🔰مروری بر کتاب «جنگ و دولت»؛ چرا قعطنامه 598 پذیرفته شد؟ 🔸کتاب «جنگ و دولت» در خاطرات سید محمد صدر با مصاحبه و تدوین محمد قبادی است و نکاتی کمتر ناگفته‌ای درباره جنگ عراق و ایران دارد که به سیاست‌های دولتمردان ایرانی در دل جنگ اشاره دارد. 🔸محمد قبادی در مقدمه این کتاب به نحوه ثبت و ضبط این خاطرات اشاره کرده است: «دستمایه آغازین این کتاب پنج ساعت مصاحبه دکتر سیدمحمدصدر با پژوهشگران دفتر ادبیات انقلاب‌اسلامی در ۱۳۷۵ و پانزده ساعت مصاحبه در ۱۳۸۷ با مصاحبه‌گران مرکز اسناد انقلاب‌اسلامی بود که او در اختیارم گذاشت. مطالعه متن این مصاحبه‌ها در کنار تورق مطبوعات به خصوص دو روزنامه رسالت و جمهوری اسلامی مرا برآن داشت تا گفت‌وگویی دیگر با محمد صدر انجام دهم. 🔸 این گفت‌وگوها در شش جلسه و در ۱۳۹۸ در وزارت امورخارجه انجام شد. در آن مصاحبه‌ها او بارها به روزنوشت‌هایی اشاره می‌کرد که می‌توانست بسیار قابل تأمل باشد. آن روزنوشت‌ها در آن روزها به هر دلیل در دسترس نبود، اما وقتی کار تحقیق و تدوین به سامان می‌رسید به اتفاق صدر به بازخوانی آن روزنوشت‌ها پرداختیم. 🔸حاصل این بازخوانی در شش جلسه در منزلش، بین سال‌های ۱۴۰۱ و ۱۴۰۲ در لابه‌لای متن به چشم می‌آید. حاصل، کتاب پیشرو است.» بخشی از اوراق این کتاب به دلایل پذیرش قطعنامه 598 اشاره دارد و شرایطی که ایران در زمان جنگ با آن مواجه بود. ibna.ir/x6FTR @ibna_official

🔰تأملی در کاربست ایرانی اندیشه مارتین هایدگر؛ نقد مدرنیته یا تعلیق سیاست؟ 🔸افسانه نجاتی نوشت:‌بازگشت به هایدگر در فضای فکری ایران صرفاً یک انتخاب نظری نیست؛ نوعی موضع‌گیری نسبت به مدرنیته، سیاست و آینده است. نقد رادیکال او از متافیزیک غربی و تحلیلش از تکنولوژی به‌عنوان «گشتل» شیوه‌ای که جهان را به ذخیره‌ای برای بهره‌برداری تقلیل می‌دهد برای بسیاری از روشنفکران ایرانی جذاب بوده است. 🔸در فضای فکری ایران، خوانشی از هایدگر شکل گرفته که سه مؤلفه‌ی برجسته دارد: بدبینی رادیکال نسبت به مدرنیته‌ی سیاسی؛ دموکراسی و حقوق بشر نه سازوکارهای اصلاح‌پذیر، بلکه تجلی متافیزیک غربی تلقی می‌شوند. نوعی تقدیرگرایی تاریخی؛ وضعیت موجود مرحله‌ای از سرنوشت تاریخی فهم می‌شود و تغییرات نهادی سطحی جلوه می‌کند. اولویت فرهنگ بر ساختار؛ بحران‌ها بیش از آنکه نتیجه‌ی تمرکز قدرت یا ضعف نظارت دانسته شوند، به «بحران معنوی» یا «انحطاط فرهنگی» فروکاسته می‌شوند. 🔸جامعه‌ی ایران امروز با بحران‌هایی ملموس روبه‌روست: تمرکز قدرت، ضعف نهادهای میانجی، بی‌اعتمادی اجتماعی، و شکاف میان دولت و جامعه. این مسائل را نمی‌توان صرفاً با ارجاع به «تاریخ وجود» توضیح داد. ibna.ir/x6FYq @ibna_official

🔰مروری بر کتاب «واپسین امپراتوری ایران»؛ بررسی منتقدانه از تاریخ دولت و دودمان ساسانیان 🔸کتاب «واپسین امپراتوری ایران» تحلیلی جامع ازتاریخ امپراتوری ساسانی ارائه می‌دهد. نویسنده دراین اثر با استفاده ازمنابع دست اول وجدیدترین یافته‌های باستان‌شناسی، روایتی جذاب و علمی از قدرت‌گیری تا فروپاشی این سلسله ارائه کرده است. 🔸دوره ساسانی یکی ازمهم‌ترین و سرنوشت‌سازترین دوره‌های تاریخ ایران شناخته می‌شود. دردوره ساسانی، تمدن ایرانی دربسیاری ازجَهات به نهایت شکوفایی و پویایی خود رسید. همچنین، ایران در دوره ساسانیان، تأثیر فراوانی بر فرهنگ روم گذاشت. تأثیرات ساسانیان تنها محدود به مرزهای ایران نبود، بلکه تاثیراتش به هند، چین، اروپای غربی و آفریقا هم می‌رسد. ساسانیان نقشی برجسته در پدیداری هنر اروپایی و آسیایی در دوره‌های میانه داشتند. 🔸کتاب «واپسین امپراتوری ایران» بررسی منتقدانه از تاریخ دولت و دودمان ساسانیان بعد از توضیح مترجم به شرح اردشیر ساسانی، مختصری در باب پایان اشکانیان، ضربه بر ساختار سیاسی و اقتصادی، یزدگرد دوم، زمینه‌های انحطاط و زوال ساسانیان، سلطنت پیروز: تحقیر و ارتداد، جنگ داخلی و ظهور و جلوس پیروز، جنگ پیروز با هون‌های هفتالی، سلطنت بلاش و قباد، قباد و جنگ با بیزانس، مزدکیان، خسرو یکم(انوشیروان)، خسرو آغاز ستیز با بیزانس، شیوع طاعون و طغیان انوشزاد، جنگ طولانی بر سر لازیکا و ارمنستان، دشواری ارمنستان و حماقت خسرو در واپسین عمر، جنگ در بین‌النهرین، وضع اقتصادی در زمان خسرو، سلطنت هرمز چهارم، برخورد در ارمنستان و سلطنت مستعجل بهرام می‌پردازد. ibna.ir/x6G3K @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «جنگ و دولت»؛ آیت‌الله خامنه‌ای: خارجی‌ها شناخت دقیقی از حقایق جامعه ما ندارند 🔸اکنون در اینجا گرد هم آمده‌ایم تا به جنابعالی به عنوان رهبر جمهوری اسلامی بگوییم، بر سر عهد و راه امام و انقلاب با شما هستیم و امیدواریم از رهنمودهای شما بهره‌مند شویم. 🔸امام فقط یک رهبر سیاسی نبود... او پشتوانه معنوی و روحی و مایه امید ما بود... قله عظیمی بود که دائم می‌جوشید و هر کس را به قدر ظرفیتش سیراب و بهره‌مند می‌کرد، من به نوبه خود این مصیبت بزرگ را به همه برادران عزیز تسلیت عرض می‌کنم و امیدوارم با توکل به خدا و استعانت از او و نیز با تدبیر و عقل و حکمت و صفا و همکاری حقیقی و واقعی با یکدیگر این کمبود بزرگ و خلا عظیم پر شود. 🔸از لحاظ تشکیلات کشور، پیکره نظام جمهوری اسلامی با انتخاب مجلس خبرگان کامل شد، اما قضیه به اینجا خاتمه پیدا نمی‌کند...امروز شما برادران عزیز استانداران و پیکره وزارت کشور مسئولیت سنگینی به عهده دارید و نقش بزرگی را می‌توانید ایفا کنید که به اعتقاد من امروز این نقش را کمتر دستگاهی در جمهوری اسلامی می‌تواند ایفا کند.» ibna.ir/x6G97 @ibna_official

🔰یادی دوباره از «عقل و سکون در حکمرانی» نوشته شهید علی لاریجانی؛ اجتهاد در اندیشه ابن‌سینا و علامه طباطبایی 🔸حامد زارع نوشت: «در یک نگاه کلی باید گفت کتاب «عقل و سکون در حکمرانی» نوشته علی لاریجانی رویکردی فلسفی دارد و اگر چه رجوعاتی به متن و نص دینی دارد، اما برخوردار از رویکرد عمومی کلامی، فقهی و مذهبی نیست. روح حاکم بر مطالب کتاب نیز آزادی‌خواهانه است و خبری از چپ‌گرایی دلخواه هواداران اسلام سیاسی در آن نیست. نویسنده نه تنها تلاش کرده انحصار دولت در جامعه را رد کند، بلکه به نقد مارکس در نظریه ارزش اضافی نیز پرداخته و در پی اجتهاد در باب تبیین طبقه متوسط در اندیشه ابن‌سینا و علامه طباطبایی بوده است. 🔸در یک نگاه کلی باید گفت کتاب رویکردی فلسفی دارد و اگر چه رجوعاتی به متن و نص دینی دارد، اما برخوردار از رویکرد عمومی کلامی، فقهی و مذهبی نیست. روح حاکم بر مطالب کتاب نیز آزادی‌خواهانه و حتی می‌توان گفت لیبرال است و خبری از چپ‌گرایی دلخواه هواداران اسلام سیاسی در آن نیست. نویسنده نه تنها تلاش کرده انحصار دولت در جامعه را رد کند، بلکه به نقد مارکس در نظریه ارزش اضافی نیز پرداخته و در پی اجتهاد در باب تبیین طبقه متوسط در اندیشه ابن‌سینا و علامه طباطبایی بوده است. 🔸وجه امتیاز لاریجانی در پردازش فلسفه سینوی نسبت به بقیه پژوهشگران، توجه به وجوه اقتصادی و اجتماعی تفکر فلسفی ابن‌سینا و استخراج اندیشه معطوف به اقتصادی سیاسی از منظر شیخ‌الرئیس است و در این مسیر ثروت‌زایی در اقتصاد ملی، کار و اشتغال و رقابت در فعالیت‌های اقتصادی را در منظومه فکری ابوعلی سینا طرح و بسط می‌دهد (صفحه ۱۰۹ و ۱۱۰) البته نویسنده نمی‌تواند در میدان جاذبه سینوی قرار نگیرد و ضمن اتخاذ پیش‌فرض غیریونانی بودن یا کمتر یونانی بودن شیخ‌الرئیس، نکات منفی تفکر ابن‌سینا نظیر توجیه برده‌داری را به تبعیت او از ارسطو نسبت داده، اما مسائلی مثل نقد دموکراسی، که از نظر لاریجانی نقطه قوت ابن‌سینا است را بدعت خود شیخ‌الرئیس قلمداد می‌کند. این در حالی است که نقد ارسطو از دموکراسی شهره آفاق است و فیلسوف ایرانی نیز به تبعیت او منتقد مردمسالاری است. بسط اعتدال به عنوان عنصر مقوم عدالت نیز آموزه‌ای ارسطویی است که لاریجانی آن را پایه و مایه گسترش طبقه متوسط ارزیابی می‌کند. ibna.ir/x6Gfb @ibna_official

🔰گزارش تفصیلی و اختصاصی ایبنا از نشست آنلاین «صلح و فرهنگ»؛ تمدن ایرانی بر خرد و داد استوار است 🔸روح ایرانیِ مهر و خرد در ژرفای تاریخ ما جاری است 🔸موسی اکرمی گفت: تاب‌آوری که از آن نام می‌بریم از دید فلسفی، یک ویژگی تک‌بعدی نیست بلکه در واقع یک منظومه فرهنگی است که ترکیبی از خردورزی، امیدواری، معنایابی، همدلی و آشتی‌جویی را در خود دارد که اینها همه در کنار هم آمده‌اند تا یک جامعه با ریشه‌های بسیار کهن در برابر سختی‌ها نه تنها دوام بیاورد بلکه آفریننده فرهنگ، هنر، ادبیات و جلوه‌هایی از زیست اخلاقی باشد که به راستی در جهان کم‌نظیر است. 🔸مهدی فدایی مهربانی:نیروهای الهی نیروهای قابل اعتمادی هستند چون بر مبنای هارمونی عمل می‌کنند، گفت: یعنی شما بر مبنای آن نیروهای الهی می‌توانید اعتمادی داشته باشید که پاسخ می‌گیرید اما نیروهای اهریمنی نمی‌توانند اصولا بر مبنای هارمونی باشند، چون اینها باید یک کیاس و آشوبی در هستی ایجاد کنند. همانطور که از ابلیس به پایین در واقع به دنبال بر هم زدن نظم و آشوبگری بودند. کسی که به طور مثال از راه جادو به دنبال رسیدن به مقصود است، شاید برای یک بار به جواب برسد اما همیشه به جواب نمی‌رسد، چون ذات آن نیروی اهریمنی کیاس است. ذات آن نیروی اهریمنی آشوب است. نکته این است که این نیروی مهر به عبارتی نیرویی است که وحدت ایجاد می‌کند، حتی این نکته در میان فلاسفه متاخرتر مانند هایدگر هم هست. این همان کاری است که مهر یا عشق انجام می‌دهد و همانطور که بیان شد امپدوکلس و سهروردی به آن اشاره کرده‌اند. 🔸جواد رنجبر درخشیلر،اساس ملت ما فرهنگ است، گاهی گفته می‌شود اساس دیگر ملت‌ها مگر چیست؟ اساس صهیونیست‌ها یک روایت دینی است و اساس آمریکایی‌ها بدون تعارف بر خون بنا شده است. یعنی از همان لحظه‌ای که از کشتی پیاده شدند شروع به کشتار کردند که تا امروز هم ادامه دارد. در آنجا فرهنگ یک امر عاریتی است. اما برای ایران فرهنگ یک امر اساسی است و صلح در کنار داد و خرد سه مفهوم اساسی و فربه فرهنگ ایرانی است. یعنی اگر بخواهیم ایران را بشناسیم یا بشناسانیم داد و خرد و صلح را باید توضیح بدهیم تا ایران شناخته شود. ما می‌بینیم که داد و خرد و صلح و فرهنگ ایرانی در طول تاریخ پایدار بوده است. هیچکدام به گسست هسته اصلی ایران نینجامیده است. حتی آن زمان که دولتی به نام دولت ایران نیست و کشوری به نام کشور ایران نیست، باز آن هسته مرکزی فرهنگی به جای خودش هست. ibna.ir/x6GwP @ibna_official

🔰یادداشت حامد زارع در حاشیه بازآرایی و بازنشر گفتارهای ماکیاوللی؛ چرا مردمان در برابر دشمن خارجی متحد می‌شوند؟ 🔸ناکامی دو قدرت اتمی در تجاوز به ایران، توسط پدر علم سیاست نوین پیش‌بینی شده بود 🔸حامد زارع به مناسبت انتشار مجدد گفتارهای ماکیاوللی و در واکنش به جنگ اخیر نوشت: «پس از چهل روز نه تنها حاکمیت کشور آسیبی ندید، بلکه همدلی قابل توجهی در میان مردم در دفاع از ایران شکل گرفت. چرا چنین شد؟ پاسخ این پرسش را پانصد سال پیش ماکیاوللی داده است: «حمله به شهری که درونش اختلاف افتاده است و امید بستن به اینکه به سبب اختلاف درونی به آسانی می‌توان به آن دست یافت، دور از عقل است. 🔸ماکیاوللی در بخش بیست و پنجم کتاب دوم تاریخ تیتوس لویوتوس به مسئله‌ای اشاره می‌کند که بازخوانی آن به یکی از پرسش‌های عمیق و ظاهرا بی‌پاسخ این روزها کمک می‌کند. چرا ایرانیان در برابر حمله دولت آمریکا و رژیم اسرائیل به کشورشان، علی‌رغم ناخرسند بودن برخی از آنان از عملکرد حکومت در وقایع خونین دی‌ماه، جانب ایران را گرفتند؟ 🔸 ماکیاوللی در توضیح یک اختلاف درونی در جمهوری روم و طمع اتروسکها در هجوم به روم می‌نویسد: «در جمهوری روم چنان اختلاف بزرگی میان اشراف و توده مردم افتاده بود که اتروسکها و ساکنان شهر ویی گمان بردند فرصت مناسب فرارسیده است تا با استفاده از اختلاف درونی روم آن کشور را از میان بردارند و نام روم را از صفحه جهان بزدایند با این اندیشه لشکری فراهم آوردند و اراضی بیرون شهر رم را ویران کردند سنای روم گنئوس مانلیوس و مارکوس فابیوس را در رأس سپاهی به مقابله ایشان فرستاد و با اینکه آنان به نزدیک شهر ویی رسیدند ساکنان ویی از غارت و دشنام دادن به رومیان و اهانت به ایشان دست برنداشتند و چون گستاخی‌شان از حد گذشت همۀ مردمان روم اختلاف را به یک سو نهادند و با هم متحد گردیدند و در نبردی که روی داد دشمن را شکست دادند از اینجا می‌توان دید که آدمیان، چنان‌که پیشتر گفته‌ام چگونه در تصمیمات خود بخطا می‌روند و چگونه به امید پیروزی دست به کاری می‌زنند که به تباهی‌شان می‌انجامد.» ibna.ir/x6Gy5 @ibna_official

🔰نگاهی به کتاب «جنگ‌های ترکیبی آمریکا»؛ نسبت عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی در خاورمیانه و فروش تجهیزات نظامی آمریکا 🔸دولت ترامپ برای عادی‌سازی روابط با رژیم صهیونیستی، به امارات قول تحویل پنجاه فروند جنگده 35F و هجده پهپاد «ریپر» داد. در اواسط ژانویه 2021 امارات و بحرین نیز به عنوان شرکای امنیتی اصلی ایالات متحده، به این جمع پیوستند... 🔸رئیس‌جمهور ایالات متحده ترامپ، با معرفی چهره خود، به عنوان یک صلح‌طلب در خاورمیانه، به ویژه پس از آنکه توافق موسوم به «معامله قرن» برای حل مناقشه رژیم صهیونیستی و فلسطین مطرح شد، قصد داشت تلاش‌های منطقه‌ای را برای حمایت از کمپین فشار حداکثری خود علیه ایران و تقویت اقتصاد آمریکا از طریق معاملات تسلیحاتی بسیج کند، امارات متحده عربی نیز برای دسترسی به سامانه‌های تسلیحاتی مدرن و برقراری روابط بلند مدت با ایالات متحده از طریق همکاری گسترده در زمینه تسلیحات تاکید کرد. 🔸حسین مرتضی در کتاب حاضر به ماهیت و ابعاد راهبردی استراتژی جنگ‌های ترکیبی ایالات متحده آمریکا می‌پردازد. سبک این کتاب نیز ترکیبی است؛ ترکیبی از زبان علمی و ژورنالیستی؛ نوعی روزنامه‌نگاری تحلیلی مستند که در میان خبرنگاران داخلی نمونه‌های انگشت‌شماری از آن می‌توان یافت که اخبار را مانند یک بولتن علمی در اندیشکده‌ای سیاسی به صورت کاربردی و راهبردی دقیق و مختصر و قابل استناد پرداخته و ارائه کند. ibna.ir/x6GPN @ibna_official

🔰با خوانش «تاریخ فشرده ایالات متحده آمریکا» نگاهی می‌اندازیم به: توماس جفرسون، دونالد ترامپ، تنگه هرمز و باقی قضایا 🔸حامد زارع نوشت:‌«ظهور دونالد ترامپ نقطه عدول کم‌نظیری در تاریخ ایالات متحده است. او یک استثناء بی‌شرمانه در تاریخ آمریکا است که بعید نیست از تاریخ کشوری که رئیس آن است اطلاع چندانی نداشته باشد. شاید اگر با تاریخ آمریکا و عقاید و اندیشه‌های پدران بنیادگذار آن آشنا بود، در ورود جاهلانه و عاجلانه به جنگ با ایران، به عنوان قدیمی‌ترین دولت-ملت تاریخ جهان، تامل بیشتری می‌کرد.» 🔸کتاب «تاریخ فشرده ایالات متحده آمریکا» منبع مناسبی برای آشنایی با نحوه شکل‌گیری و فرآیند تاسیس بزرگترین و قدرتمندترین دولت-ملت کنونی جهان است. هر چند که آمریکای قرن هجدهم با آمریکای قرن نوزدهم و بیش از همه با آمریکای قرن بیستم متفاوت است و هر چه از تاسیس ایالات متحده گذشت، اعمال قدرت غیرقانونی و در برخی موارد جنایت‌کارانه آنان در بیرون از خاک آمریکا بیشتر شد، اما ظهور دونالد ترامپ نقطه عدول کم‌نظیری در تاریخ ایالات متحده است. او یک استثناء بی‌شرمانه در تاریخ آمریکا است که بعید نیست از تاریخ کشوری که رئیس آن است اطلاع چندانی نداشته باشد. شاید اگر با تاریخ آمریکا و عقاید و اندیشه‌های پدران بنیادگذار آن آشنا بود، در ورود جاهلانه و عاجلانه به جنگ با ایران، به عنوان قدیمی‌ترین دولت-ملت تاریخ جهان، تامل بیشتری می‌کرد. 🔸سرزمین آمریکا در طول تاریخ سیاسی خود عرصه ظهور انسان‌های بزرگی نظیر توماس جفرسن، جورج واشینگتن، بنیامین فرانکلین، همیلتون، مدیسون و آبراهام لینکلن بوده که هر کدام از آنها، علاوه بر اینکه در تاسیس ایالات متحده سهم مهمی داشتند، صاحب فکر و نظر صائبی در لیبرالیسم و آزادی‌خواهی بودند. آنان نه تنها جمهوری آمریکا را در اعراض از سنت پادشاهی اروپایی بنیاد گذاشتند، بلکه سرزمین آمریکا را محلی برای اجتماع افراد و آحاد مختلف مردم به تنگ آمده از استبداد در سراسر قاره اروپا و همچنین مردمی که در پی آزادی در امور دینی و برابری در امور سیاسی بودند ساختند. 🔸حالا تصور کنید دونالد ترامپ بدون کمتر ویژگی ممتاز سیاسی و بدون لیاقت نظامی و فراتر از آن بدون هیج اثرگذاری فرهنگی یا فکری، فرمان قدرتمندترین کشور دنیا را در دست گرفته است. ibna.ir/x6GSd @ibna_official

🔰نگاهی به نقد و نظرها درباره تنهایی استراتژیک ایران؛ امکان عبور از روایت تنهایی به سوی راهبرد تعامل 🔸پس از تأمل در آرای منتقدان و واکاوی تحلیل‌های ارائه‌شده پیرامون جایگاه ایران در نظام بین‌الملل با تکیه بر مفهوم تنهایی استراتژیک جمهوری اسلامی ایران، واقعیتی درخور توجه آشکار می‌شود؛ اینکه دو اثر شاخص و تأثیرگذار در تبیین مفهوم «تنهایی استراتژیک ایران» و نسبت آن با جهت‌گیری‌های سیاست خارجی جمهوری اسلامی، به قلم پژوهشگرانی نگاشته شده‌اند که خارج از ایران به فعالیت‌های علمی و دانشگاهی اشتغال دارند. 🔸کوروش احمدی، دیپلمات پیشین:قائلان به تنهایی استراتژیک این است که ایران ناچار است به درون تکیه کند؛ اما نیاز به تکیه به درون و کسب توانایی، کارآمدی و مقبولیت در داخل امری عمومی برای همه کشورها و پیش‌شرط یک سیاست خارجی موفق است. رابطه منطقی و تعاملی بین دولت و ملت در همه کشورها سنگ‌بنای امنیت هر کشوری و یک سیاست خارجی موفق است و اختصاص به ایران ندارد. هر کشوری تنها در صورتی می‌تواند انتظار برخورداری از روابطی مفید و باثبات با قدرت‌های خارجی را داشته باشد که به عنوان پیش‌شرط لازم، حکمرانی خوب، نهادهای خوب و سیاست‌گذاری خوب را در داخل نهادینه کرده و به قدرتی باثبات با شاخصه‌های تعریف‌شده بر مبنای منافع ملی تبدیل شده باشد. 🔸مصطفی بستانی، پژوهشگر سیاست بین‌الملل: ایران در موقعیتی قرار دارد که از نظر ژئوپلیتیکی بسیار اثرگذار است، اما از نظر شبکه اتحادها در وضعیت «تنهایی نسبی راهبردی» قرار دارد؛ یعنی نه منزوی کامل است و نه دارای ائتلاف‌های پایدار، بلکه در وضعیتی میان این دو قرار گرفته است. 🔸ولی نصر توضیح می‌دهد که ایران پس از انقلاب با پارادوکسی اساسی روبه‌رو شد: میل به استقلال حداکثری در جهانی که بر وابستگی متقابل و نظم تحت رهبری آمریکا استوار است. تجربه جنگ ایران و عراق، تحریم‌ها، تهدیدهای نظامی و حضور گسترده آمریکا در پیرامون ایران، به شکل‌گیری نگاهی انجامید که جهان را تهدیدآمیز و امنیت را مسئله‌ای وجودی می‌بیند. در نتیجه، استراتژی کلان ایران بر بقا، بازدارندگی و خوداتکایی متمرکز شد و امنیت به چارچوب اصلی سیاست داخلی و خارجی تبدیل گردید. 🔸علی اکبر صالحی: ایران را نمی‌توان صرفاً در قالب یک بازیگر امنیتی یا ژئوپلیتیکی توضیح داد، زیرا این کشور علاوه بر مؤلفه‌های نظامی و سیاسی، بر سرمایه فرهنگی، تمدنی و تاریخی خود نیز تکیه دارد. صالحی با استناد به برخی گزارش‌های رسانه‌ای از جمله نیویورک تایمز، ایران را نه یک کشور منزوی، بلکه بازیگری اثرگذار در منطقه معرفی می‌کند که توانایی‌های نامتقارن نظامی و ظرفیت‌های تمدنی آن نقش مهمی در جایگاه بین‌المللی‌اش دارند. ibna.ir/x6Hgb @ibna_official

🔰به مناسبت ۱۰۰۸مین سالروز میلاد خواجه نظام‌الملک طوسی؛ آیا «سیاست‌نامه» پس از هزار سال هنوز خواندنی است؟ 🔸فروردین‌ماه سال ۳۹۷ هجری خورشیدی، در شهر توس، کودکی چشم به جهان گشود که بعدها به قدرتمندترین و پرنفوذترین وزیر تاریخ ایران تبدیل شد. خواجه نظام‌الملک طوسی، مردی که نامش لرزه بر اندام دشمنان ملک می‌انداخت، با نوشتن «سیاست‌نامه» (سیرالملوک)، نه‌تنها یک راهنمای حکمرانی، بلکه سندی از نبوغ دیوان‌سالاری ایرانی را به یادگار گذاشت. 🔸یکی از مهم‌ترین و چالش‌برانگیزترین بخش‌های کارنامه خواجه، تأسیس مدارس «نظامیه» است. این مدارس که هم‌زمان با قدرت گرفتن او شکوفا شدند، از یک سو نهادینه‌سازی آموزش را به ارمغان آوردند، اما از سوی دیگر، به باور بسیاری از پژوهشگران، عامل افول دوران طلایی تمدن اسلامی شد. 🔸خواجه نظام‌الملک در سیاست‌نامه، ناخواسته پلی میان ایران باستان و ایران اسلامی زده است. پژوهش‌های «زبان‌شناسی شناختی» (بر اساس نظریه لیکاف و جانسون) بر روی استعاره‌های مفهومی عدالت و ظلم در این کتاب نشان می‌دهد که بن‌مایه فکری او، به‌شدت تحت تأثیر اندیشه ثنوی (خیر و شر) باستان است. 🔸نمی‌توان از خواجه نظام‌الملک طوسی گفت و یادی از همشهری نامدارش، فردوسی، نکرد. هر دو فرزند خاک توس بودند و هر دو دغدغه «ایران» داشتند. شاهنامه، آرمان‌گرایی یک ملت را در طلب عدالت فریاد می‌زند و سیاست‌نامه، واقع‌گرایی یک سیاست‌مدار را برای حفظ همان عدالت (به مثابه ستون قدرت) تبیین می‌کند. ibna.ir/x6Gss @ibna_official

🔰سطوری از کتاب جنگ نفتکش‌ها؛ منطقه ممنوعه پرواز در تنگه هرمز 🔸برتری نیروی دریایی ایران باعث شد زمانی که با آغاز جنگ، اعلام محاصره دریایی کردند، این محاصره اثربخش‌تر شود. با تصمیم عراقی‌ها در روز ۲۳ سپتامبر[۱ مهر] برای جلوگیری از ورود و خروج کشتی‌های تجاری بنادرشان، این محاصره تکمیل شد. 🔸از نظر راهبردی، مناطق کلیدی خلیج فارس در جنوب و شمال آن قرار دارند و تنگه هرمز در دهانه ورودی آن همچون نقطه انسداد خلیج عمل کرده و آن را به دریای عمان متصل می‌کند. همه تردها دریایی خلیج فارس باید از کانال کم عرض از غرب به شبه جزیره مسندام عمان و از شرق به ایران محدود می‌شود، عبور کند. عمق آب‌های این گذرگاه طولانی اما کم عرض (۱۵۵ در ۲۱ مایل دریایی) صد متر است و آبهای عمیق‌تر در طرف عمان قرار دارد. بنابراین گذرگاه نفتکش‌ها در این سمت است. 🔸در جنگ عراق و ایران، کم کم جنگ به آب‌های خلیج فارس هم کشیده شد و عراقی‌ها برای مقابله با برتری ایرانی‌ها در دریا نمی‌توانستند کار خاصی انجام دهند، اما به هر حال مانع از آن نشد که عراق در روز ۷ اکتبر [۱۵ مهر] آب‌های خلیج فارس در طول ساحل ایران (۰۳/۲۹درجه شمالی) را منطقه ممنوعه جنگی اعلام نکند. آنان احتمالا در پی آن بودند که با توسل به قدرت هوایی خود بر این آب‌ها تسلط پیدا کنند و به طور مشخص، بغداد نسبت به نیاز تمییز کشتی‌های ایرانی از خارجی به سرعت از خود حساسیت نشان داد. ibna.ir/x6GqF @ibna_official