آیه بامداد پنجشنبه :
#قرآن
.
سوره محمّد : فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ أَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً
فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها
فَأَنَّى لَهُمْ إِذا جاءَتْهُمْ ذِكْراهُمْ «18»
.
پس آيا (كفّار براى ايمان آوردن) #قيامت را انتظار دارند، كه ناگهان به سراغشان آيد ؟
در حالى كه #نشانه هاى آن آمده است !
پس آنگاه كه (رستاخيز) به سراغشان آيد متذكّر شدن آنان چه سودى برايشان خواهد داشت؟!
.
نكته ها:
«أشراط» جمع «شرط» به معناى نشانه و علامت است
و مراد از «فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها» در اين آيه، بر اساس روايتى از پيامبر صلى الله عليه و آله، بعثتِ آن بزرگوار است.
زيرا آخرين رسول و كتاب الهى بر مردم نازل و حجّت خداوند بر مردم، كامل گشته است.
پس هرگونه گناه، فساد، كفر و انكار، ظهور قيامت را نزديك مىسازد.
گرچه معمولًا كلمه «السَّاعَةَ» در مورد قيامت بكار مىرود ولى مانعى ندارد كه مراد، زمانِ نزول قهر الهى و هلاكت مردم در همين دنيا باشد كه مقدّمه عذاب قيامت است.
ابن عباس نقل مىكند كه رسول اكرم صلى الله عليه و آله در حجّة الوداع در حالى كه نزديكترين افراد به آن حضرت، سلمان فارسى بود فرمود:
آيا به شما خبر دهم از نشانه هاى قيامت؟
آنگاه فرمود: «اضاعة الصّلوات و اتّباع الشّهوات و الميل الى الاهواء و تعظيم أصحاب المال و بيع الدين بالدنيا»
بى توجّهى به نماز و پيروى از هوسها و احترام به ثروتمندان و فروختن دين به دنيا.
در برخى روايات، بيش از صد علامت براى نشانه هاى برپايى قيامت برشمرده اند.
.
پيامها:
1- كفّارِ سنگدل با مشاهده تمام دلائل، باز ايمان نمى آورند
و منتظر سپرى شدن آخرين مهلت اند. «فَهَلْ يَنْظُرُونَ إِلَّا السَّاعَةَ»
2- برپايى قيامت و به هلاكت رسيدن كفّار، ناگهانى و غافلگيرانه است. «بَغْتَةً»
3- قيامت، نشانه ها و مقدّماتى دارد. «فَقَدْ جاءَ أَشْراطُها»
4- فكر نكنيد كه هميشه راه #توبه باز است و مجالى براى بازگشت وجود دارد.
«فَأَنَّى لَهُمْ إِذا جاءَتْهُمْ ذِكْراهُمْ»
آیه بامداد یکشنبه :
#قرآن
.
سوره محمّد : وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجاهِدِينَ مِنْكُمْ وَ الصَّابِرِينَ
وَ نَبْلُوَا أَخْبارَكُمْ «31»
.
ما قطعاً شما را مى آزماييم تا از ميان شما #مجاهدان و صابران را نشان دهيم
و اخبار (و اعمالتان) را #آزمايش خواهيم كرد.
.
نكته ها:
«ابتلاء»، گاهى به معناى آزمايش افراد براى كشف حقيقت است، مانند: «إِذِ ابْتَلى إِبْراهِيمَ رَبُّهُ» و گاهى به معناى ايجاد زمينه هاى مختلف براى بروز حالات درونى است، مانند اين آيه. «نَبْلُوَا أَخْبارَكُمْ»
جمله «حَتَّى نَعْلَمَ» به معناى «معلوم داريم» از ماده «علم» به معناى #نشانه و علامت است نه از ماده «عِلم» در برابر جهل. يعنى آزمايش الهى، علامت شناسايى آنان است.
.
در آيه قبل خوانديم كه خداوند عملكرد ما را مىداند، «وَ اللَّهُ يَعْلَمُ أَعْمالَكُمْ»
و براى علم و آگاهى خود نياز به آزمايش ندارد.
بنابراين آزمايش براى آن است كه مردم كارى انجام دهند و بر اساس آن استحقاق پاداش يا كيفر را پيدا نمايند.
همان گونه كه ما شغل افراد را مىدانيم، ولى بر اساس دانستن شغل به آنان مزد نمىدهيم،
بلكه بايد از آنان كارى انجام پذيرد تا استحقاق دريافت مزد را داشته باشند.
.
تفكيك انسانها از يكديگر مراحلى دارد:
در مرحله اول، انسانها با كفر و ايمان جداسازى مىشود
و در مرحله دوم، اهل ايمان با جهاد و فرار از جهاد تفكيك مىيابند
و در مرحله سوم، جهادگران با صبر و #مقاومت بيشتر.
بنابراين آزمايشهاى الهى يكى پس از ديگرى ادامه دارد.
.
پيامها:
1- آزمايش مردم، امرى #حتمى و همگانى و يكى از سنّتهاى الهى است.
«وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ» (حرف لام و نون تأكيد، نشانه قطعى بودن آن است)
2- يكى از بسترهاى آزمايش و شناسايى انسانها، ميدان جنگ است.
منافقان در جبهه رسوا مىشوند. «حَتَّى نَعْلَمَ الْمُجاهِدِينَ مِنْكُمْ»
3- در جهاد، صبر و #استقامت نقش بسيار مهمى دارد. «الْمُجاهِدِينَ مِنْكُمْ وَ الصَّابِرِينَ»
4- ادّعاها و سخنان انسان، در صحنه #عمل مورد آزمون الهى قرار مىگيرند. «نَبْلُوَا أَخْبارَكُمْ»
5- معيار ارزيابى الهى، موفقيّت در آزمونهاى عملى است. «نَبْلُوَا أَخْبارَكُمْ»
آیه بامداد دوشنبه :
#قرآن
.
سوره فتح : وَعَدَكُمُ اللَّهُ مَغانِمَ كَثِيرَةً تَأْخُذُونَها
فَعَجَّلَ لَكُمْ هذِهِ وَ كَفَّ أَيْدِيَ النَّاسِ عَنْكُمْ
وَ لِتَكُونَ آيَةً لِلْمُؤْمِنِينَ وَ يَهْدِيَكُمْ صِراطاً مُسْتَقِيماً «20»
.
خداوند، #غنيمت هاى بسيارى به شما وعده داده است كه آنها را خواهيد گرفت،
پس اين (غنايم #خيبر) را زودتر براى شما فراهم ساخت و دست مردم را از (تعرّض بر) شما بازداشت،
تا براى مؤمنان #نشانه (و عبرتى) باشد و شما را به راهى راست، هدايت كند.
.
نكته ها:
در دو آيه قبل، به كسانى كه با پيامبر بيعت كردند، وعده « #فتح قريب» داد
كه به گفته برخى مفسّران، همچون طبرى، شيخ طوسى، زمخشرى، مراغى و طبرسى، مراد فتح خيبر است.
قلعه #خيبر در حدود دويست كيلومترى مدينه بود با حصارهاى بلند
و حدود ده هزار نفر يهودى در آن زندگى مىكردند
و اطرافش كشاورزى داشتند.
اين قلعهى بسيار محكم، در سنگين و عجيبى داشت كه چهل نفر آن را حركت مىدادند.
از آنجايى كه خيبر پايگاه دشمنان و لانه جاسوسى مخالفان اسلام شده بود،
يك #ماه پس از صلح حديبيّه، مسلمانان به سراغ آنجا رفتند.
.
ابتدا فرماندهى مسلمانان را كسانى به عهده داشتند كه نتواستند كارى را از پيش ببرند،
تا آنكه پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله فرمود:
فردا #پرچم را به دست كسى خواهم داد كه خدا و رسولش از او راضى هستند و او را دوست دارند
و روز بعد پرچم را به دست امام #على عليه السلام داد....
.
راهيابى به صراط مستقيم، بزرگترين نعمت و تفضل الهى است و خداوند همواره انسان را به آن سفارش كرده است
و تمام مسلمانان و مؤمنان نيز بايد در شبانه روز در حال نماز و مناجات از خداوند هدايت به آن راه را در خواست كنند.
با اينكه خداوند به پيامبر اسلام مىفرمايد:
«إِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِينَ، عَلى صِراطٍ مُسْتَقِيمٍ»
تو از پيامبران و در راه مستقيم مىباشى؛
باز هم آن حضرت، مأمور است كه در نمازهاى خود از خداوند هدايت به راه مستقيم را بخواهد و بگويد: «اهْدِنَا الصِّراطَ الْمُسْتَقِيمَ»
.
با توجّه به اينكه نمازهاى نافله نيز بر پيامبر واجب بود و از 51 ركعت نماز واجب و مستحب، در 44 ركعت آن بايد سوره حمد تلاوت و اين درخواست مطرح شود،
آنهم از جانب رسول خدايى كه راه و عمل او از طرف خدا بيمه و تأمين شده، نشان دهنده خطر انحراف و لغزش در همه حالات انسان است.
.
پيامها:
1- در جنگ و جهاد، كسب غنيمت از دشمن، امرى مجاز و از وعده هاى الهى است. «وَعَدَكُمُ اللَّهُ مَغانِمَ كَثِيرَةً»
2- گسترش و توسعه اقتصادى مسلمانان، نعمت و موهبتى الهى است و سبب ايجاد انگيزه مىشود. «وَعَدَكُمُ اللَّهُ مَغانِمَ كَثِيرَةً»
3- آنچه مسلمانان در امثال خيبر، به عنوان غنايم به دست مىآوردند، تمام وعده هاى الهى نيست. «فَعَجَّلَ لَكُمْ هذِهِ»
4- عجله، در بعضى جاها پسنديده است. «فَعَجَّلَ لَكُمْ هذِهِ»
5- غنايم، آنگاه گواراست كه همراه با امنيّت باشد. «كَفَّ أَيْدِيَ النَّاسِ عَنْكُمْ»
6- دست كشيدن دشمن از شما، يك #نعمت الهى است. «كَفَّ أَيْدِيَ النَّاسِ عَنْكُمْ»
7- حوادث و برخوردها را تلخ نپنداريد، بلكه هر يك در جاى خود نشانه قدرت نمايى خداوند است. «لِتَكُونَ آيَةً لِلْمُؤْمِنِينَ»
8- غنيمت، امنيّت و هدايت، پاداش مؤمنان است. مَغانِمَ ... كَفَّ أَيْدِيَ ... يَهْدِيَكُمْ
9- مال و ثروت، لغزشگاهى خطرناك است و لطف الهى زمانى است كه ثروت همراه با هدايت باشد. مَغانِمَ كَثِيرَةً ... يَهْدِيَكُمْ
10- درخواست #هدايت به راه مستقيم، همواره لازم است،
حتّى بعد از بيعت با رسول خدا و پيروزى و كسب غنايم و رضاى خداوند.
«وَ يَهْدِيَكُمْ صِراطاً مُسْتَقِيماً»
آیات بامداد دوشنبه ، آخرین روز از ماه شریف شعبان ،
و در آستانه ورود به ماه خدا :
#قرآن
.
سوره ذاريات : قالَ فَما خَطْبُكُمْ أَيُّهَا الْمُرْسَلُونَ «31»
سوره ذاريات : قالُوا إِنَّا أُرْسِلْنا إِلى قَوْمٍ مُجْرِمِينَ «32»
سوره ذاريات : لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجارَةً مِنْ طِينٍ «33»
.
( #ابراهيم) گفت: پس اى فرستادگان، كارى كه به دنبال آن آمده ايد چيست؟
گفتند: ما به سوى قومى ستم پيشه فرستاده شده ايم.
تا (براى هلاكت شان) #سنگ هايى از گل بر آنان فرو ريزيم.
.
سوره ذاريات : مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِينَ «34»
سوره ذاريات : فَأَخْرَجْنا مَنْ كانَ فِيها مِنَ الْمُؤْمِنِينَ «35»
سوره ذاريات : فَما وَجَدْنا فِيها غَيْرَ بَيْتٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ «36»
.
(سنگهايى كه) نزد پروردگارت براى (نابودى) مسرفان، نشاندار شده اند.
پس هر كس از مؤمنان كه در آنجا بود بيرون كرديم
و از مسلمانان به جز يك خانه در آنجا نيافتيم.
.
سوره ذاريات : وَ تَرَكْنا فِيها آيَةً لِلَّذِينَ يَخافُونَ الْعَذابَ الْأَلِيمَ «37»
.
و در آن (ديار چيزى باقى نگذاشتيم و تنها) براى كسانى كه از عذاب دردناك مىترسند، #نشانه اى (براى عبرت) قرار داديم.
.
نكته ها:
«خطب»، كار مهمّى است كه شخص به دنبال انجام آن است
و «مُسَوَّمَةً» يعنى نشاندار.
حضرت #لوط از بستگان حضرت ابراهيم و در زمان آن حضرت در منطقه سدوم در #اردن به تبليغ مردم مشغول بود.
قوم او اهل فحشا و لواط بودند
و به هشدارهاى حضرت لوط گوش ندادند.
خداوند منطقه آنان را زير و رو كرد.
داستان اين قوم در سوره هاى اعراف، هود، حجر و عنكبوت نيز آمده است.
.
سلسله مراتب بايد مراعات شود. حضرت ابراهيم پيامبر اولوا العزم زمان خود بود
و لذا در مسئلهى هلاكت قوم لوط، ابتدا فرشتگان به محضر ابراهيم مىآيند و مأموريّت خود را مىگويند و سپس نزد حضرت لوط مىروند.
قهر و عذاب الهى به وسيله سنگباران «حِجارَةً مِنْ طِينٍ»، علاوه بر قوم لوط بر اصحاب فيل نيز فرود آمده است. «تَرْمِيهِمْ بِحِجارَةٍ مِنْ سِجِّيلٍ»
.
براى يارى حضرت لوط، فرشتگان با سنگهاى #نشاندار آمدند
و براى يارى پيامبر اسلام در جنگ بدر، فرشتگانِ نشاندار آمدند. «يُمْدِدْكُمْ رَبُّكُمْ بِخَمْسَةِ آلافٍ مِنَ الْمَلائِكَةِ مُسَوِّمِينَ»
.
مسلمان، تنها نام امت پيامبر اسلام نيست، بلكه به هركس كه #تسليم خداوند و پيرو اديان آسمانى باشد، مسلمان گفته مىشود. «مِنَ الْمُسْلِمِينَ»
.
پيامها:
1- پرسيدن عيب نيست، انبيا هم آنچه را نمىدانستند، مىپرسيدند. فَما خَطْبُكُمْ ...
2- كيفر مجرمان، تنها در آخرت نيست. «أُرْسِلْنا إِلى قَوْمٍ مُجْرِمِينَ»
3- گاهى مأمور كيفر مجرمان در دنيا نيز فرشتگان هستند. «لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجارَةً مِنْ طِينٍ»
4- در قهر يا مهر الهى، همه چيز حساب و نشان دارد. «مُسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ»
5- ايمان، كليد نجات است. «فَأَخْرَجْنا مَنْ كانَ فِيها مِنَ الْمُؤْمِنِينَ»
6- اگر در منطقه اى فقط يك خانواده مسلمان باشد، بايد به آنان توجّه شود. «غَيْرَ بَيْتٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ»
7- گرچه جامعه فاسد، بستر فساد را فراهم مىكند، امّا انسان را مجبور به فساد نمىكند
ومىتوان در منطقه فاسد، خانواده سالم داشت. «غَيْرَ بَيْتٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ»
8- گاهى فساد به قدرى فراگير مىشود كه پيامبر عزيزى مثل حضرت لوط، تنها يك خانواده طرفدار دارد، «غَيْرَ بَيْتٍ مِنَ الْمُسْلِمِينَ»
آن هم نه تمام خانواده، بلكه خانواده بدون همسر. «فَأَنْجَيْناهُ وَ أَهْلَهُ إِلَّا امْرَأَتَهُ»
9- هم نعمتهاى الهى آيه و نشانه هستند و هم قهر الهى. «وَ تَرَكْنا فِيها آيَةً»
10- كسانى از حوادث تلخ عبرت مىگيرند، كه از عذاب قيامت، #خوف داشته باشند. «آيَةً لِلَّذِينَ يَخافُونَ الْعَذابَ»
11- خوف دائمى از عذاب الهى، يك ارزش است. «يَخافُونَ الْعَذابَ الْأَلِيمَ»