. 1️⃣ «إِنَّهُمْ يَكيدُونَ كَيْداً» عموم مفسران، مقصود از «هم» را کفار (مشرکان قریش) دانسته‌اند که مکرهایی علیه پیامبر ص و مسلمانان می‌کردند 📚مثلا: مجمع البيان، ج‏10، ص716 ؛ الميزان، ج‏20، ص261 ؛ البحر المحيط، ج‏10، ص453 و بسیاری به مکری که آنان برای به قتل رساندن پیامبر کردند اشاره نموده‌اند 📚مثلا: التبيان في تفسير القرآن، ج‏10، ص327 ؛ تفسير مقاتل بن سليمان، ج‏4، ص660-662 با توجه به اینکه در آیات قبل هیچ کلمه‌ای که بتواند مرجع ضمیر «هم» قرار گیرد وجود ندارد، ظاهرا تنها مستند ایشان برای این تفسیر، توصیه به مهلت دادن کافران در آیه ۱۷ است: «فَمَهِّلِ الْكافِرينَ أَمْهِلْهُمْ رُوَيْداً»؛ که چون مخاطب توصیه را شخص پیامبر ص دانسته‌اند مقصود از کفار را هم مشرکان مکه قلمداد نموده‌اند. در عین حال که اصل این برداشت درست است، اما دلیلی بر اینکه خطاب آیه ۱۷، فقط خطاب به شخص پیامبر ص باشد وجود ندارد؛ و اگر این خطاب را عام بگیریم، معنای کفار هم معنای عامی می‌شود که نه فقط شامل کفار قریش، بلکه هر کسی را که در هر موردی به حقیقتی از حقایق کفر بورزد شامل می‌شود (چنانکه خود قرآن بارها در خصوص منکران ولایت الهی، ویا کسانی که از اطاعت رسول سرباز می‌زنند تعبیر کفر به کار برده است (مثلا بقره/۲۵۷؛ آل عمران/۳۲). شاید بر همین اساس بوده که برخی از مفسران، برای مرجع ضمیر «ه» تعابیر عام‌تری همچون «تکذیب‌کنندگان خدا و رسول» (جامع البيان في تفسير القرآن (طبری)، ج‏30، ص96 ) یا «دشمنان خدا» (الجامع لأحكام القرآن (قرطبی)، ج‏21، ص11 ) را به کار برده‌اند که به نحوی ناظر به آیات قبل هم بشود. 📝نکته تخصصی #جامعه‌شناسی جوامع دینی همین که حقیقت و دین الهی وسط میدان بیاید، حتما عده‌ای هستند که نسبت به این حقیقت کفر می‌ورزند؛ و این گونه نیست که به کفر ورزیدن بسنده کنند؛ بلکه تمام تلاش و برنامه‌ریزی‌شان را می‌کنند که آن را از بین ببرند. در واقع می‌خواهد بفرماید: «نيرنگ چنین افرادی ، دائمى، سخت و حتمى است، از آن غافل نشويد» (تفسير نور، ج‏10، ص446). @yekaye #طارق_۱۵

. 2️⃣ «إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْداً» شاید وجه اینکه ضمیر را بر اسم ظاهر مقدم آورد (اول «هم» را گفت و در دو آیه بعد، به مرجع آن: «الکافرون» اشاره کرد) این است که لزوما این افرادی که می‌خواهند در مقابل حقیقت بایستند برای شما شناخته‌شده نیستند. 📝#وظیفه_معرفتی هر مسلمان: همواره به‌هوش بودن دربرابر همگان هرکسی به اندازه‌ای که کفر در وجودش هست، احتمال اینکه کیدی علیه ما انجام دهد دارد. در واقع، تنها کسی که یقینا می‌توان مطمئن بود که هرگز کیدی از او علیه ما صادر نخواهد شد، انسان معصوم است؛ و حتی نفس خودمان هم ممکن است علیه حقیقت وجودی ما کید کند، که از پیامبر اکرم ص روایت شده که فرمودند: «أَعْدَى عَدُوِّكَ نَفْسُكَ الَّتِي بَيْنَ جَنْبَيْك: دشمن‌ترین دشمنان تو نفس توست که در درون خودت است‏» (عدة الداعي، ص314). یعنی یک مسلمان باید چنان به‌هوش باشد که همواره انتظار ضربه خوردن از هرکسی – حتی از خودش- را داشته باشد و هرکسی را در حد و اندازه خودش به رسمیت بشناسد؛ نه بیشتر و نه کمتر. اینجاست که توصیه #آیت_الله_بهجت به عنوان برترین #دستورالعمل_زندگی (و بلکه تنها دستورالعمل کاملا یقینی) باید سرلوحه همه رفتارهای ما قرار گیرد: 💢ملتفت باشید! خیلی احتیاط بکنید! احتیاط شما هم فقط در همین است که از یقین، تجاوز نکنید؛ باید خیلی سعی بکنید که غیر یقین را، داخل یقینیات ما نکنند؛ آب را توی شیر ما نریزند! اگر یک نفر، هزار کلمه حقی گفت، این هزار کلمه را خوب تأمّل بکنیم و از او بگیریم، بعد [تأمل کنیم که] هزارویکم هم درست است، [یا] نه؛ آن ظن است، یقین نیست. هر کلمه‌ای از هر کسی شنیدید، دنبال این بروید که «آیا این صحیح است، تام است، مطابق با عقل و دین هست، یا نه؟» ... هیچ‌کس نیست که بگوید هیچ چیز نمی‌دانم؛ [اگر بگوید] دروغ می‌گوید. هر کسی [که] هست، غیرمعصوم، بعضی چیزها را می‌داند و بعضی چیزها را نمی‌داند؛ 🔸آن چیزهایی را که می‌داند، اگر عمل کند، آن چیزهایی را که نمی‌داند، می‌فهمد. 🔸آن چیزهایی را که می‌دانید، عمل کنید، و آن چیزهایی را که نمی‌دانید، از حالا توقف کنید و احتیاط کنید تا روشن شود؛ وقتی به آنها عمل کردی روشن می‌شود؛ به همان دلیلی که اینها را برای شما روشن کرد، آنهای دیگر را هم روشن می‌کند. علی‌هذا، ببینید برای چه توقف داریم. آنچه می‌دانی بکن و آنچه نمی‌دانی، احتیاط کن، هرگز پشیمان نخواهی شد. 📚(به‌سوی محبوب، ص ۱۲۷- ۱۳۶) 🌐 https://bahjat.ir/fa/content/915 @yekaye #طارق_۱۵

🔹تفسیر انفسی

. 3️⃣ «إِنَّهُمْ يَكِيدُونَ كَيْداً» در تدبر ۱ اشاره شد که چه‌بسا این آیه هر کسی را که در هر موردی به حقیقتی از حقایق کفر بورزد شامل می‌شود. این در درون خود ما هم برقرار است. 💢اگر توجه داشته باشیم که هریک از ما از نطفه‌ای «امشاج» [= آمیخته‌ای از امور گوناگون] (انسان/۲) آفریده شده‌ایم و در هریک از ما جنگی عظیم بین لشکریان عقل و جهل برپاست (ر.ک: حدیث «جنود عقل و جهل»، کافی، ج۱، ص۲۱-۲۳)، 💢آنگاه به یاد خواهیم داشت که همواره جنودِ جهلِ وجودمان به رهبری ابلیس در حال کید کردن علیه جنودِ عقلِ وجودمان‌اند؛ و اگر دست جنود عقل در دست خداوند نگذاریم و به کیدی که خدا در آیه بعد علیه اینها می‌کند پناهنده نشویم معلوم نیست که بتوانیم در این نبرد درونی سربلند بیرون آییم. 💢و کسی که در نبرد درونی خویش پیروز و سربلند شود، حتما در نبرد بیرونی، زنده بماند یا کشته شود، پیروز و سربلند خواهد بود. @yekaye #طارق_۱۵

۱۱۶۱) 📖 وَ أَكيدُ كَيْداً 📖 ترجمه 💢و من هم چاره‌ای کنم، چه چاره‌کردنی! سوره طارق (۸۶) آیه ۱۶ ۱۴۰۴/۳/۲۸ ۲۲ ذی‌الحجة ۱۴۴۶ @yekaye #طارق_۱۶

@yekaye #طارق_۱۶

🔹نکات ادبی درباره ماده «کید» ذیل آیه قبل توضیح داده شد. 🔹شأن نزول شأن نزولی که برای آیه قبل مطرح شده، برای این آیه هم هست. @yekaye

اولین حدیث ذیل آیه ۱۵ دقیقا به این آیه هم مربوط می‌شود: 🔖جلسه ۱۱۶۰ https://yekaye.ir/at-taariq-68-15 اما سایر موارد:

☀️۲) روایت شده است که یکبار امام حسن ع در مسجد النبی ص بر گروهی از بنی‌امیه گذشت و آنان [از باب تمسخر] با چشم و ابرو به ایشان اشاره کردند؛ و این هنگامی بود که معاویه بر حکومت مسلط شده بود. حضرت متوجه آنها و اشارات چشم و ابرویشان شد، پس دو رکعت نماز به جای آورد و سراغ آنها رفت. چون ایشان را دیدند هریک سعی کرد برای ایشان جایی برای نشستن باز کند. ایشان فرمود: سر جایتان بنشینید که من نمی‌خواهم کنار شما بنشینم ولی اشارات چشم و ابروی شما را دیدم. اما به خدا سوگند شما به ازای هر یک روز حکومت شما، دو روز، و به ازای هر یک ماه شما، دو ماه، و به ازای هر یک سال شما، دو سال حکومت خواهیم کرد. و همانا در زمان سلطنت شما ما می‌خوریم و می‌نوشیم و می‌پوشیم و سوار می‌شویم و ازدواج می‌کنیم؛ ولی در دوره سلطنت ما شما نه سوار می‌شوید و نه می نوشید و نه می خورید و نه ازدواج می‌کنید. یکی گفت: ای ابا محمد! چگونه چنین خواهد بود در حالی که شما بخشنده‌ترین و مهربان‌ترین دل‌رحم‌ترین مردمانید؟ آیا در زمان سلطنت این قوم شما ایمنید و در زمان سلطنت شما اینان ایمن نیستند؟ فرمود: چون آنان با کید شیطان با ما دشمنی کردند و «کید شیطان ضعیف است» (نساء/۷۶) و ما با کید خداوند با آنان دشمنی کردیم و کید خداوند شدید است. 📚شرح الأخبار في فضائل الأئمة الأطهار عليهم السلام، ج‏3، ص96 📚مناقب آل أبي طالب ع (لابن شهرآشوب)، ج‏4، ص8 إِسْمَاعِيلُ بْنُ أَبَانٍ بِإِسْنَادِهِ عَنِ الْحَسَنِ بْنِ عَلِيٍّ ع: أَنَّهُ مَرَّ فِي مَسْجِدِ رَسُولِ اللَّهِ صلّى اللّه عليه و آله بِحَلْقَةٍ فِيهَا قَوْمٌ مِنْ بَنِي أُمَيَّةَ، فَتَغَامَزُوا بِهِ - وَ ذَلِكَ عِنْدَ مَا تَغَلَّبَ مُعَاوِيَةُ عَلَى ظَاهِرِ أَمْرِهِ-. فَرَآهُمْ وَ تَغَامَزَهُمْ بِهِ؛ فَصَلَّى رَكْعَتَيْنِ [ثم جاءهم. فلما رأوه جعل كل واحد منهم يتنحى عنه مجلسه له] . فَقَالَ [لهم: كونوا كما أنتم فاني لم أرد الجلوس معكم و لكن] قَدْ رَأَيْتُ تَغَامُزَكُمْ [بي]. أَمَا وَ اللَّهِ لَا تَمْلِكُونَ يَوْماً إِلَّا مَلَكْنَا يَوْمَيْنِ، وَ لَا شَهْراً إِلَّا مَلَكْنَا شَهْرَيْنِ، وَ لَا سَنَةً إِلَّا مَلَكْنَا سَنَتَيْنِ، وَ إِنَّا لَنَأْكُلُ فِي سُلْطَانِكُمْ وَ نَشْرَبُ وَ نَلْبَسُ وَ نَرْكَبُ وَ نَنْكِحُ، وَ أَنْتُمْ لَا تَرْكَبُونَ فِي سُلْطَانِنَا وَ لَا تَشْرَبُونَ وَ لَا تَأْكُلُونَ وَ لَا تَنْكِحُونَ. فَقَالَ لَهُ رَجُلٌ: فَكَيْفَ يَكُونُ ذَلِكَ يَا أَبَا مُحَمَّدٍ، وَ أَنْتُمْ أَجْوَدُ النَّاسِ وَ أَرْأَفُهُمْ وَ أَرْحَمُهُمْ؟ تَأْمَنُونَ فِي سُلْطَانِ الْقَوْمِ وَ لَا يَأْمَنُونَ فِي سُلْطَانِكُمْ؟ فَقَالَ: لِأَنَّهُمْ عَادَوْنَا بِكَيْدِ الشَّيْطَانِ وَ [هُوَ ضَعِيفٌ] «كَيْدُ الشَّيْطانِ كانَ ضَعيفا» (نساء/۷۶) وَ عَادَيْنَاهُمْ بِكَيْدِ اللَّهِ وَ كَيْدُ اللَّهِ شَدِيدٌ. @yekaye

☀️۳) سیزدهمین دعای امام سجاد ع در صحیفه سجادیه دعایی است که حضرت در آن از عداوت و مكر شیطان به خدا پناه مى ‏برد؛ که چون از خدا برای دفع کیدهای وی درخواستهایی می‌کند تناسب فراوانی با این آیه دارد. متن آن با ترجمه مرحوم آیتی تقدیم می‌شود: 🔺بار خدايا، به تو پناه مى‏بريم از وسوسه‌‏هاى شيطان رجيم و كيدها و فريبهاى او. و به تو پناه مى‏بريم از دل بستن به تمناهاى او و وعده‌‏هاى او و فريبها و دامهاى او. 🔺بار خدايا، به تو پناه مى‏بريم، هر گاه شيطان طمع در آن ورزد كه ما را از طاعت تو منحرف دارد و از براى خواريمان به راه معصيت تو كشاند و گناهانى كه در ديده ما بياراسته است ما را خوشايند بود و طاعاتى كه در دل ما ناخوش فرا نموده است بر ما گران آيد. 🔺بار خدايا، ما را نيروى عبادت ده و بدان، شيطان را از ما بر آن. بر سعى ما در راه محبت خود بيفزاى و به آن، شيطان را خوار گردان. ميان ما و او حجابى قرار ده كه بر افكندنش را نتواند و سدّى چنان استوار كه از رخنه كردنش عاجز آيد. 🔺بار خدايا، بر محمد و خاندانش درود بفرست و شيطان را از ما به دشمنانت مشغول دار و ما را نيك نگه‏دار و از او در پناه خود دار و مكر او از ما دفع فرماى و چنان كن كه پشت كرده از ما بگريزد و نشان پاى او از زمين ما برخيزد. 🔺بار خدايا، بر محمد و خاندانش درود بفرست و در برابر ضلالت شيطان ما را از هدايت خود بهره‌‏مند گردان و در برابر تلاش او به گمراهى ما، ما را از پرهيزگارى ره‌توشه ساز. اگر او ما را به راه تباهى مى‏كشد، تو ما را به راه تقوى راه نماى. 🔺بار خدايا، راه شيطان به دلهاى ما مگشاى و جايگاه او در آنچه از آن ماست قرار مده. 🔺بار خدايا، حقيقت هر باطل را كه شيطان در چشم ما مى‏آرايد به ما بشناسان. و چون شناساندى، ما را از ارتكاب آن بازدار. و به ما بياموز كه چسان فريبش دهيم و ما را آگاه كن كه با چه آلت و عدّت با او جدال كنيم و از خواب غفلت بيدارمان ساز كه بدو نگرويم و توفيق خود رفيق ما گردان و در پيكار به خلاف او ياريمان نماى. 🔺بار خدايا، دلهاى ما را از انكار اعمال او لبريز كن و لطف خويش‏ همراه ما كن تا رشته حيله‌‏هاى او از هم بگسليم. 🔺بار خدايا، بر محمد و خاندانش درود بفرست و شيطان را بر ما چيره مگردان و از ما نوميدش گردان و طمع او از ما ببر. 🔺بار خدايا، بر محمد و خاندانش درود بفرست، و پدران ما را و مادران ما را و فرزندان ما را و خاندان ما را و خويشاوندان ما را و نزديكان ما را و همسايگان ما مردان مؤمن و زنان مؤمنه را از گزند شيطان در ملاذى منيع و ملجأى رفيع و پناهگاهى استوار جاى ده و براى پيكار با او سپرهايى نگهدارنده و شمشيرهايى برنده عطا فرما. 🔺بار خدايا، همه كسانى را كه به پروردگاريت گواهى مى‌‏دهند و يگانگيت را از روى اخلاص پذيرفته‏اند و در عين عبوديت با شيطان در ستيزند و در معرفت علوم ربّانى بر ضدّ او به تو استظهار دارند، از اين دعا بهره‌‏اى رسان. 🔺بار خدايا، در هر كار كه شيطان گره افكند گره‌گشايى كن، و هر در را كه بر بندد تو باز كن، و هر تدبير كه كند گسسته گردان، و هر آهنگ كه كند بر هم زن، و هر رشته كه محكم بر تابد پنبه نماى. 🔺بار خدايا، لشكرش بشكن، كيدش باطل نماى، پناهگاهش ويران ساز و بينى‏اش بر خاك مال. 🔺بار خدايا، ما را در شمار دشمنان شيطان قرار ده و از زمره دوستانش دور دار. چنان كن كه چون آهنگ فريبمان كند، فرمانش اطاعت نكنيم و چون بخواند، اجابتش ننماييم. هر که را كه تابع امر ماست به خصومت با او فرمان دهيم و هر كه را تابع نهى ماست از متابعتش باز داريم. 🔺بار خدايا، بر محمد خاتم پيغمبران و سرور فرستادگان و بر خاندان طيبين و طاهرينش درود بفرست. و ما را و كسان ما را و برادران ما را و همه مردان و زنان مؤمن را، از هر چه از شر آن به تو پناه آورده‏ايم پناه ده و ما را از آنچه از بيم آن از تو زنهار خواسته‌‏ايم زنهار ده و آنچه را به دعا خواسته‏ايم روا ساز و هر چه را از ذكر آن غفلت ورزيده‌‏ايم به ما عطا كن و هر چه را به فراموشى سپرده‌‏ايم براى ما محفوظ دار و بدان سان كه ما را به درجات صالحان و مراتب مؤمنان فرابر. 🔺آمين ربَّ العالمين. 📚الصحيفة السجادية، دعاء17 (ترجمه آیتی، ص۱۱۱-۱۱۴) @yekaye 👇متن دعا👉