#وزن واژۀ #أمیر
#صرف
#لغت
▫️سؤال:
چرا به حضرت #علی علیه السلام، « #أمیر_المؤمنین» می گویند؟
🟢پاسخ روایی:
الف- معاني الأخبار ؛ النص ؛ ص63
... عَنْ جَابِرِ بْنِ يَزِيدَ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ ع قَالَ: قُلْتُ لَهُ جُعِلْتُ فِدَاكَ لِمَ سُمِّيَ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ ع أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ
قَالَ: لِأَنَّهُ يَمِيرُهُمُ الْعِلْمَ أَ مَا سَمِعْتَ كِتَابَ اللَّهِ عَزَّ وَ جَلَ وَ نَمِيرُ أَهْلَنا .
ب- كافي (ط - دار الحديث) ؛ ج2 ؛ ص361
و فِي رِوَايَةٍ أُخْرى، قَالَ: «لِأَنَّ مِيرَةَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْ عِنْدِهِ يَمِيرُهُمُ الْعِلْمَ».
🔵ترجمه:
چرا آن حضرت «امير المؤمنين» ناميده شد؟
امام فرمود: زيرا او مؤمنين را طعام علمى ميدهد. مگر نشنيده اى كه خدا در كتابش ميفرمايد: «و ما خانواده خود را طعام ميدهيم- 64 سوره یوسف».
و در روايت ديگر است كه فرمود: زيرا خوراك مؤمنين از جانب اوست، او بآنها خوراك دانش ميدهد.
⚫️ #ریشه #أمیر
در نگاه اول چنین به نظر می رسد که أمیر از ریشۀ «أمر» و بر وزن «فَعیل» و به معنای (فرمانروا) است. بنابر این حرف همزه اصلی و یاء زائده است.
اما مطابق روایات فوق و نظیر آنها ممکن است ریشۀ أمیر مادۀ « #مَارَ_یَمِیرُ» باشد. و بنابر این همزه زائده است و حرف یاء اصلی می باشد. و اما وزن آن .... .
#أمیر_المؤمنین
#وجه_تسمیه
#نقش_لغت و صرف در فهم معارف دینی
#بارگذاری مطالب، با ذکر #آدرس_کانال، مانعی ندارد.
#دروس_الشباب
https://eitaa.com/DUROUS_ALSHABAB
مرء 1
#مریء
#إمرء (مرد)
#إمرأة (زن)
#لغت
#تحلیل¬_لغوی
معناشناسی #ریشه مرء:
واژۀ «مرء» که در اصل در توصیف خوردنی ها به کار می رود، به معنای گوارا و خوشایند است.
راغب در کتاب مفردات می گويد:
#مَرِىء یعنی: سر معده (لوله ای كه یک طرفش به معده و طرف دیگرش به حلقوم متصل است.
و #مَرُؤَ الطعامُ یعنی: غذائى كه با طبع آدمى و شيرۀ مرى و دستگاه گوارش سازگار است.
خداوند دربارۀ مهریۀ ای که برخی زنان به شوهر خویش می بخشند می گوید:
«فَإِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِنْهُ نَفْساً فَكُلُوهُ هَنِيئاً مَرِيئاً» (سوره نساء: 4)
یعنی: ؛ پس اگر چيزى از آن (مهریه) را با ميل و رضايت خود به شما بخشیدند، آن را با راحتی و گوارا بخوريد.
طبرسى می گوید:
#هنيء گوارا و دلچسبى است كه نقصانى ندارد
و مرىء آنست كه خوش عاقبت، تامّ الهضم و بىضرر باشد.
ابوهلال عسکری در فروق اللغة می نویسد:
#هنيء عبارتست از: خالص بدون کدورت و ناصافی. و برای توصیف غذا و هر چیزی که فاسد نشده است به کار می رود.
و #مريء یعنی: خوش عاقبت. (مريء ما فعلت) یعنی: آنچه انجام دادم به خوشی رو به پایان است.
..... ادامه دارد
https://eitaa.com/DUROUS_ALSHABAB
#صرف
#ابدال
#ماء (آب)
#ریشه واژه «ماءٌ» ، (مَوَهٌ) است.
«مَاهَتْ الرَّکِیَّةُ تَمُوهُ مَوْهًا» یعنی: آب چاه زیاد شد.
واو متحرک و حرف قبلش مفتوح بود، پس قلب به الف شد (ماهٌ).
سپس در هاء آخر واژه نیز ابدال صورت گرفت (ماءٌ)
#دلیل :
دلیل اینکه همزه آخر این واژه ابدال از هاء می باشد #تصغیر (مُوَیْهٌ)، و #جمع_مکسر آن (أموَاهٌ، مِیَاهٌ) است.
نکته:
از آنجا که (ماه) به معنای آب، نیز شنیده شده می فهمیم که ابدال هاء به همزه جایز و غالب است نه واجب.
#نسبت
در اسم منسوب ماء، سه وجه است:
1. ماهِیّ: بنابر اصل
2. مائیّ: بنابر ابدال هاء به همزه و مراعات اصل
3. ماویّ: به قلب همزه به واو بنابر لغت کسانی که در منسوب (عطاء) نیز «عطاویّ» می گویند.
منابع:
شرح المفصل ج10 ص15
شرح الشافیة ج3 ص208
رصف المبانی ص170
الممتع فی التصریف ج1 ص348
لسان العرب، ماده «موه»
المصباح المنیر، ماده «موه»
https://eitaa.com/DUROUS_ALSHABAB