eitaa logo
پژوهشکده تاریخ معاصر
2.5هزار دنبال‌کننده
1.8هزار عکس
108 ویدیو
4 فایل
مشاهده در ایتا
دانلود
✳️ «گفتنی هایی از حاشیه و متن کودتای 28 مرداد 1332» درگفت‌وشنود با زنده‌یاد ؛ دکتر گفت: می‌مانم تا کشته شوم! زنده‌یاد عبدالعلی ادیب برومند از اعضای گروه و علاقه‌مندان به دکتر محمدمصدق بود. روایت وی از ، اگر چه رنگ جریانی و گروهی دارد، اما به هر روی دربردارنده بخشی از واقعیات نیز هست. امید می‌بریم که انتشار این گفت‌وشنود، برای تاریخ‌پژ‍وهان نهضت ملی، مفید افتد. در بخشی از این گفت و گو آمده است: به نظر بنده محاکمه دکتر مصدق، یکسره آبروی شاه و دربار او را به باد داد. هر چند کودتا برای بردن آبروی شاه کافی بود، اما این محاکمه آشکارا نشان داد او نوکر بیگانه است. این محاکمه توسط سرلشکر آزموده به عنوان دادستان و چند تن از افسران شاه صورت گرفت. آزموده افسری کم‌سواد و بی‌حمیت بود که توهینهای ناجوانمردانه‌ای به مصدق کرد و احساسات مردم را جریحه‌دار ساخت و شاه را بی‌آبروتر از آن که بود کرد. محاکمه دکتر مصدق در واقع محاکمه ملت ایران به جرم وطن‌خواهی و نهضت ملی بود. آثار فاجعه‌بار کودتای 28 مرداد به‌قدری گسترده است که سالهای سال باید در باره آن نوشت. محاکمه دکتر مصدق نشان داد اگر دولتمردی علیه منافع خارجی و به سود مصالح ملی اقدام کند، مجرم شناخته می‌شود و باید محاکمه شود. کودتای 28 مرداد آمال و آرزوهای چند نسل را به باد داد. از آنجا که این کودتا با کمک اراذل و فواحش تهران و شهرستانها صورت گرفت، به نام «قیام فواحش» معروف شد. پس از کودتای 28 مرداد عده‌ای از هواداران دکتر مصدق و جبهه ملی و احزاب منتسب به آن به شکل مخفیانه‌ای به مبارزه ادامه دادند و عده‌ای از آنها به زندان افتادند و یا تبعید شدند، اما هرگز از پای ننشستند. متن کامل گفت و گو را در این لینک بخوانید! eitaa.com/iichs_ir https://instagram.com/iichs.ir https://t.me/joinchat/AAAAAEEF2TeXL178eUH5ug
✳️ تقابل جبهه رادیکال عرب با طرفداران آمریکا؛ چرا ایران در برابر مصر و عراق قرار گرفت؟ پایگاه اطلاع‌رسانی ؛ جنگ سرد میان آمریکا و شوروی تنها جنگ دو قدرت نبود، بلکه این جنگ پیامدهای سنگینی برای روابط بسیاری از کشورهای جهان از جمله کشورهای خاورمیانه نیز داشت. نمونه‌ای از این موضوع را می‌توان در تیره شدن روابط ایران با و در دهه‌های 1950 و 1960 مشاهده کرد. ایران آن زمان به بلوک غرب تعلق داشت و جمال عبدالناصر، رهبر عده‌ای از جوانان چپ‌گرا بود. تقابل شاه با و ، موضوعی است که در این نوشته بررسی شده است. بخش مهمی از تحولات سیاسی کشورهای خاورمیانه در دوره جنگ سرد، متأثر از بلوک‌ شرق و غرب بود. این تأثیرپذیری، دوره‌ای از اختلافات سیاسی را به همراه داشت؛ اختلافاتی که می‌توانست به شکل بهتری حل و فصل شود و بر وضعیت سیاسی و حتی اقتصادی آنها تأثیر مثبت داشته باشد، اما عملا این اتفاق نیفتاد و بسیاری از کشورها، فصلی از روابط تیره و تار را پشت سر گذاشتند؛ روابطی که برخی از آنها در نهایت حل‌نشده باقی ماند و به جنگ‌های طولانی منجر شد. جنگ هشت‌ساله ایران و عراق را می‌توانیم نمودی از این وضعیت بدانیم. عبدالکریم قاسم، رئیس‌جمهور عراق، به اتفاق عده‌ای از مقامات ایرانی شماره آرشیو: 5952-۱۱ع متن کامل را در این لینک بخوانید! itaa.com/iichs_ir https://instagram.com/iichs.ir https://t.me/joinchat/AAAAAEEF2TeXL178eUH5ug
✳️ نگاهی به شعر سیاسی در پساکودتای ۲۸ مرداد؛ شعری با طعم غلیظ نمادگرایی آثار و پیامدهای کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ در تاریخ معاصر ایران را نمی‌توان صرفا به بعد نظامی و سیاسی آن محدود کرد، بلکه دامنه اثرگذاری آن را شاید بیشتر و بهتر از هر کجا بتوان در ادبیات و شعر ایران در دوران پساکودتا جست؛ شعری که متأثر از کودتا لحن و زبانی گزنده‌تر و البته تلخ‌تر پیدا کرد و شاید به تعبیر امروزین بتوان از آن با عنوان «شعر سیاه» نیز یاد کرد. شعر و ادبیات آینه‌ای تمام‌نما از اوضاع جامعه و فرزند زمانه خود هستند؛ شعرای پس از دوران کودتای ۲۸ مرداد 13۳۲ نیز از این قاعده مستثنی نبودند و از فضای سیاسی و اجتماعی این برهه و به‌ویژه سرخوردگی و یأس پمپاژشده به جامعه به‌شدت تأثیر می‌گرفتند. تیغ سانسورچی‌های پهلوی نیز تیزتر شده بود و هر اثری اجازه چاپ پیدا نمی‌کرد و حتی آثار زیرزمینی به‌شدت و بلافاصله از کتاب‌فروشی‌ها جمع‌آوری می‌شدند و جمیع این شرایط سبب شده بود تا شاعران این برهه علاوه بر انزوای اجتماعی، دارای زبانی تلخ و گزنده در شعر خود البته به زبانی تمثیلی و استعاری باشند. در مجموع اشعار دوران پس از کودتای ۲۸ مرداد به دلیل غلظت بالای نمادگرایی و سمبولیسم موجود در آن از تیررس عامه مردم به دور بودند و بیشتر فضایی نخبگانی را به ذهن متبادر می‌کردند و همین مهم سبب می‌شد تا حدودی از مفهوم شعر متعهد نیز فاصله بگیرند. در میان جمعی از علاقه‌مندان به شعر و ادب متن کامل را در این لینک بخوانید! @iichs_ir
‍ ✳️ رئیس پژوهشکده تاریخ معاصر در گفت‌وگو درباره «کودتای 28 مرداد» گفت: آمریکایی‌ها می‌خواستند از آب گل‌آلود ماهی بگیرند پایگاه اطلاع‌رسانی ، به نقل از خبرگزاری علم و فناوری آنا؛ امروزه برخی از مورخان با بیان اینکه، چون مصدق مجلس شورای ملی را منحل کرده بود و مطابق قانون اساسی مشروطه شاه حق عزل نخست‌وزیر را داشت، کودتای ۲۸ مرداد را کودتا نمی‌دانند و برخی دیگر نیز با این استدلال که این تحلیل از کودتای ۲۸ مرداد به استدلال مورخان سلطنت‌طلب نزدیک می‌شود می‌گویند: مصدق دولت ضعیفی بود که درنهایت مقهور حزب توده می‌شد و ایران را به شوروی تقدیم می‌کرد، اما افرادی که باور دارند کودتای ۲۸ مرداد چیزی جز کودتا نبود دخالت ارتش در عزل مصدق را دلالت به کودتا می‌دانند و معتقدند مورخان سلطنت‌طلب تاریخ را از پایان بررسی می‌کنند و به ترمینولوژی سیاسی باور ندارند. برای نقد و بررسی اینکه کودتای ۲۸ مرداد کودتا بود یا نه با دکتر موسی حقانی، رئیس پژوهشکده تاریخ معاصر، گفت‌وگو کرده‌ایم. متن کامل این گفت و گو را در لینک زیر بخوانید؛ https://B2n.ir/m91347 itaa.com/iichs_ir https://instagram.com/iichs.ir https://t.me/joinchat/AAAAAEEF2TeXL178eUH5ug
✳️ بهائیان و نظامی‌گری در دوره پهلوی؛ چرایی علاقه بهائیان به ارتش پایگاه اطلاع‌رسانی ، بررسی ساختار قدرت ایران در دوره حکومت پهلوی نشان از آن دارد که ارتش شاهنشاهی از مهم‌ترین و اثرگذارترین بنیان‌های این حکومت به‌ویژه در دوره سلطنت محمدرضا پهلوی بوده است؛ ازهمین‌رو، در این دوره احزاب و فرقه‌های داخلی و خارجی گرایش بسیاری به نفوذ در این نهاد قدرتمند داشتند. علاقه‌مندی این گروه‌ها به نفوذ در ارتش چه بسا رابطه مستقیمی با میزان دستیابی به قدرت در جامعه ایران و حکومت پهلوی داشت. شواهد تاریخی حکایت از این دارد که «بهائیت» به‌مثابه یک فرقه منحرف کلاسیک و سنتی و البته بعدها یک تشکیلات سیاسی، از جمله گروه‌هایی است که برای به‌دست آوردن قدرت در حکومت، ارتش شاهنشاهی را به‌عنوان یکی از کانال‌های مهم انتخاب کردند. با توجه به اینکه بهائیان نظامی در دوره پهلوی در رده‌های مختلف ارتش و همچنین در تمامی رسته‌‌ها و حوزه‌‌های رزمی پیاده، توپخانه، زرهی، مهندسی و خلبانی حضور داشتند، بررسی میزان نفوذ بهائیت، مقامات مهم بهائی و پیامدهای حضور آنها در ارتش پهلوی هدف اصلی نوشتار پیش روست. امیرعباس هویدا، نخست‌‎وزیر، همراه اسدالله صنیعی در حال بازدید از یک مرکز تسلیحاتی وابسته به ارتش شماره آرشیو: 4015-۱۱ع متن کامل این مقاله را در لینک زیر بخوانید؛ B2n.ir/g35634 itaa.com/iichs_ir https://instagram.com/iichs.ir https://t.me/joinchat/AAAAAEEF2TeXL178eUH5ug
✳️ در آیینه تصاویر در سالگشتی دیگر بر فُرقت امام موسی صدر، رهبر فقید شیعیان لبنان، و نکوداشت تکاپوی مستمر وی در ارتقای شرایط فرهنگی، اجتماعی و سیاسی این نحله در آن کشور، بخشی دیگر از تصاویر آن بزرگ را به شما تقدیم می داریم. یادش گرامی باد. برای دیدن تصاویر بیشتر و شرح تصاویر بر روی لینک کلیک کنید! itaa.com/iichs_ir https://instagram.com/iichs.ir https://t.me/joinchat/AAAAAEEF2TeXL178eUH5ug
✳️ شهید آیت‌الله سیدمحمدباقر حکیم در آینه تصاویر در بیستمین سالروز شهادت عالم مجاهد و در نکوداشت تلاش پردامنه وی در براندازی صدام و ایجاد عراق جدید، بخش دیگری از تصاویر آن بزرگ را به شما تقدیم می‌کنیم. امید که علاقه‌مندان را مفید و مقبول آید. برای مشاهده تصاویر بیشتر و شرح تصاویر بر روی لینک کلیک کنید! itaa.com/iichs_ir https://instagram.com/iichs.ir https://t.me/joinchat/AAAAAEEF2TeXL178eUH5ug
✳️ دو بالِ تسخیر افکار عمومی در دوره پهلوی؛ رقابت و در قالب دو روزنامه ✅ گردش اطلاعات در دوره به شکل درخوری آغاز شد، اما با برآمدن حکومت پهلوی فضای فعالیت مطبوعات بسته شد. در این دوره فقط نشریاتی اجازه فعالیت داشتند که در مسیر به سرمنزل رساندن پروژه‌ها و برنامه‌های نوسازی رضاشاه فعالیت می­کردند. روزنامه اطلاعات از سیاست‌های حکومت پهلوی دفاع می‌کرد و روزنامه کیهان در ابتدای سلطنت محمدرضا پهلوی جهت بازنمایی مثبت از وی شکل گرفت. در مجموع این دو روزنامه از کوچک‌ترین انتقاد نسبت به رژیم پهلوی، که خود نیز از اعضای ارشد آن شده بودند، اجتناب می‌کردند و فقط کار ستایش از آن را در پیش گرفته بودند. ✅ خدمت‌گزاری مسعودی به حکومت پهلوی اول باعث نفوذ سیاسی وی شد. او در سال 1314 به نمایندگی دوره دهم مجلس شورای ملی انتخاب شد و روزنامه چهارصفحه‌ای او به هشت صفحه افزایش یافت. وی در سفر رضاشاه به ترکیه نیز او را همراهی کرد و در هیئتی که برای شرکت در مراسم عقد و عروسی فوزیه به مصر رفتند حضور داشت. مسعودی تا دوره پانزدهم مجلس شورای ملی، شش دوره متوالی نماینده مجلس بود و بعد از آن نیز در ادوار اول تا چهارم مجلس سنا سناتور انتخابی و در ادوار پنجم و ششم سناتور انتصابی تهران بود. هنگامی که در خردادماه سال 1353 در پشت میز خود در روزنامه اطلاعات سکته کرد، نایب‌رئیس مجلس سنا بود. ✅ مسعودی سال‌ها روزنامه اطلاعات را بدون رقیب منتشر کرد و این روزنامه پرتیراژترین نشریه ایران به‌شمار می‌آمد، اما با برآمدن روزنامه «کیهان»، رقیب مسعودی در خدمت‌گزاری به دربار پهلوی ظهور کرد. در سال 1320 عبدالرحمن فرامرزی از دولت امتیاز روزنامه‌ای به نام کیهان را گرفت و سردبیری این نشریه را به دکتر مصطفی مصباح‌زاده سپرد. روز 6 خرداد سال 1321 روزنامه کیهان به عنوان یک روزنامه ملی ـ سراسری قدم به عرصه مطبوعات کشور گذاشت. ✅ مصباح‌زاده به تعهدات خود درباره طرفداری از شاه و اجرای نظریات او وفادار بود، تا اینکه نهضت ملی شدن نفت و حکومت مصدق پیش آمد و کیهان برای اینکه از غافله عقب نماند، در طرفداری از دکتر مصدق کم نمی‌گذاشت و دست کمی از روزنامه‌های جبهه ملی و دکتر مصدق مانند «باختر امروز» و «شاهد» نداشت. اطلاعات نیز چنین رویکردی نسبت به حکومت مصدق داشت، اما بعد از سقوط دولت مصدق هر دو روزنامه توقیف شدند، ولی با تلاش امیرانی، مدیر مجله «خواندنی‌ها»، که از دوستان نزدیک سپهبد زاهدی بود، اطلاعات و کیهان بعد از چند روز وقفه انتشار خود را از سر گرفتند و منطبق بر سیاست‌های حکومت پهلوی به کار خود ادامه دادند. متن کامل این مقاله را در لینک زیر بخوانید؛ B2n.ir/e20986 @iichs_ir https://instagram.com/iichs.ir https://t.me/joinchat/AAAAAEEF2TeXL178eUH5ug
✳️ فضای علم و فرهنگ دوره پهلوی از نگاه محمود سریع‌القلم؛ توجیه‌گری فرهنگی به سبک پهلوی پایگاه اطلاع‌رسانی ؛ « ، مؤثرترین ادیب و مورخ جریان توجیه‌گر فرهنگی پهلوی دوم بود. او که مترجم آثاری مانند دیوان شرقی گوته، اشعار نیچه و کمدی الهی دانته بود، تلاش قابل توجهی برای جمع‌آوری اسناد روابط فرهنگی ایران و غرب انجام داد. ... او مدیری بود که حوزه علم و حقیقت‌گویی را به تکنوکراسی، نمایشی بودن و سازوکار تبلیغاتی نظام سیاسی دربار و عملکرد محمدرضاشاه تبدیل کرد. با ورود اقتدارگرایی فردی به عرصه فرهنگ و تولید علم، راست‌گویی علمی، حقیقت‌گویی اجتماعی ـ سیاسی به‌شدت کمرنگ می‌شوند و دستگاه علم در اختیار منظومه سیاست قرار می‌گیرد.» [1] شجاع‌الدین شفا در کنار محمدرضا پهلوی در دیدار با گروهی از استادان و فرهنگیان فرانسه در کاخ سعدآباد شماره آرشیو: 124279-۲۷۵م پی‌نوشت: [1] . ، اقتدارگرایی ایرانی در عهد پهلوی، تهران، نشر گاندی، 1397، ص 256. @iichs_ir https://instagram.com/iichs.ir https://t.me/joinchat/AAAAAEEF2TeXL178eUH5ug
✳️ «عزاداری مردم برای آیت‌الله سیدمحمود طالقانی» در آینه تصاویر در آغازین سال از برقراری نظام جمهوری اسلامی، مراسم تشییع و بزرگداشت زنده‌یاد به یکی از عرصه‌های حمایت مردم از آرمان‌های انقلاب اسلامی مبدل گشت. این صحنه‌های شگرف و کم‌بدیل، برخی بدخواهان را واداشت که از آن تفاسیر واژگونه و معوج ارائه کنند؛ امری که با واکنش رهبر کبیر انقلاب اسلامی مواجه شد. در چهل‌وچهارمین سالروز این رویداد تاریخی، تصاویری از آن را به شما تقدیم می‌کنیم برای مشاهده تصاویر بیشتر و شرح تصاویر بر روی لینک زیر کلیک کنید؛ B2n.ir/f04944 @iichs_ir https://instagram.com/iichs.ir https://t.me/joinchat/AAAAAEEF2TeXL178eUH5ug
✳️نگاهی به زندگی سپهبد ؛ نظامی‌گری به وقت درگیری و در سال 1340 و هم‌زمان با وعده‌های دولت علی امینی مبنی بر مبارزه با فساد، سپهبد حاجعلی کیا دستگیر و روانه زندان شد. با وجود اتهامات مختلفی که به کیا وارد شده بود، با سرنگونی دولت علی امینی، محاکمه او جنبه فرمایشی پیدا کرد و پس از چند جلسه، وی از آن اتهامات تبرئه و از زندان آزاد شد. برخلاف تصور سپهبد حاجعلی کیا، پس از آزادی وی از زندان، دیگر مسئولیتی به او سپرده نشد؛ درنتیجه کیا به ملک‌داری و تجارت مشغول شد و فقط روزهای چهارشنبه را به عنوان روز دیدوبازدید اعلام کرد تا افرادی که در موقعیت‌های مختلف با او در ارتباط بودند، اعم از نظامی و غیرنظامی، در این روز در جلسات منزل وی شرکت کنند. سپهبد حاجعلی کیا در آستانه انقلاب اسلامی از کشور خارج شد و در اوایل دهه 1370 در اروپا درگذشت. برای مطالعه متن کامل بر روی لینک زیر کلیک کنید؛ B2n.ir/t97848 @iichs_ir https://instagram.com/iichs.ir https://t.me/joinchat/AAAAAEEF2TeXL178eUH5ug
✳️ چرایی انتخاب سالیوان به سفارت آمریکا در ایران؛ سفیر بی‌تجربه آمریکا در ایران چه می‌کرد؟ در مجموع به نظر می‌رسد که انتخاب به سفارت آمریکا در ایران با توجه به ضوابط و معیارهایی بوده است. در واقع هرچند انتخاب وی به سفارت آمریکا در ایران در مقطع منتهی به انقلاب اسلامی ایران برای خود وی هم کمی تعجب‌آور و غیرمنتظره بود، رهبران سیاسی در واشنگتن بر اساس معیارهایی وی را به این سمت منصوب کرده بودند. شاید مهم‌ترین دلیل انتخاب سالیوان در قامت سفیر آمریکا در ایران، آشنایی او با کشورهایی بود که درگیر مسائل سیاسی و امنیتی بودند. حضور او در لائوس و فیلیپین و نقش او در رهبری نظامی آمریکا در این دو کشور به‌ویژه لائوس، که به صورت مستقیم در درگیری‌های ویتنام دست داشت، در چنین تصمیمی تأثیرگذار بود. متن کامل این مقاله را در لینک زیر بخوانید؛ B2n.ir/w24315 @iichs_ir https://instagram.com/iichs.ir https://t.me/joinchat/AAAAAEEF2TeXL178eUH5ug