♨️خودت رو مهیا کن...
💠 آیتالله بهجت رحمة الله
🔅 اگر ظهور حضرت حجت نزدیک باشد، باید هر کس خود را برای آن روز مهیا سازد؛ از جمله اینکه از گناهان #توبه کند.
همین توبه باعث میشود که اینهمه بلاهایی که بر سر شیعه آمده است، که واقعاً بی سابقه است، و بلاهای دیگری که تا قبل از ظهور آن حضرت پیش میآید، از سر شیعه رفع و دفع گردد.
آیه بامداد شنبه :
#قرآن
.
سوره شورى : وَ هُوَ الَّذِي يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبادِهِ
وَ يَعْفُوا عَنِ السَّيِّئاتِ
وَ يَعْلَمُ ما تَفْعَلُونَ «25»
.
و اوست كه #توبه را از بندگانش مىپذيرد
و از گناهان در مىگذرد
و هر چه را انجام مىدهيد مىداند.
.
پيامها:
1- پذيرش توبه گناهكاران و عفو آنان تنها در اختيار خداوند است. «وَ هُوَ الَّذِي»
2- در اسلام بن بست وجود ندارد و راه #بازگشت همواره باز است. «يَقْبَلُ التَّوْبَةَ»
3- خداوند تمام گناهان را مىبخشد. «يَعْفُوا عَنِ السَّيِّئاتِ»
(كلمه «سيئات» جمع همراه الف و لام است يعنى همه گناهان)
4- خداوند با وعده عفو، منحرفان را به توبه #تشويق مىكند. يَقْبَلُ التَّوْبَةَ ... يَعْفُوا عَنِ السَّيِّئاتِ
5- توبه بايد همراه تغيير در رفتار و گفتار باشد
و گرنه نوعى تظاهر و رياكارى است كه خدا مىداند. «وَ يَعْلَمُ ما تَفْعَلُونَ»
آیات بامداد جمعه :
#قرآن
سوره دخان : رَبَّنَا اكْشِفْ عَنَّا الْعَذابَ إِنَّا مُؤْمِنُونَ «12»
(مردم مىگويند) پروردگارا اين #عذاب را از ما دفع كن، ما ايمان مى آوريم !
سوره دخان : أَنَّى لَهُمُ الذِّكْرى ؟
وَ قَدْ جاءَهُمْ رَسُولٌ مُبِينٌ «13»
اين بيدارى براى آنان چه سود؟
در حالى كه پيامبرى #روشنگر به سراغشان آمد. (ولى اعتنا نكردند)
پيامها:
1- آنان كه دين را به بازى گرفته اند، روزى از غفلت و ترديد بيرون آمده و به التماس خواهند افتاد.
يَلْعَبُونَ ... رَبَّنَا اكْشِفْ
2- #توبه به هنگام ديدن عذاب اثرى ندارد.
رَبَّنَا ... أَنَّى لَهُمُ الذِّكْرى
3- قهر خداوند پس از اتمام حجّت است.
هذا عَذابٌ أَلِيمٌ ... وَ قَدْ جاءَهُمْ رَسُولٌ ...
4- هم كتاب خدا روشنگر است، «وَ الْكِتابِ الْمُبِينِ»
هم رسول او. «رَسُولٌ مُبِينٌ»
آیه بامداد یکشنبه :
#قرآن
.
سوره احقاف : أَمْ يَقُولُونَ افْتَراهُ
قُلْ إِنِ افْتَرَيْتُهُ فَلا تَمْلِكُونَ لِي مِنَ اللَّهِ شَيْئاً
هُوَ أَعْلَمُ بِما تُفِيضُونَ فِيهِ
كَفى بِهِ شَهِيداً بَيْنِي وَ بَيْنَكُمْ وَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ «8»
.
يا اينكه مىگويند: (آنچه را پيامبر آورده) افتراست.
بگو: اگر من آن را بافته و دروغ (به خدا) بسته باشم، (در آن هنگام) شما در برابر قهر خداوند نمىتوانيد از من دفاع كنيد.
خداوند به آنچه در آن وارد مىشويد (و به گفتگو و جدال مى پردازيد) آگاهتر است.
براى گواه بودن ميان من و شما خداوند كافى است و اوست بسيار آمرزنده و مهربان.
.
نكته ها:
«تُفِيضُونَ» از « #افاضه» به معناى ورود و داخل شدن و طغيان و سرازير شدن است.
اگر كسى به دروغ ادّعاى پيامبرى كند، بر خداست كه او را رسوا كند و هيچ كس نمىتواند مانع رسوايى او شود و در برابر خداوند از او دفاع كند.
.
پيامها:
1- لجاجت و بى تقوايى، سبب انواع برخوردهاى متضاد و گفته هاى متناقض مىشود.
(در آيه قبل، قرآن را سحر و در اين آيه پيامبر را دروغباف مىخوانند).
هذا سِحْرٌ ... افْتَراهُ
2- شبهات را بى پاسخ نگذاريد و پاسخ دهيد. يَقُولُونَ ... قُلْ
3- #افترا بر خداوند، كيفر و هلاكتى درپى دارد كه هيچ چيز نمىتواند مانع آن شود.
«إِنِ افْتَرَيْتُهُ فَلا تَمْلِكُونَ لِي مِنَ اللَّهِ شَيْئاً»
4- دشمن هر حرفى مىزند با انگيزه #فساد است.
يَقُولُونَ افْتَراهُ ... تُفِيضُونَ فِيهِ
5- ايمان به حضور خداوند، هم مىتواند بهترين وسيله خوددارى از خلاف باشد
و هم مىتواند پشتوانه و اميد اهل ايمان باشد. «كَفى بِهِ شَهِيداً»
6- در تربيت، راه اعتدال را بپيمائيم و بيم و اميد را در كنار هم مطرح كنيم.
هُوَ أَعْلَمُ بِما تُفِيضُونَ ... وَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
7- صلابت در كنار محبّت ارزش دارد.
فَلا تَمْلِكُونَ لِي مِنَ اللَّهِ ... وَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
8- حتّى براى كفار و منكران رسالت نيز راه #توبه باز است.
هُوَ أَعْلَمُ بِما تُفِيضُونَ ... وَ هُوَ الْغَفُورُ الرَّحِيمُ
آیه بامداد پنجشنبه :
#قرآن
.
سوره محمّد : فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً
فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها
فَأَنَّى لَهُمْ إِذا جاءَتْهُمْ ذِكْراهُمْ «18»
.
پس آيا (كفّار براى ايمان آوردن) #قيامت را انتظار دارند، كه ناگهان به سراغشان آيد ؟
در حالى كه #نشانه هاى آن آمده است !
پس آنگاه كه (رستاخيز) به سراغشان آيد متذكّر شدن آنان چه سودى برايشان خواهد داشت؟!
.
نكته ها:
«أشراط» جمع «شرط» به معناى نشانه و علامت است
و مراد از «فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها» در اين آيه، بر اساس روايتى از پيامبر صلى الله عليه و آله، بعثتِ آن بزرگوار است.
زيرا آخرين رسول و كتاب الهى بر مردم نازل و حجّت خداوند بر مردم، كامل گشته است.
پس هرگونه گناه، فساد، كفر و انكار، ظهور قيامت را نزديك مىسازد.
گرچه معمولًا كلمه «السَّاعَةَ» در مورد قيامت بكار مىرود ولى مانعى ندارد كه مراد، زمانِ نزول قهر الهى و هلاكت مردم در همين دنيا باشد كه مقدّمه عذاب قيامت است.
ابن عباس نقل مىكند كه رسول اكرم صلى الله عليه و آله در حجّة الوداع در حالى كه نزديكترين افراد به آن حضرت، سلمان فارسى بود فرمود:
آيا به شما خبر دهم از نشانه هاى قيامت؟
آنگاه فرمود: «اضاعة الصّلوات و اتّباع الشّهوات و الميل الى الاهواء و تعظيم أصحاب المال و بيع الدين بالدنيا»
بى توجّهى به نماز و پيروى از هوسها و احترام به ثروتمندان و فروختن دين به دنيا.
در برخى روايات، بيش از صد علامت براى نشانه هاى برپايى قيامت برشمرده اند.
.
پيامها:
1- كفّارِ سنگدل با مشاهده تمام دلائل، باز ايمان نمى آورند
و منتظر سپرى شدن آخرين مهلت اند. «فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ»
2- برپايى قيامت و به هلاكت رسيدن كفّار، ناگهانى و غافلگيرانه است. «بَغْتَةً»
3- قيامت، نشانه ها و مقدّماتى دارد. «فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها»
4- فكر نكنيد كه هميشه راه #توبه باز است و مجالى براى بازگشت وجود دارد.
«فَأَنَّى لَهُمْ إِذا جاءَتْهُمْ ذِكْراهُمْ»
آیه بامداد چهارشنبه :
#قرآن
.
سوره محمّد : إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ
ثُمَّ ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ
فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ «34»
.
همانا كسانى كه كفر ورزيدند و (مردم را) از #راه خدا باز داشتند،
سپس در حال كفر از دنيا رفتند،
پس خداوند هرگز آنان را نخواهد بخشيد.
.
نكته ها:
اين آيه در ميان دو آيه قرار گرفته كه خطاب به مؤمنان است و لذا خطر #ارتداد مؤمنان را كه به كفر آنان بيانجامد گوشزد مىكند.
خطرى كه بسيار بدفرجام است.
با اينكه خداوند همه گناهان را مىبخشد، «إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً»
و راه #توبه براى همه و هميشه و نسبت به هر گناه تا لحظه مرگ باز است،
امّا آنان كه در حال كفر از دنيا بروند و يا مرتد شده و باز نگردند و يا منافقان،
مشمول مغفرت نمىگردند.
«إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ»
، «فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ»
.
پيامها:
1- كفر، مايهى #بطلان اعمال گذشته انسان در دوره ايمان مىگردد. لا تُبْطِلُوا أَعْمالَكُمْ ... الَّذِينَ كَفَرُوا
2- هنگام مردن مهم اين است كه انسان مؤمن بميرد يا كافر. كَفَرُوا ... ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ
3- كفر و عناد، عامل بازداشتن ديگران از نيكىها و خوبىها مىگردد. «كَفَرُوا وَ صَدُّوا عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ»
4- آمرزش الهى تا قبل از ديدن علائم مرگ امكانپذير است.
«ماتُوا وَ هُمْ كُفَّارٌ فَلَنْ يَغْفِرَ اللَّهُ لَهُمْ»
آیه بامداد شنبه ، روز آخر ماه شریف رجب :
#قرآن
.
سوره حجرات : يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِّ
إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ
وَ لا تَجَسَّسُوا وَ لا يَغْتَبْ بَعْضُكُمْ بَعْضاً
أَ يُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتاً فَكَرِهْتُمُوهُ
وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحِيمٌ «12»
.
اى كسانى كه ايمان آورده ايد! از بسيارى گمانها دورى كنيد،
زيرا بعضى گمانها گناه است.
و (در كار ديگران) تجسّس نكنيد و بعضى از شما ديگرى را #غيبت نكند،
آيا هيچ يك از شما دوست دارد كه گوشت برادر مرده خود را بخورد؟ (هرگز) بلكه آن را ناپسند مىدانيد
و از خدا پروا كنيد، همانا خداوند بسيار توبه پذير مهربان است.
.
نكته ها:
در ادامه آيه قبل، اين آيه نيز به عواملى چون سوءظن، تجسّس و غيبت، كه صلح و صفا و اخوّت ميان مؤمنان را به هم مىزند اشاره مىكند.
در قرآن، به حسن ظن سفارش شده و از #گمان بد نسبت به ديگران نهى گرديده است.
در سورهى نور مىخوانيم: «لَوْ لا إِذْ سَمِعْتُمُوهُ ظَنَّ الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بِأَنْفُسِهِمْ خَيْراً»
چرا در بارهى شنيده هاى خود نسبت به مردان و زنان با ايمان، حسن ظن نداريد؟
همانگونه كه آيهى نهم اين سوره، براى امنيّت و حفظ جان مردم، همهى مسلمانان را #مسئول مبارزه با ياغى و تجاوزگر دانست،
اين آيه نيز براى حفظ #آبروى مردم؛
سوءظن، تجسّس و غيبت را حرام كرده است.
.
امروزه حقوقدانان جهان، از حقوق بشر حرف مىزنند، ولى اسلام به مسائلى از قبيل تمسخر، تحقير، تجسّس و غيبت توجّه دارد كه حقوقدانان از آن غافلند.
.
هيچ گناهى مثل غيبت به درّندگى بى رحمانه تشبيه نشده است.
آرى، حتّى حيوانات درنده هم نسبت به هم جنس خود تعرّض نمىكند.
.
پيامها:
1- ايمان، تعهّدآور است و بايد از يكسرى افكار و اعمال دورى نمايد.
يا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اجْتَنِبُوا ... (ايمان، با سوءظن و تجسّس و غيبت سازگار نيست.)
2- براى دورى از گناهان حتمى، بايد از گناهان احتمالى اجتناب كنيم. (بنابراين از آنجايى كه برخى گمانها گناه است، بايد از بسيارى گمانها، دورى كنيم.) اجْتَنِبُوا كَثِيراً ... إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ
3- در جامعهى ايمانى، اصل بر اعتماد، كرامت و برائت انسانها است. «إِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ إِثْمٌ»
4- براى جلوگيرى از غيبت بايد زمينه هاى غيبت را مسدود كرد.
(راه ورود به غيبت، اوّل #سوء_ظن و سپس پيگيرى و تجسّس است، لذا قرآن به همان ترتيب نهى كرده است.)
اجْتَنِبُوا كَثِيراً مِنَ الظَّنِ ... لا تَجَسَّسُوا وَ لا يَغْتَبْ
5- گناه، گرچه در ظاهر شيرين و دلنشين است، ولى در ديد باطنى و ملكوتى، خباثت و تنفّرآور است.
«يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتاً» (باطن غيبت، خوردن گوشت مرده است و درباره هيچ گناهى اين نوع تعبير بكار نرفته است.)
6- از شيوه هاى تبليغ و تربيت، استفاده از مثال و تمثيل است. أَ يُحِبُّ أَحَدُكُمْ ...
7- در شيوه نهى از منكر، از تعبيرات عاطفى استفاده كنيم.
لا يَغْتَبْ ... أَ يُحِبُّ أَحَدُكُمْ أَنْ يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ
8- غيبت و بدگويى از ديگران حرام است،
از هر سنّ و نژاد و مقامى كه باشد.
لا يَغْتَبْ ... ( «أَحَدُكُمْ» شامل كوچك و بزرگ، مشهور و گمنام، عالم و جاهل، زن و مرد و ... مىشود.)
9- مردم باايمان، برادر و همخون يكديگرند. «لَحْمَ أَخِيهِ»
10- همان گونه كه مرده قدرت #دفاع از خود را ندارد، شخصى كه مورد غيبت قرار گرفته است، چون حاضر نيست، قدرت دفاع ندارد. «مَيْتاً»
11- غيبت كردن، نوعى درّندگى است. «يَأْكُلَ لَحْمَ أَخِيهِ مَيْتاً»
12- غيبت، با تقوا سازگارى ندارد. لا يَغْتَبْ ... وَ اتَّقُوا اللَّهَ
13- تقوا، انسان را به سوى توبه سوق مىدهد. «وَ اتَّقُوا اللَّهَ إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ»
14- در اسلام بن بست وجود ندارد، با #توبه مىتوان گناه گذشته را جبران كرد.
لا يَغْتَبْ ... إِنَّ اللَّهَ تَوَّابٌ رَحِيمٌ
15- عذرپذيرى خداوند، همراه با رحمت است. «تَوَّابٌ رَحِيمٌ»
16- توبه پذيرى خداوند، جلوه اى از رحمت اوست. «تَوَّابٌ رَحِيمٌ»
آیات بامداد دوشنبه :
#قرآن
.
سوره «ق» : وَ أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ غَيْرَ بَعِيدٍ «31»
سوره «ق» : هذا ما تُوعَدُونَ لِكُلِّ أَوَّابٍ حَفِيظٍ «32»
.
و #بهشت را براى تقواپيشگان نزديك آورند، بى آنكه دور باشد.
(به آنان گويند:) اين است آنچه به شما وعده داده مىشد
كه براى هر انسان پرانابه توبه كار و حافظ (حدود الهى) است.
.
سوره «ق» : مَنْ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ وَ جاءَ بِقَلْبٍ مُنِيبٍ «33»
.
آن كه در نهان از خداى رحمان خشيت داشته و با انابه كننده توبه كار (به سراغ خدا) آمده است.
.
نكته ها:
« #خشيت» به آن خوف و ترسى گفته مىشود كه برخاسته از معرفت و عظمت خداوند باشد.
پذيرايى مطلوب آن است كه #سفره را نزد مهمان ببرند، نه مهمان را نزد سفره.
چنانكه حضرت ابراهيم، سفره را نزد مهمانان برد، «فَقَرَّبَهُ إِلَيْهِمْ»
در قيامت نيز بهشت را نزد پرهيزكاران مىبرند
تا نيازى به طىّ مسافت نباشد. «أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ»
.
دوزخيان را به دوزخ پرتاب مىكنند، «أَلْقِيا فِي جَهَنَّمَ»
امّا بهشتيان را تكريم كرده و بهشت را به آنان نزديك مىكنند. «أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ»
به دوزخيان وعيد عذاب داده شده و آنان را تهديد مىكنند، «قَدَّمْتُ إِلَيْكُمْ بِالْوَعِيدِ»
ولى به بهشتيان نويد و بشارت داده مىشود. «هذا ما تُوعَدُونَ»
رسول خدا صلى الله عليه و آله به ابن مسعود فرمود: اى پسر مسعود! از خداوند در نهان چنان بيمناك باش كه گويا او را مىبينى
و اگر تو او را نمىبينى او تو را مىبيند.
سپس اين آيه را تلاوت فرمود:
مَنْ خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ ...
.
پيامها:
1- در تربيت، بايد در كنار تهديد، #تشويق نيز باشد. أَلْقِيا فِي جَهَنَّمَ ... أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ
2- پاكدامنى و پرهيزگارى، بهشت را نزديك انسان مىآورد. «أُزْلِفَتِ الْجَنَّةُ لِلْمُتَّقِينَ»
3- ملاكها و عملكردها مهم است، نه جنسيّت افراد. كُلَّ كَفَّارٍ ... لِكُلِّ أَوَّابٍ
4- گناهكاران را به توبه تشويق كنيد. «هذا ما تُوعَدُونَ لِكُلِّ أَوَّابٍ»
5- راه دريافت بهشت، بازگشت به راه خدا و در راه قرار گرفتن است. «هذا ما تُوعَدُونَ لِكُلِّ أَوَّابٍ»
6- انسان غيرمعصوم، گرفتار گناه مىشود، مهم بازگشت وتوبه است. «لِكُلِّ أَوَّابٍ»
7- رحمت الهى، نبايد عامل غرور گردد، بلكه بايد همواره دغدغه و خشيت داشت.
(با اينكه خداوند ارحم الرّاحمين است، ولى بايد به خاطر عظمت مقام او خضوع و خشيت داشت.) «خَشِيَ الرَّحْمنَ»
8- اگر از ترس جريمه، آبروريزى، انتقاد مردم، كم شدن مزد و ... حريم نگاه داشتيم، چندان ارزشى ندارد،
ترس از خدا در #نهان، نشانهى خشيت است.
«خَشِيَ الرَّحْمنَ بِالْغَيْبِ»
9- #متقى منحصر كسى نيست كه هرگز گناه نمىكند، بلكه كسى كه اگر لغزشى پيدا كرد به طور جدّى #توبه مىكند
و داراى قلب و روح منيب است نيز متقى مىباشد.
لِلْمُتَّقِينَ ... لِكُلِّ أَوَّابٍ ... خَشِيَ ... بِقَلْبٍ مُنِيبٍ
10- سرچشمه انابه به درگاه خداوند، #معرفت مقام الهى و خشيت از اوست.
خَشِيَ الرَّحْمنَ ... وَ جاءَ بِقَلْبٍ مُنِيبٍ
آیات بامداد پنجشنبه ، روز سوم از ماه خدا :
#قرآن
.
سوره ذاريات : وَ فِي ثَمُودَ إِذْ قِيلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوا حَتَّى حِينٍ «43»
.
سوره ذاريات : فَعَتَوْا عَنْ أَمْرِ رَبِّهِمْ فَأَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ وَ هُمْ يَنْظُرُونَ «44»
.
و در (سرگذشت) قوم #ثمود (نيز نشانه هاى عبرتى است)، آنگاه كه به آنان گفته شد تا زمانى (كوتاه، از زندگى) بهره ببريد.
آنان از فرمان پروردگارشان سر باز زدند، پس در حالى كه مىنگريستند، #صاعقه آنان را فراگرفت.
.
سوره ذاريات : فَمَا اسْتَطاعُوا مِنْ قِيامٍ وَ ما كانُوا مُنْتَصِرِينَ «45»
.
پس، نه توان برخاستن داشتند و نه توانستند از كسى يارى طلبند.
.
سوره ذاريات : وَ قَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُ إِنَّهُمْ كانُوا قَوْماً فاسِقِينَ «46»
و پيش از آنان قوم #نوح (را هلاك كرديم، زيرا) مردمانى فاسق بودند.
.
نكته ها:
پيامبر قوم ثمود، حضرت #صالح بود كه به درخواست قومش شترى از دل كوه بيرون آورد
و فرمان داد به اين شتر آسيبى نرسانند، امّا آنان شتر را كشتند و صالح را تكذيب كردند.
مراد از «حَتَّى حِينٍ»، مهلت سه روزه اى است كه به آنان داده شد
تا شايد پشيمان شوند و #توبه كنند.
امّا آنان از گناهان دست برنداشتند و پس از سه روز عذاب الهى نازل شد.
چنانكه در آيه 65 سوره هود مىفرمايد:
«تَمَتَّعُوا فِي دارِكُمْ ثَلاثَةَ أَيَّامٍ ذلِكَ وَعْدٌ غَيْرُ مَكْذُوبٍ»
.
پيامها:
1- سنّت خداوند، مهلت دادن به مجرمان است. «تَمَتَّعُوا حَتَّى حِينٍ»
2- دستورات الهى، برخاسته از ربوبيّت او و براى تربيت انسان است. «أَمْرِ رَبِّهِمْ»
3- تجاوز از حدود الهى، عامل هلاكت است. فَعَتَوْا ... فَأَخَذَتْهُمُ
4- آب، باد و صاعقه، مىتواند #ابزار قهر خداوند قرار گيرد. اليم ... الرِّيحَ ... الصَّاعِقَةُ
5- ديدن نزول عذاب و توان فرار نداشتن، بيانگر اوج ذلّت مجرمان است.
يَنْظُرُونَ ... فَمَا اسْتَطاعُوا ...
6- كسانى كه از گذشتگان عبرت نگيرند، خود مايه عبرت ديگران مىشوند. وَ قَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُ ...
(قوم عاد از قوم نوح كه پيشاز آنان بودند، عبرت نگرفتند)
7- سرگذشت قوم نوح، كه با هزار سال تبليغ حضرت نوح، بازهم ايمان نياورند،
براى پيامبر و مسلمانان، مايهى عبرت است. وَ قَوْمَ نُوحٍ مِنْ قَبْلُ ...
8- بدتر از فسق، #مداومت بر فسق است. كانُوا ... فاسِقِينَ
9- گاهى گناه، فراگير و عمومى مىشود و زمينه نزول عذاب را فراهم مىسازد.
«قَوْماً فاسِقِينَ»