیّات شخصیّت این مرد باارزش و بزرگوار را توصیف کنند؛[این،] هم احترام به امام است، هم احترام به خود آن شخصیّت.  مرحوم آقای حاج‌آقا مصطفیٰ (رضوان‌الله‌تعالی‌علیه) دو جا حقیقتاً درخشید. یکی در اوّل نهضت -در پانزدهم خرداد- یکی هم در آغاز حرکت عمومی مردم؛ در آنجا با بلند شدن و رفتن به داخل صحن مطهّر حضرت معصومه که [آن] حرکت عظیم را ایشان در واقع با این کار هدایت کرد؛ در اینجا [سال۵۶] هم با درگذشت خود و با حادثه‌ی فقدان خود، عواطف و احساسات این اقیانوس را به حرکت در آورد. در آن قضیّه [اوّل]، البتّه من آن‌وقت قم نبودم، در آن روزها زندان بودم؛ لکن آنجا حاج آقا مصطفیٰ (رضوان‌الله‌علیه) نشان داد که از لحاظ جنس و فلزّ شخصیّتی، نسخه‌ی دوّم خود امام است؛ این را ایشان واقعاً نشان داد. در آن حادثه‌ی عجیب و در آن حمله‌ی مأموران و حوادث تهران و قم، ایشان بلند شد رفت در صحن قم و نشست آنجا. بعضی از مبارزین و شَجعان جوانهای قم مثل مرحوم حاج میرزا ابوالقاسم وکیلی و مانند اینها هم آمدند دُوروبَر ایشان -آن‌طور که خبرش بعدها برای ما رسید- و مردم را هدایت کردند؛ آن روزی که شبش، امام(رضوان‌الله‌علیه) را دستگیر کرده بودند؛ بعد از عاشورا.خب، خیلی کار بزرگی بود، خیلی کار مهمّی بود.بعد هم ایشان را گرفتند و بردند و مدّتی در قزل‌قلعه، زندان بود. خب در این حادثه‌ی  اخیر هم واقعاً فقدان مرموز آقای حاج‌آقا مصطفیٰ، دوستان او را بهت‌‌‌زده کرد؛ یعنی علاقه‌مندان -[امثال] ماها در مشهد- وقتی شنیدیم، واقعاً مثل آدمهایی که صاعقه‌زده هستند، یک چنین حالی دست داد؛ هم برای فقدان خود او که واقعاً  شخصیّت عزیز و مغتنمی بود، هم برای اینکه برای امام چه پیش خواهد  آمد که این جوان را و این مرد را از دست داد. لکن تصوّر نمیشد که این حادثه که برای دوستان این‌قدر سنگین است، بتواند یک چنین تلاطمی و موجی به وجود بیاورد؛ و به وجود آورد. همین‌که فرمودند امام که از الطاف خفیّه‌ی الهی بود، واقعاً همین بود؛ و چه عظمتی میخواهد که یک پدر در مقابل یک چنین فقدانی، با این نگاه و از این منظر مسئله را ببیند، نه از منظر یک مصیبت، نه از منظر یک مسئله‌ی شخصی.  مرحوم حاج آقا مصطفیٰ انسان برجسته‌ای بود. البتّه من این سالهای آخری که ایشان رفتند اوّل به ترکیه و بعد نجف، خب ایشان را دیگر ندیده بودیم؛ از دور از بعضی از احوال ایشان مطّلع بودیم؛ لکن وقتی ایشان قم بود و ما هم قم بودیم، کاملاً از نزدیک من ایشان را می‌شناختم. اوّلاً ایشان از لحاظ ذهن و استعداد علمی، جزو افراد کم‌نظیر بود؛ یعنی ایشان واقعاً [دارای] یک استعداد برتر و یک ذهن وقّاد که آقای رشاد تعبیر کردند و کاملاً درست است، بود. ایشان درس هم خوب خوانده بود؛ با اینکه حالا ایشان اهل گعده و مانند اینها هم بود -حالا ما که نمیدیدیم، [ولی] میگفتند ایشان در صحن، گاهی‌اوقات تا دو ساعت از شب آنجا گعده [داشت]- لکن بعد که میرفت منزل و مشغول مطالعه میشد، از همه‌ی آن‌کسانی‌که اَقرانش بودند، ایشان جلوتر بود؛ از همه‌شان، هم فاضل‌تر بود، هم فهیم‌تر بود. بنابراین از لحاظ علمی و از لحاظ ذهنی، یک‌چنین آدم برجسته‌ای بود.  از لحاظ جرئت علمی هم همین‌جور بود؛ یعنی آدم با جرئتی بود. من یادم نمیرود اشکالات ایشان را سرِ درس امام؛ ایشان سرِ درس اصول امام اشکال میکرد؛ عقب هم می‌نشست و فریاد میکشید؛ تماشایی بود برخورد این پدر با پسر! اشکال میکرد به امام؛ وقتی هم میخواست اشکال کند، یک‌خُرده بلندتر می‌نشست -یک‌جوری می‌نشست که خیلی چهره [معلوم باشد]، بلند بود، شاخص بود- داد می‌کشید. امام سرِ درس داد میکشیدند، خیلی از اوقات فریاد میزدند؛ بخصوص کسانی که در اشکال، پیگیری میکردند، امام همین‌طور گاهی سرشان داد می‌کشیدند؛ امام هم همین‌طور متقابلاً با این پسر... و بحث میشد. خیلی واقعاً مناظر زیبایی است اینها؛ انسان در حوزه‌های علمیّه وقتی نگاه کند، این سنّت‌های حوزه‌ای وقتی دست انسانهای لایق و برجسته می‌افتد، این‌جوری از آب درمی‌آید.حالا خود امام در اصول یک آدم مبنابرانداز و مبنا‌ساز بود؛ یعنی دُوروبَر حرفهای دیگران نمیگشت؛ خود امام، مبنا درست میکرد؛ از جمله‌ی فقها و اصولیّینی که صاحب مبانیِ جمعی و جامع هستند، یکی امام بزرگوار است؛ مثل بعضی از بزرگان دیگر، مثل مرحوم آخوند، مثل مرحوم نائینی و امثال اینها؛ یعنی یک‌چنین شخصیّتی بود؛ [یعنی] این‌جور نبود که حالا یک ملّایی است و درس اصول دارد میگوید که هرکسی بتواند اشکال کند؛ امّا این جوان اشکال می‌کرد. @rozaneebefarda