=☆ ﷽ ☆=
#آموزشی
#تفسیر_عمومی
#سوره_توبه
#جلسه_صد_سی_پنج
وَ ما كانَ اسْتِغْفارُ إِبْراهِيمَ لِأَبِيهِ إِلَّا عَنْ مَوْعِدَةٍ وَعَدَها إِيَّاهُ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ أَنَّهُ عَدُوٌّ لِلَّهِ تَبَرَّأَ مِنْهُ إِنَّ إِبْراهِيمَ لَأَوَّاهٌ حَلِيمٌ ؛ وآمرزشخواهى ابراهيم براى پدرش (عموى مشركش كه سرپرستى او را به عهده داشت)، فقط به خاطر وعدهاى بود كه به او داده بود، (آن هنگام كه از هدايتش نااميد نبود،) پس هنگامى كه برايش روشن شد، او دشمن خداست، از او بيزارى جست. همانا ابراهيم، اهل آه وناله (از ترس خدا) و بردبار بود
.(۱۱۴/توبه)
✅
موضوع :نقض وعده و برائت جستن از عموی مشرک
⁉️
طلب استغفار حضرت ابراهیم برای آزر به چه دلیل بوده است؟
✍در تفاسیر عیاشى و برهان چنین نقل شده که:ابواسحق الهمدانى از خلیل او از امام صادق علیهالسلام روایت کند که فرمود: در زمان رسول خدا صلى الله علیه و آله مردى مشغول نماز بود بعد از نماز براى پدر و مادرش که در جاهلیت مرده بودند، استغفار و طلب آمرزش میکرد.
از او پرسیدند که براى پدر و مادرش که در جاهلیت وفات یافته اند، چگونه طلب آمرزش مینماید؟ در جواب گفت: چون ابراهیم از براى پدرش استغفار نمود من هم نیز براى پدر و مادرم استغفار میکنم. این موضوع را به رسول خدا صلى الله علیه و آله گفتند، این آیه نازل شد
✍با توجه به اینکه در آيهى قبل، سخن از اين بود كه پيامبر و مؤمنان حقّ دعا كردن براى مشركان را ندارند، هرچند از خويشاوندانشان باشند. اين آيه، پاسخ شبههاى را مىدهد كه
❌مگر "آزر" مشرک نبود؟
❌اگر این کار ممنوع است چرا این پیامبر بزرگ خدا انجام داد؟
اين آيه مىفرمايد، وعدهى ابراهيم به اميد هدايت او بود. امّا چون عمو در حال شرك مرد، ابراهيم هم استغفار را رها كرد.
استغفار ابراهیم براى پدرش(عمویش آزر) به خاطر وعده اى بود که به او داد، اما هنگامى که براى او آشکار شد که وى دشمن خدا است، از او بیزارى جست و برایش استغفار نکرد. "...عَنْ مَوْعِدَة وَعَدَها..."
و در پایان آیه اضافه می کند: ابراهیم کسی بود که، در پیشگاه خدا خاضع،از خشم و غضب پروردگار خائف و ترسان، و مردی بزرگوار و حلیم و بردبار بود.
⬅️ آيه مورد بحث تنها آيهاى نيست كه سخن از قطع هر گونه رابطه با مشركان مىگويد، بلكه از آيات متعددى از قرآن اين موضوع به خوبى استفاده مىشود كه هر گونه پيوند و همبستگى خويشاوندى و غير خويشاوندى بايد تحت الشعاع پيوندهاى مكتبى قرار گيرد و اين پيوند (ايمان به خدا و مبارزه با هر گونه شرك و بتپرستى) بايد بر تمام روابط مسلمانان حاكم باشد، چرا كه اين پيوند يك پيوند زير بنائى و حاكم بر همه مقدرات اجتماعى آنها است. و هرگز پيوندهاى سطحى و ظاهرى نمىتواند آن را نفى كند، اين درسى بود براى ديروز و امروز و همه اعصار و قرون.
⁉️چرا حضرت ابراهيم پس از مرگ عمو هم براى او دعا مىكرد؟ «ربّنا اغفر لى ولوالدىّ»؟
⬅️ والد به پدر واقعى گفته مىشود، ولى
"اب"، به پدر، معلّم، عمو، پدر زن، و جدّ هم گفته مىشود.⏪
دعاى ابراهيم براى پدر واقعىاش بوده، نه عموى مشركش.
قرآن در يازده آيه، از عموى ابراهيم تعبير به «أب» كرده است، تا بفهماند ابراهيم عليه السلام تحت سرپرستى چه كسى بوده، ولى تحت تأثير قرار نگرفته است.
✳️ با توجه به آيه فوق توجه به چند پیام ضروری است:
1⃣وفاى به عهد، حتّى نسبت به كافر هم لازم است. «مَوْعِدَةٍ وَعَدَها»
2⃣علم انبيا محدود است. فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهُ ...
3⃣در برابر رفتار تند كافران، حلم خود را از دست ندهيم. تَبَرَّأَ مِنْهُ ... لَأَوَّاهٌ حَلِيمٌ
4⃣برائت از عمو به خاطر خدا، نشانهى عشق و خشوع ابراهيم نسبت به خداوند است. «اواه»
┄┄┅••✻┄┄┅••
📌
توجه هر گونه نشر وکپی برداری ازو تمام یا بخشی از پیام بدون ذکر نام کانال،اشکال شرعی دارد.
مؤسسه نورالیقین
مرکز تخصصی تفسیر وعلوم قرآنی
@moassese_nooralyaghin