بسم الله الرحمن الرحیم
📚تفسیر #کامل_و_روان تسنیم
🧠استفاده برای #عموم_مردم
🎙علامه جوادی آملی
📖سوره حمد
📝پیشگفتار
🔦ادامه اسرار نامگذاری #سوره_حمد
۴- «الشفاء»، «الشافية»: قرآن كريم براي شفاي #دردهاي_دروني و #بيماري_هاي_قلبي، يعني جهل و رذايل اخلاقي، از سوي شافي مطلق، خداي سبحان، نازل شده است: (ونُنَزّل من القرآن ما هو شفاء ورحمة* و ما از قرآن آنچه را برای مومنین مایه درمان و رحمت است را فرو فرستادیم)، (وشفاءٌ لما في الصّدور*و برای شفای آنچه در سینه های شماست) و سوره مباركه حمد نيز كه #برترين سوره قرآني و #عصاره_معارف آن است.
🌈در روايات «سوره شفابخش» نام گرفته است: «فاتحة الكتاب شفاء من كل داء*فاتحه الکتاب شفای #هر_دردی است»، «من لم يبرأه الحمد لم يبرأه شىء*کسی را که حمد او را شفا ندهد چیز دیگری او را شفا نمی دهد.».
💥گرچه تلاوت سوره حمد شفابخش #بيماري_هاي_تن نيز هست و در اين امرِ مجرّب، هيچ #ترديدي نيست، امّا مهمّ، #بيماري_هاي_جان است كه قرآن كريم #عهده_دار درمان آن هاست و سوره حمد نيز چون #عصاره_قرآن است، عصاره #درمان_هاي_قرآني نيز خواهد بود.
🔊بنابراين، كلام امام باقر (عليهالسلام) (من لم يبرأه الحمد...) نيز بدين معناست كه اگر #جهل_و_رذايل اخلاقي كسي با معارف سوره حمد درمان نشود، #ديگر_سوره هاي قرآن نيز براي او سودمند نخواهد بود.
5 ـ «الأساس»: از ابن عباس نقل شده است كه هر چيزي اساسي دارد و #اساس_قرآن سوره مباركه حمد است: «إنّ لكلّ شىءٍ أساساً... وأساس القرآن الفاتحة وأساس الفاتحة بسم الله الرحمن الرحيم*برای #هر_چیزی اساسی است و اساس قرآن فاتحه الکتاب است و اساس فاتحه الکتاب بسم الله الرحمن الرحیم».
6 ـ «الصلاة»: اين نام نيز مستفاد(گرفته شده) از اين #حديث_قدسي(سخن غیر وحی و تشریعی خداوند) است: «قسمت الصلاة بينى وبين عبدى #نصفين؛ فنصفها لى و نصفها لعبدى...*نماز را بین خودم و بنده ام #نصف کردم نصفش برای من است و نصف دیگرش برای بنده ام» ؛ زيرا قراين موجود در حديث به روشني گواه بر آن است كه منظور از «الصلاة»، سوره حمد است.
🔔برخي مفسران نيز #سرّ نام گذاري سوره حمد بدين نام را وابستگي#قوامِ_نماز به سوره حمد (لا صلاة إلاّ بفاتحة الكتاب*نماز بدون فاتحه صحیح نیست) ذكر كرده اند.
7 ـ «الكافية»، «الوافية»: عبادة بن صامت از پيامبر اكرم (صلي الله عليه و آله و سلم) نقل مي كند كه: «أمّ القرآن(سوره حمد) عوض من غيرها وليس غيرها منها عوضاً*حمد #عوض از غیر خودش است ولی #غیر_حمد عوض او نیست» و برخي از تفاسير اهل سنت راز تسميه سوره حمد بدين نام ها را #كفايت آن در صحّت نماز دانسته اند؛ زيرا هيچ سورهاي جز حمد #مقوّم_ نماز نيست.
8 ـ «المناجاة»، «التفويض»: نام گذاري سوره حمد به اين دو نام به دليل #اشتمال آن بر آيه كريمه (إيّاك نعبد وإيّاك نستعين) است، كه بخش نخست آن #مناجات_عبد با #خداست و با بخش دوم آن، #تفويض_ممدوح حاصل مي شود.
9 ـ «الكنز»: سوره مباركه فاتحه در روايات فريقين، #گنج_عرشي نام گرفته است: «... وأعطيت أُمَّتِك كنزاً من #كنوز_عرشى؛ فاتحة الكتاب»، «... وإنّ فاتحة الكتاب أشرف ما فى #كنوز_العرش»، «نزلت فاتحة الكتاب بمكة من #كنز_تحت_العرش».
10 ـ «النّور»: قرآن كريم از كتب آسماني با تعبير #نور ياد مي كند: (إنّا أنزلنا #التوراة فيها هديً ونور)، (وآتيناه #الإنجيل فيه هدي ونور)*(و ما #تورات و #انجیل را که دارای نور و هدایت بود را نازل کردیم)، (فَآمنوا بالله ورسوله والنور الذي أنزلنا* پس به خدا و رسول و #نوری که آن را نازل کردیم ایمان بیاورید) و هدف آنها را #نوراني_كردن #انسان ها مي داند: (كتاب أنزلناه إليك لتخرج الناس من الظلمات إلي النور...*کتابی را نازل کردیم که مردم را از #تاریکی به سوی #نور خارج می کند). بنابراين، سورهاي كه عصاره كتابِ نور است، خود نيز نوري باهِر و نوراني كننده انسان هاست.
11 ـ «تعليم المسألة»، «السؤال»: گرچه طلب و مسئلتِ #عبد_سالك از خداي سبحان به صورت صريح، تنها در آيه كريمه (اهدنا الصّراط المستقيم) آمده است، اما همان گونه كه در تفسير همين سوره بيان خواهد شد، تحميد و تمجيد عبد در آغاز سوره نيز تحميدي بي طلب و تمجيدي #بي_طمع نيست، بلكه «ستايش سابق» زمينه «خواهش لاحق» است و گويا همه آيات اين سوره مباركه، در پي آموزشِ «ادبِ مسئلت» از خداي سبحان و طلب از ساحت آن #بي_نياز_مطلق است.
12 ـ «الحمد الأُولي»، «الحمد القُصْري»: نام گرفتن سوره به اين دو نام به اين جهت است كه در ميان «سُوَر حامدات» #اوّلين_و_كوتاه ترين سوره، حمد است.
13 ـ «الحمد»، «الدعاء»، «الشكر»: تسميه سوره حمد بدين نام ها، به دليل اشتمال سوره بر #حمد و #دعا و #شكر است.
🗯🗯🗯🗯🗯🗯🗯🗯🗯
📬ایتا:https://eitaa.com/bourhan
📮سروش:http://sapp.ir/javadiamoli1
🗞وات ساپ:https://chat.whatsapp
.com/
بسم الله الرحمن الرحیم
📚تفسیر #کامل_و_روان تسنیم
🧠استفاده برای #عموم_مردم
🎙علامه جوادی آملی
📖سوره:حمد
📝آیه:(بسم الله الرحمن الرحیم)
⛳️الرّحمن و الرّحيم: دو صفت از صفات علياي خداي سبحان است كه از «رحمت» مشتق شده است. #رحمان صيغه مبالغه است و بر «كثرت» دلالت مي كند و #رحيم صفت مُشبهه است و «ثبات و بقا» را افاده مي كند.
🌪فرهنگ هاي لغت براي «رحمت» معاني فراواني مانند: رقّت، رأفت، لطف، رفق، عطوفت، حبّ، شفقت و دلسوزي ذكر كرده اند؛ در حالي كه اوّلا ً اين ها #مراحل_پيشين رحمت است، نه خود آن؛ زيرا با مشاهده صحنه هاي رقت آور، ابتدا در قلب انسان رقّت، لطف، عطوفت، دلسوزي، محبّت، شفقت و رأفت و #سپس رحمت پديد مي آيد.
⛅️ثانياً آنچه گفته شد، ويژگي مصداقي از مصاديق رحمت است كه در #آدمي حادث مي گردد؛ امّا رحمتي كه به #ذات_اقدس_خداوند اسناد داده مي شود، #منزّه از هر گونه #انفعال و #تأثر است؛ چنان كه اميرالمؤمنين (عليه السلام) مي فرمايد: خداوند رحيمي است كه به #رقّت موصوف نمي شود: «رحيم لا يوصف #بالرّقة».
❄️بنابراين، معناي جامع #رحمت، همان «اعطا و افاضه براي رفع حاجت نيازمندان» است و به اين معنا به خداي سبحان نيز اسناد داده مي شود: «الرحمة من الله #إنعام و#إفضال».
☀️دو واژه رحمان و رحيم كه در #مادّه_مشترك است، بر اثر #تفاوت در #هيئت و ساختار لفظي، داراي #دو_معناي_مختلف است: #رحمان بر وزن #فعلان وبراي #مبالغه است و وزن فعلان بر فراواني و سرشار بودن دلالت دارد؛ مانند: «غضبان» كه به معناي «سرشار از خشم» است. پس #رحمان مبدأ #سرشار از رحمت است و رحمت رحمانيّه ذات اقدس الهي همان #رحمت_فراگير و مطلقي است كه #همه_ممكنات را فرا گرفته، بر #مؤمن_و_كافر افاضه مي شود.
🌴اين رحمت فراگير همان #فيض_منبسط(گسترده) و نور فراگير وجود است كه هر موجودي را روشن كرده است: (قل من كان في الضلالة فليمدد له الرّحمن مدّاً*بگو آنان که در گمراهی قرار دارند باید خدای رحمن به آنان #مهلتی(طبق آیین خود دهد).
🎲و امّا «رحيم» بر وزن فعيل و #صفت مُشْبِهه است كه بر #ثبات_و_بقا دلالت دارد و به تناسب #هيئت_خاصّ آن به معناي مبدئي است كه رحمتي #ثابت و #راسخ دارد كه از گسترش كمّي به ميزان رحمت رحمانيه برخوردار #نيست و اين همان #رحمت_خاصّي است كه #تنها بر #مؤمنان_و_نيكوكاران افاضه مي شود: (...وكان بالمؤمنين رحيماً *و او همیشه بر مومنین رحیم است).
🚨كلمه «رحمن» همانند «إله»، #بدون #الف_و_لام بر غير خداي سبحان نيز قابل اطلاق است؛ امّا #با #الف_و_لام، جز بر ذات اقدس خداوند اطلاق نمي شود.
🐚لازم است توجه شود كه چون خداوند سبحان به مقتضاي (هو الأول) #آغاز_هر_كار و هر شأن است، اگر كاري بدون توجه به او آغاز شود #منقطع_الاول است؛ چنانكه اگر كار و شأني بدون قصد قرب به او كه «هو الآخر» است، انجام شود #منقطع_الآخر و #اَبْتَر خواهد بود. از اين رو لازم است #هر_كاري به نام #خدا آغاز شود. *قهراً چنين كاري #بي رجحان(بدون برتری) نيست؛ زيرا كار مرجوح كه خدا از آن #ناراضي است هرگز به خداوند #نسبت ندارد.
🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄
📬ایتا:https://eitaa.com/bourhan
📮سروش:http://sapp.ir/javadiamoli1
🗞وات ساپ:https://chat.whatsapp.com/CAYrOJatiFj21OhB8lua7i
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
📚تفسیر #کامل_و_روان تسنیم
🧠استفاده برای #عموم_مردم
🎙علامه جوادی آملی
📖تفسیر سوره: حمد
💎آیه۲: (اَلْحَمْدُ لِلّهِ رَبِّ الْعالَمِين)
11 ـ ويژگيها و آثار حمد
🏵عن السّجاد (عليه السلام): «الحمد لله #الأوّل #بلا_أوّل كان قبله و #الآخر #بلا_آخر يكون بعده، الذى #قصرت عن رؤيته أبصار الناظرين وعجزت عن نعته #أوهام الواصفين...
💫اشاره: امام سجّاد (عليه السلام) در دعای اول صحیفه سجادیه مي فرمايد: حمد ويژه خدايي است كه در #اوّليّتْ #بي_آغاز و در #آخريّتْ_بي پایان است؛ خدايي كه #ديده كوتاه بين اهل نظر توانِ رؤيت و مشاهده او را ندارد و #اوهام_و_انديشه هاي واصفان را ياراي وصف او نيست.
✨والحمد لله الذى لو #حبس عن عباده #معرفة حمده علي ما أبلاهم من مِننه المتتابعة و #أسبغ عليهم من نعمه المتظافرة لتصرّفوا فى مننه، #فلم_يحمدوه وتوسّعوا فى رزقه، فلم يشكروه ولو كانوا كذلك #لخرجوا من #حدود_الإنسانيّة إلي #حدّ_البهيميّة فكانوا كما وصف في محكم #كتابه: (إن هم إلاّ #كالأنعام بل هم أضلّ سبيلاً) والحمدلله...
☄ستايش از آنِ خدايي است كه اگر توفيق #شناخت حمد خود را از بندگانش #دريغ مي كرد و به انسان ها نمي آموخت تا در برابر نعمت هاي #پياپي او حمد كنند، در نعمت هايش تصرف كرده، از آن بهره مند مي شدند و او را #حمد_نمي كردند و بدون هيچ گونه سپاسي، از رزق الهي به طور گسترده بهره برداري مي كردند.
🌈 با چنين كفراني از #حدود_انسانيّت[پاورقی:شارح معروف صحيفه سجاديّه، سيد علي خان حسيني (رضوان الله عليه) مي فرمايد: سرّ اين كه كلمه #حدّ درباره انسان به صورت #جمع (حدود) و درباره #بهيمه به صورت #مفرد آمده اين است كه انسان كمالات فراوان و گوناگوني دارد.
❄️ امّا حيوان تنها يك حدّ دارد و آن #بي_عقلي است. #خارج شده و به #مرز_بهيميّت (حیوانیت) مي رسيدند؛ «آن گاه همانند #چهارپايان يا فروتر از آن ها مي شدند». [پاورقی: سرّ نام گذاري بهيمه به اين نام آن است كه كلامش براي ديگران #ابهام دارد و كارش مبهم است و ميزان روشن و نظم خاصي #ندارد؛ مثلاً بدون رعايت حلال و حرام، هر چه به مزاجش گواراست مي خورد.]
💥حمداً #نُعَمَّر به فيمن حمده من خلقه و #نسبق به من سبق إلي #رضاه وعفوه، حمداً يضىء لنا به #ظلمات_البرزخ و #يُسَهِّلُ علينا به سبيل المبعث ويُشَرِّف به منازلنا عند مواقف #الأشهاد يوم تُجزي كل نفس بما كسبت وهم #لا_يظلمون....
🌼و حمدْ خداي را...؛ #حمدي كه خداي سبحان با آن، ما را هم #زيست (زندگی) حامدان و شاكران قرار دهد و با آن، به سوي #رضايت و عفو ذات اقدس الهي از ديگران #سبقت گيريم؛ حمدي كه #تاريكي_هاي_برزخ[پاورقی:عالم برزخ در اصطلاح روايات همان عالم #قبر است و قبر عالمي در #برابر برزخ نيست.
🌱از اين رو عوالم وجود سه عالم است: دنيا، برزخ #يا قبر و قيامت. امام صادق (عليه السلام) در پاسخ به اين پرسش كه برزخ چيست؟ فرمودند: «القبر منذ حين موته إلي يوم القيامة». با آن زدوده شود و پيمودن راه برزخ به سوي قيامت كبرا و رستاخيز عمومي با آن #آسان گردد و جايگاه ما در نزد شاهدان اعمال (پيامبران، امامان و فرشتگان) با آن شريف و گرامي شود؛ در روزي كه هر كس برابر ره آوردش جزا داده شود و بر هيچ كس ستمي_نرود.
#اللّهُمَ_عَجِّل_لِوَلیِّکَ_الفَرَج
🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄
📚تفسیر #کامل_و_روان تسنیم
📬ایتا:https://eitaa.com/bourhan
📮سروش:http://sapp.ir/javadiamoli1
🗞وات ساپ:https://chat.whatsapp.com/CAYrOJatiFj21OhB8lua7i
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
📚تفسیر #کامل_و_روان تسنیم
🧠استفاده برای #عموم_مردم
🎙علامه جوادی آملی
📖تفسیر سوره: حمد
💎آیه۵:(إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ)
⛓بحث:لطایف و اشارات
🔺پس چون در تكوين، «كُنْ» يعني دستور ايجاد، بر «يكون» مقدم است در خطاب اعتباري نيز ادب اقتضا مي كند كه مخاطب خود را، يعني همان متكلم و آمري كه با كُنِ وجودي ما را آفريد، مقدم ياد كنيم و چنين سخن گفتني محصول هماهنگي امور اعتباري با تكويني است.
💬و: همه نعمت ها #بي_استثنا از جانب خداي سبحان است: (وما بكم من نعمة فمن الله)و هر كار خيري كه #عبد انجام مي دهد و در پي آن، پاداشي دريافت مي كند، #پوشيده به #دو نعمت پيشين و پسين است؛ زيرا #توفيق_تشخيص وظيفه و انجام آن نعمتي بوده از جانب خداي سبحان، #پاداشي نيز كه در پي عمل به وظيفه نصيبش مي شود، نعمت ديگري است كه آن هم از #ناحيه_خداست.
💠 پس انسان در هر كار نيك و از جمله عبادت، در ميان دو نعمت قرار دارد و هر دو نعمت از #خداست و براي عبد سهمي نمي ماند و براساس اين تحليل، انسان هيچ #استحقاقي در برابر نعمت اطاعت و انقياد الهي ندارد.
✅در قرآن كريم اين اصل كلي بر موارد خاصي تطبيق شده است؛ مثلاً توبه عبد را، محفوف و محاط به دو نعمت مي داند: يكي نعمت #توفيق_توبه (نظری) و ديگري نعمت #پذيرش(عملی) آن و از هر دو نعمت نيز تعبير به توبه شده است. پس هر توبه اي از عبدْ محفوف به #دو_توبه خداست.
#اللّهُمَ_عَجِّل_لِوَلیِّکَ_الفَرَج
🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄
📚تفسیر #کامل_و_روان تسنیم
📬ایتا:https://eitaa.com/bourhan
📮سروش:http://sapp.ir/javadiamoli1
🗞وات ساپ:https://chat.whatsapp.com/CAYrOJatiFj21OhB8lua7i
🌍کانال تلگرامی:https://t.me/javadiamolii
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
📚تفسیر #کامل_و_روان تسنیم
🧠استفاده برای #عموم_مردم
🎙علامه جوادی آملی
📖تفسیر سوره: حمد
💎آیه۵:(إِيَّاكَ نَعْبُدُ وَإِيَّاكَ نَسْتَعِينُ)
⛓بحث:لطایف و اشارات
🎋 وقتي عصاي موسي به اژده هايي دمان(غرنده) تبديل شد و سحر ساحران را به كام خود كشيد، #حقّانيّت حضرت موسي (عليه السلام) براي فرعون و فرعونيان #آشكار شد، اما آنان با داشتن چنين #يقيني آيات روشن و روشنگر حق را #انكار كردند: (وجحدوا بها واستيقنتها أنفسهم ظلماً وعُلوّاً فانظر كيف كان عاقبة المفسدين...با آن که در دل به آن یقین داشتند، از روی ستم و برتری جویی، انکارش کردند.پس بنگر که عاقبت مفسدین چگونه است ).
📿 هم چنين يقين علمي #عالمان_بي_عمل(دانای بی عمل)، #بي_اثر است، #اما نور يقيني كه با #چراغ عبادت پديد آيد و برجان عابد #پرتو افكند، كارساز است و عابد را نجات مي دهد.
🍁#منشاء و سرّ تبهكاري انسان و تن دادن وي به گناه اين است كه #لعابي شيرين از لذّت ها بر روي گناهان كشيده شده است و انسان عادي و خام، لعاب بيروني را #مي_بيند، ولي از ديدن درون آن عاجز است و به شوق ظاهر شيرين آن پيش مي رود و به دام #درونش مي افتد.
#اللّهُمَ_عَجِّل_لِوَلیِّکَ_الفَرَج
🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄
📚تفسیر #کامل_و_روان تسنیم
📬ایتا:https://eitaa.com/bourhan
📮سروش:http://sapp.ir/javadiamoli1
🗞وات ساپ:https://chat.whatsapp.com/CAYrOJatiFj21OhB8lua7i
🌍کانال تلگرامی:https://t.me/javadiamolii
بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
📚تفسیر #کامل_و_روان تسنیم
🧠استفاده برای #عموم_مردم
🎙علامه جوادی آملی
📖تفسیر سوره: بقره
⛓بحث:تفسیر الم(ویژگی مفسران )
✨رأي هفتم
اين حروف بر اساس حساب ابجد اشاراتي است به مدت #بقاي_اقوام و امتها و
در حساب «ابجد» حروف الفباي عربي بر اساس ترتيب خاصي است كه در كلمات زير تنظيم شده است: اَبْجَدْ، هَوَّزْ، حُطّي، كَلِمَنْ سَعْفَصْ، قَرَشَتْ، ثَخِذْ، ضَظِغْ و هر يك از اين حروف داراي ارزش عددي و رياضي خاصي بدين ترتيب است: أ = 1، ب = 2، ج = 3، د = 4، ه = 5، و = 6، ز = 7، ح =8، ط = 9، ي=10، ك=20، ل=30، م=40، ن=50، س=60، ع=70، ف=80، ص=90،اجل آنها و #نعمتها و #بلاها؛ چنانكه در روايات آمده است كه «المص» ناظر به انقراض دولت اموي است. اين رأي از برخي روايات گرفته شده است.
✔️پاسخ: رواياتي كه مؤيد اين قول است، اعتبارش معلوم #نيست. گرچه اعتبار علم حروف و خواص هر حرف مانند علم اعداد و آثار ويژه هر عدد، نزد مدعيانش پذيرفته است و دليلي بر بطلان آنها نيست. آنچه در اينجا مطرح است اين است كه آيا مدلول حروف مقطعه اشاره به تحديد برخي اقوام وتهديد به زوال و انقراض بعضي امّت هاست؟ كه ظاهراً مدعايي #بي _دليل است.
بســـوے ظــــــــهور💫✨
#اللﮩـم_عجـل_لولیـڪ_الفـرجــ
🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄🍄
📚تفسیر #کامل_و_روان تسنیم
📬ایتا:https://eitaa.com/bourhan
🗞وات ساپ:https://chat.whatsapp.com/CAYrOJatiFj21OhB8lua7i